ATUL N. CHOTAI

a Writer


પોરબંદરનું લોઢિયા અંધજન પુસ્તકાલય ૫૬ વર્ષથી અંધજનોની જ્ઞાનપિપાસા સંતોષી રહયું છે..

braille lipi

braille lipi

પોરબંદર સહિત વિશ્વભરમાં કરોડો લોકો પોતાનો કિંમતી સમય સોશ્યલ મીડીયામાં પસાર કરે છે તો બીજી બાજુ તેને કુદરતે આંખની જયોતિ આપી નથી તેવા પ્રજ્ઞાચક્ષુઓ બ્રેઇલ લીપીની પુસ્તકોમાં પોતાનો સમય પસાર કરીને જ્ઞાન મેળવે છે ત્યારે ગાંધીભૂમિમાં ૫૬ વર્ષથી અંધજનોની જ્ઞાનપિપાસા સંતોષતું પોરબંદરના બિરલા રોડ ઉપર આશા ચિલ્ડ્રન હોસ્પિટલ પાસે આવેલું લોઢીયા અંધજન પુસ્તકાલય એક એવું પુસ્તકાલય છે કે જેમાં માત્ર ગુજરાતના જ નહીં પરંતુ ભારતના અન્ય રાજ્યોના પ્રજ્ઞાચક્ષુઓને પણ નિ:શુલ્ક પુસ્તકો મોકલવાની વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ છે.

પોરબંદરના શ્રી અંધ સર્વોદય મંડળ સ્થાપિત લાધીબેન વાલજીભાઇ લોઢીયા અંધજન પુસ્તકાલય દ્વારા માત્ર પોરબંદર કે ગુજરાતના જ નહીં પરંતુ ભારતમાં વસતા અંધજનોને તેમને ઘેર બેઠા બ્રેઇલ પુસ્તકો પહોંચાડવાનું કાર્ય નિ:શુલ્ક કરે છે. જેને કારણે અંધજનો સાહિત્ય સાથે જોડાયેલા રહે છે અને તેમનો વૈચારિક વિકાસ અને ઘડતર થાય છે. ગુજરાત સમાચાર ના અહેવાલ મુજબ આ પુસ્તકોને પોસ્ટ તંત્રએ આપેલા ચોક્કસ પ્રકારના થેલામાં પેક કરીને પોસ્ટ ઓફિસ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે અને ત્યાંથી પ્રજ્ઞાચક્ષુઓને ઘર બેઠા બ્રેઇલ પુસ્તક ઉપલબ્ધ થાય છે. જેમને આ પુસ્તકોમાંથી તેમની પસંદગીના પુસ્તકો પોસ્ટ દ્વારા મોકલાય છે. જે તેમણે ૧૫ દિવસમાં પરત કરવાના હોય છે.

ભારત સરકારના પોસ્ટ ખાતા દ્વારા આ સવલત સદંતર વિનામૂલ્યે મળી રહી છે. સને ૧૯૬૩ માં સ્થાપના બાદ આજે સંસ્થાનો ઉત્તરોત્તર વિકાસ સાધી ૧૧,૩૫૦ જેટલા પુસ્તકોનું બ્રેઇલકરણ કરી અંધજનોની સેવામાં મુકાયા છે. જેમાં બાળવાર્તા, બાળગીતો, નવલકથાઓ, નવલીકાઓ, સામાજીક, ધાર્મિક, ઐતિહાસિક, સંગીત તેમજ શૈક્ષણિક પુસ્તકોનો સમાવેશ થાય છે. જેમાં ગાંધીજીના અનેક પુસ્તકોનું બ્રેઇલ લીપીમાં લખાણ થયું છે. પોરબંદરના આ અંધજન પુસ્તકાલય ખાતે પુસ્તકોનું બ્રેઇલીકરણ અંધ ભાઇ – બહેનો દ્વારા હસ્તલિખિત તૈયાર કરવામાં આવે છે અને નક્કી કરેલ મહેનતાણું આપીને કરવામાં આવે છે.

Advertisements


હિન્દીનો અધિકૃત ભાષા કરતા વિશેષ દરજ્જો..

– પ્રિયદર્શી દત્તા

14 મી સપ્ટેમ્બરને હિન્દી ડે તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. વર્ષ 1949 માં બંધારણ સભાએ આ દિવસે લાંબી જોશીલી ચર્ચા પછી હિંદીની દેવનાગરી લીપીને ભારતીય સંઘની અધિકૃત ભાષા તરીકે અપનાવી હતી. બંધારણના 17 મા ભાગના અનુચ્છેદ 343 થી 351 માં આ વિષયે વાત કરવામાં આવેલી છે. અનુચ્છેદ 341 (1) માં ઘોષણા કરવામાં આવી છે કે હવે પછી ભારતીય સંઘની અધિકૃત ભાષા દેવનાગરી લીપીમાં લખાતી ભાષા હિન્દી રહેશે પરંતુ અનુચ્છેદ (2) ને આગળ વાંચતા જણાય છે કે ભારત જેવા દેશમાં કે જ્યાં વિવિધ ભાષા બોલતા લોકો વસે છે અને તેના કાયદા, નિયમો અને નિયંત્રણો અંગ્રેજી ભાષામાં આલેખાયા છે ત્યાં અધિકૃત ભાષા નક્કી કરવાનો મુદ્દો કેટલો મુશ્કેલ અને ગૂંચવાડા ધરાવતો બની રહ્યો હશે. આ બાબતને એક સમાધાન તરીકે વર્ણવીશું તો તે ઘણું ઉત્તમ ગણાશે. સર્વોચ્ચ અદાલત, હાઈકોર્ટોની તમામ કાર્યવાહી, તમામ વિધેયકોની અધિકૃત ભાષા તથા સંસદમાં અને રાજ્યોની વિધાનસભાઓમાં રજૂ કરવામાં આવતા અને પસાર કરાતા કાયદાઓ (એક સંસ્થાનવાદી ભારત તરીકે) અંગ્રેજીમાં હોવા જોઈએ તેવુ બંધારણ (58મા) ના સુધારા ધારાનો માર્ગ મોકળો થયો ત્યાં સુધી એટલે કે તા.17 ફેબ્રુઆરી, 1987 સુધી બંધારણનું (સુધારાઓને આવરી લેતું) સુધારેલું સ્વરૂપ હિંદી ભાષામાં સુધારાઓ સહિત પ્રસિધ્ધ થઈ શક્યું ન હતું. ઘણા બધા કારણોથી હિંદી ભાષાનો અધિકૃત ભાષા તરીકેનો દેખાવ ખૂબ જ ઓછો સંતોષજનક રહ્યો છે અને આથી જ 70 વર્ષ પૂરા થયા પછી સરકારમાં અંગ્રેજી ભાષાને બદલે પણ હિંદી ભાષાને કોઈપણ રીતે, ઉપયોગમાં લઈ શકાતી નથી. આપણા બંધારણના ઘડવૈયાઓએ આ કામગીરી પૂર્ણ કરવા માટે માત્ર 15 વર્ષ આપ્યા હતા. અધિકૃત ભાષા (રાજભાષા)ને કાયદા, અધિકારીઓ, ન્યાયતંત્ર અને શસ્ત્ર દળો વગેરે જેવા સરકારના વિવિધ અંગો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આમ છતાં, સરકારી સંસ્થાઓ કરતા રાષ્ટ્ર ઘણું મોટું હોય છે. મહાત્મા ગાંધીજીએ ભારતમાં જે લોક જુવાળ ઊભો કર્યો તે આ સંસ્થાઓની બહાર રહીને ઊભો કર્યો હતો. તેમની અસહકારની ચળવળ અથવા તો ગવર્નમેન્ટ ઓફ ઈન્ડિયા એક્ટ 1919 હેઠળ કોંગ્રેસ ચૂંટણીઓમાં સામેલ થાય તે સામેનો વિરોધ એ બાબત સ્પષ્ટ કરે છે કે ગાંધીજી રાષ્ટ્ર આવી સંસ્થાઓ ઉપર આધારિત હોય તેના વિરોધમાં હતા. ગાંધીજી એ બાબતે સારી રીતે જાણકાર હતા કે સંસ્થાનવાદી ભારતમાં રાજ્યના સાધનો અને કરોડો લોકોના સમુદાયની વચ્ચે કેટલી મોટી ખાઈ છે. ગાંધીજી ઈન્ડિયાને બદલે ભારતીય રાષ્ટ્રને સંબોધવાનું વધુ પસંદ કરતા હતા. આ કારણે જ ગાંધીજીએ અંગ્રેજીના બદલે લોકોની ભાષાનો ઉપયોગ કરવાનો માર્ગ અપનાવ્યો હતો.

ગાંધીજીની સ્વરાજ માટેની ઝૂંબેશમાં ભાષાનો સવાલ તેના આંતરિક હિસ્સા જેવો હતો. તે સમજતા હતા કે લોકોને સ્વરાજના મિશનમાં માત્ર તેમની પોતાની ભાષા દ્વારા જ સામેલ કરી શકાય તેમ છે. આથી ગાંધીજી 1915 માં દક્ષિણ આફ્રિકાથી પાછા આવ્યા તે પછી તેમણે હિંદી ભાષાના વધુ ઉપયોગ (અન્ય કોઈ પ્રાદેશિક ભાષાની તુલનામાં) પર ભાર મૂક્યો હતો. પ્રતાપમાં તા.28 મે, 1917ના રોજ પ્રસિધ્ધ થયેલા તેમના લેખમાં તેમણે હિંદીને રાષ્ટ્રીય ભાષા તરીકે ઓળખવાની હિમાયત કરી હતી. આ લેખમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતના મોટા ભાગના લોકો કે જે હિંદી કે અંગ્રેજી જાણતા નથી તેમને અંગ્રેજીની તુલનામાં હિંદી શિખવાનું વધુ આસાન બની રહેશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતના લોકો તેમના નેશનલ બિઝનેસનું કામકાજ હિંદીમાં હાથ ધરતા નથી તે તેમની કાયરતા છે. જો ભારતવાસીઓ આ કાયરતા ત્યજી દે અને હિંદી ભાષામાં શ્રધ્ધા રાખે તો રાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક કાઉન્સિલોની કામગીરીનું પણ તે ભાષામાં સંચાલન થઈ શકે તેમ છે. આ લેખમાં ગાંધીજીએ સૌ પ્રથમવાર દક્ષિણ ભારતમાં હિંદી ભાષાના દૂતો મોકલવા માટેનો વિચાર વહેતો મૂક્યો હતો. તેમનો આ વિચાર વર્ષ 1923માં સ્થપાયેલી દક્ષિણ ભારત હિંદી પ્રચાર સભાના સ્વરૂપે આકાર પામ્યો. તા.20 ઓક્ટોબર, 1917ના દિવસે ભરૂચમાં યોજાયેલી બીજી ગુજરાત શિક્ષણ કોન્ફરન્સમાં ગાંધીજીએ જે પ્રવચન આપ્યું હતું તે ઉત્તમ પ્રકારનું હતું. આ પ્રવચનમાં તેમણે હિંદીને લોકપ્રિય બનાવવા માટેના સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતીના પ્રયાસોને બિરદાવ્યા હતા.

સ્વામી દયાનંદ (1824 થી 1883) પણ ગાંધીજીની જેમ ગુજરાતમાંથી આવતા હતા. તે ધાર્મિક ચર્ચાઓ અને બોધ આપવામાં સંસ્કૃતને માધ્યમ તરીકે વાપરતા હતા. તેમણે હિમાલયમાં અને દક્ષિણ ભારતમાં દાયકાઓ સુધી જીવન પસાર કર્યું હોવા છતાં, તે દરમિયાન તેમણે હિંદી શિખવાની દરકાર રાખી ન હતી, પરંતુ વર્ષ 1873માં તેમણે જ્યારે કોલકતાની મુલાકાત લીધી ત્યારે તે બ્રહ્મોસમાજના કેશબચંદ્ર સેનના સંપર્કમાં આવ્યા હતા. સેને તેમને સંસ્કૃતના બદલે હિંદીનો ઉપયોગ કરવા અનુરોધ કર્યો હતો, જેથી મોટા લોક સમુદાય સુધી પહોંચી શકાય. રસપ્રદ બાબત એ છે કે સ્વામી દયાનંદ કે પછી કેશબ ચંદ્ર સેન બંનેમાંથી કોઈ એકની મૂળ ભાષા પણ હિંદી નહોતી. દયાનંદે આ મૈત્રીપૂર્ણ સલાહ સ્વીકારી લીધી અને ખૂબ જ ટૂંકા ગાળામાં હિંદીમાં અત્યંત પ્રભુત્વ પ્રાપ્ત કર્યું. તેમણે સત્યાર્થ પ્રકાશ (1875) નામનો મહાન ગ્રંથ હિંદીમાં લખ્યો. તેમના દ્વારા આર્ય સમાજની સ્થાપના કરવામાં આવી અને આ સંસ્થા હિંદીને લોકપ્રિય અને શક્તિશાળી ભાષા બનાવવાની કામગીરીમાં લાગી ગઈ. આ રીતે ગાંધીજીએ સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતીએ જ્યાંથી હિંદી ભાષાની મશાલ છોડી હતી ત્યાંથી આગળ ધપાવી હતી. જો કે, દયાનંદનો ધ્યેય ધાર્મિક પ્રકારનો હતો અને ગાંધીજીનો ધ્યેય રાષ્ટ્રીય હતો. ગાંધીજીએ હિંદી ભાષા દ્વારા ભારતીય માનસને બ્રિટીશ ભાષાની નાગચૂડમાંથી છૂટવાના સાધન તરીકે જોઈ. ગાંધીજીના આ મિશનને દક્ષિણ ભારતમાંથી પણ ઘણા લોકોએ સ્વિકાર્યું.

જી. દુર્ગાબાઈ (1909 – 1981) કે જે છેલ્લા વર્ષોમાં બંધારણ સભાના સભ્ય બન્યા હતા. તે કાકીનાડા (આંધ્ર પ્રદેશ)માં બાલિકા હિંદી પાઠશાળા નામે લોકપ્રિય થયેલી સંસ્થા તરૂણ વયની કન્યાઓને શિક્ષણ આપવા માટે ચલાવતા હતા. બાલિકા હિંદી પાઠશાળાની મુલાકાત સી. આર. દાસ, કસ્તુરબા ગાંધી, મૌલાના શૌકતઅલી, જમનાલાલ બજાજ અને સી.એફ. એન્ડ્રુઝ જેવા મહાનુભવો પણ લઈ ચૂક્યા હતા. આ મહાનુભવો એ બાબત માની શકતા ન હતા કે હિંદી ભાષામાં સેંકડો લોકોને જ્ઞાન આપતી આ સંસ્થા એક તરૂણ કન્યા દ્વારા ચલાવવામાં આવતી હતી. પરંતુ આ દુર્ગાબાઈ બંધારણ સભા સુધી પહોંચ્યા તે સમય સુધીમાં તો દક્ષિણ ભારતમાં હિંદી ભાષા અંગેની પરિસ્થિતિ બદલાઈ ચૂકી હતી. તેમને એવું લાગ્યું કે હિંદીની તરફેણમાં જે ઈર્ષાયુક્ત પ્રચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે તેને કારણે અન્ય લોકો હિંદી ભાષાથી વિમુખ થઈ રહ્યા છે. ખોટા માર્ગદર્શનને કારણે દેશ સેવકોએ જે હાંસલ કર્યું હતું તેની ઉપર ઈર્ષાળુ લોકોએ પાણી ફેરવી દીધું અને જોખમી પરિસ્થિતિ સર્જી. આ રીતે તેમણે તેમના તા.14 સપ્ટેમ્બર, 1949ના પ્રવચનમાં જણાવ્યું હતું કે “આ સદીના શરૂઆતના વર્ષોમાં આપણે જે રીતે હિંદી ભાષાને ઉત્સાહપૂર્વક અપનાવી તેની સામે જે આંદોલન થઈ રહ્યું છે તેનાથી મને આઘાત લાગ્યો છે…. તો શ્રીમાન, સામે પક્ષે આવા વધુ પડતા અને ખોટા પ્રકારના પ્રચારને કારણે જે લોકો હિંદી જાણતા હતા તેમનો અને જે લોકો હિંદીના ટેકેદાર હતા તેમનો સાથ ગૂમાવવો પડ્યો તે માટે આવો પ્રચાર જવાબદાર છે.” દુર્ગાબાઈના મનમાં જે દ્વિધા પ્રવર્તતી હતી અને તેમના પ્રવચનમાં વ્યક્ત થતી હતી તેવી જ દ્વિધા 70 વર્ષ પછી પણ દૂર થઈ નથી. કાયદેસરની ભાષાનો દરજ્જો માથાપર ઠોકવાના બદલે બિન હિંદી ભાષી વક્તાઓને સ્વૈચ્છિક પ્રયાસો દ્વારા હિંદી ભાષાની તરફેણમાં વાળી શકાય તેમ છે. હિંદી અને અન્ય ભાષાઓની વચ્ચે સાહિત્યીક અને સાંસ્કૃતિક પરામર્શ થતા રહેશે તો હિંદી ભાષાનો ઉદ્દેશ હલ થશે. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના કરિશ્માને કારણે નિર્વિરોધ હિંદી ભાષા આગળ ધપી રહી છે. ઉદ્દેશ લોકો સમજે તેવી ભાષામાં મહત્તમ સમુદાય સુધી પહોંચવાનો છે. (લેખક નવી દિલ્હી સ્થિત સ્વતંત્ર સંશોધક અને કટાર લેખક છે. આ લેખમાં વ્યક્ત કરાયેલા અભિપ્રાયો તેમના અંગત છે. : પ્રેસ ઈન્ફોર્મેશન બ્યુરો – ભારત સરકાર – અમદાવાદ)


હવે મેલ નહીં પણ ઇ-મેઇલ કરો…

postman

postman

દૂર રહેતા પ્રિયજનોની જયારે ટપાલ કે ચિઠ્ઠી આવતી ત્યારે તેને વારંવાર વાંચી ખુશ થવાનો પણ એક જમાનો હતો. આજે રસ્તે રસ્તે દેખાતા પૉસ્ટના લાલ ડબ્બા હવે શોધતા પણ ના જડે એવી સ્થિતિ આવી ગઇ છે ત્યારે તસવીરમાં દેખાતો મુંબઈનો પોસ્ટમેન આપણને હવે મેલ નહીં પણ ઇ-મેઇલ કરો એવો સંદેશ આપતો હોય એવું લાગી રહ્યું છે.. (તસવીર : જયપ્રકાશ કેળકર)


બીજાઓ માટે જીવન જીવતા માણસોનું જીવન સાર્થક ગણાય..

– આશુ પટેલ

સાડા સાતસો વર્ષ અગાઉની વાત છે. એ વખતે ભદ્રેશ્વર (કચ્છ) ના જગડુ શાહ ગુજરાતના સૌથી મોટા વેપારી હતા અને ભારતમાં પણ તેમના જેવા વેપારીઓ બહુ ઓછા હતા. તેઓ જગડુશા તરીકે પણ જાણીતા હતા. જગડુશાનો વેપાર દેશ દેશાવરમાં ફેલાયેલો હતો. તેમની માલિકીનાં કેટલાય વહાણો હતાં. કહેવાય છે કે તેમને સમુદ્રની દેવીએ વરદાન આપ્યું હતું કે તારું કોઈ પણ વહાણ ક્યારેય નહીં ડૂબે.. તેઓ પર્શિયા, અરેબિયા અને આફ્રિકા સાથે અનાજ, રૂ અને ગરમ મસાલાનો વેપાર કરતા હતા અને તેઓ ઘણીવાર એ દેશોમાં જતા પણ હતા. વિક્રમ સંવત ૧૩૧૩ માં કારમો દુકાળ પડ્યો. લોકો ભૂખે મરવા લાગ્યા. એ વખતે જગડુશાએ ગુજરાતમાં અનેક જગ્યાએ સદાવ્રતો ખોલી નાખ્યા અને રોજ સંખ્યાબંધ લોકોને જમાડવાનું શરૂ કરી દીધું. જો કે પરિસ્થિતિ વણસતી ચાલી. દુકાળ ત્રણ વર્ષ સુધી લંબાયો.

એ વખતે ગુજરાતની રાજધાની પાટણ શહેર હતું. ગુજરાતના તત્કાલીન રાજાએ જગડુશાને મળવા બોલાવ્યા. તેમણે તેમણે વિનંતી કરી કે રાજ્યના કોઠારોમાં અનાજ ખૂટી પડ્યું છે. તમારી પાસે અન્નના સેંકડો કોઠારો છે. તમે તમારા અન્નના કોઠારો ખોલીને મદદ કરો. જગડુશાએ કહ્યું એ અન્નના કોઠારો મારી માલિકીના નથી હું તમને ખાતરી કરાવી શકું છું. રાજાએ કહ્યું, તો એ કોની માલિકીના છે..?? જગડુશાએ કહ્યું, હું આપને વિનંતી કરું છું કે આપ માણસો દોડાવીને થોડા કોઠારો ખોલાવીને તપાસ કરાવી લો કે એ કોઠારો કોની માલિકીના છે. રાજાએ માણસો દોડાવ્યા.

રાજાના માણસો પાટણ શહેરમાં જગડુશાના અન્નના કેટલાક કોઠારો ખોલાવીને તપાસ કરીને પાછા આવ્યા. તેમણે જે અન્ન કોઠારો ખોલાવ્યા હતા એમાંથી મળેલા તામ્રપત્રો રાજાને આપ્યાં. એ તમામ તામ્રપત્રો પર લખ્યું હતું કે આ અનાજ ગરીબોની માલિકીનું છે.. રાજા ગળગળો થઈને જગડુશાને ભેટી પડ્યો. તેણે કહ્યું કે તમે દાનવીર કર્ણના અવતાર છો એ સાંભળ્યું હતું પણ આજે એનો સાક્ષાત્કાર થઈ ગયો. ઘણા અબજોપતિઓ ગરીબોનું લોહી ચૂસીને કે કોઠા કબાડા કરીને શ્રીમંત બન્યા હોય છે અને બીજા લોકો માટે તેઓ કશું કરતા નથી હોતા. એવા ધનાઢ્યોનું જીવન વ્યર્થ ગણાય. જગડુશા જેવા બીજાઓ માટે જીવન જીવતા માણસોનું જીવન સાર્થક ગણાય. (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાભાર)


સૂમસામ અને વેરાન દરેક જગ્યાએ આવા મંદિરોની જરૂર છે..

water temple

water temple

ગુજરાતના કચ્છમાં રાપર તાલુકાના સુદાણા અને રવેચી વચ્ચે વનવગડા અને રણ વિસ્તારમાં એક પાણીનું પરબ આવેલું છે. પરબની ઉપર ધજા રાખેલી હોવાથી દૂરથી જોઈએ તો જાણે કોઈક મંદિર હશે તેવું લાગે પણ નજીક જઈએ ત્યારે ઘાસ-ફૂસના છાપરાં તળે પાણીના માટલાં રાખેલાં છે સાથે માતાજીના ફોટા પણ છે. જો કે પરબના દાતાનો ક્યાંય ઉલ્લેખ જોવા નથી મળતો પણ જેમણે આ બનાવ્યું છે તે કોઇ ઉચ્ચ વિચાર ધરાવતી વ્યક્તિ હશે તેવું માની શકાય..?? ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીમાં સૂમસામ અને વેરાન જગ્યાએ  જલ સેવા એજ પ્રભુ સેવાનો અભિગમ સાર્થક કરતા આવા મંદિરોની દરેક જગ્યાએ જરૂર હોય તેવું નથી લાગતું..??


દેશપ્રેમની આપણી ભાવનાને હવે જગાડવી પડશે..

૧૫ ઓગષ્ટ અને ૨૬ જાન્યુઆરી જેવા ઘણા રાષ્ટ્રીય પર્વોમાંથી આપણી દેશપ્રેમની ભાવના ધીરે ધીરે ગાયબ થતી જાય છે. આજે આપણે ક્રિકેટ મેચ, ફિલ્મો અને તહેવારોમાં જેવો ઉત્સાહ દેખાડીએ છીએ તેવો ઉત્સાહ આપણા રાષ્ટ્રીય પર્વો ઉપર નથી દેખાડતા. આ એક સત્ય અને કડવી હકીકત છે તથા આપણી કમનસીબી પણ છે. આપણી પાસે મોબાઈલમાં બિનજરૂરી વાતો કરવા, ફેસબુક, વોટ્સઅપ જેવા સોશ્યલ મીડિયા માટે સમય હોય પણ દેશસેવાના કામ માટે કે આપણા રાષ્ટ્રીય પર્વો માટે જો આપણી પાસે સમય ના હોય કે રસ ના હોય કે તે બાબત આપણી માટે ખેદજનક પણ છે.

આપણા દેશનો ઇતિહાસ ખુમારી અને શહિદીઓથી ભરેલો છે. આપણી ભારત માતાની રક્ષા તથા દેશને આઝાદ કરાવવા માટે આપણા લીલાછમ માથાઓ વધેરાઈ ગયા અને ઘણા લોકોએ પોતાની નોકરી, વ્યવસાય, ધિકતી કમાણી અને પરિવાર છોડીને પોતાની જાતને દેશ માટે કુરબાન કરી દીધી અને એટલે જ આ આઝાદીનો અનુભવ આપણે સહુ કરી રહયા છીએ પણ જયારે આ અમુલ્ય આઝાદીનું જતન ના થાય અને આપણામાં રાષ્ટ્રપ્રેમનો અભાવ જોવા મળે ત્યારે આપણા માટે કુરબાન થયેલા આપણા દેશ શહીદોનું આ અપમાન થતું હોય તેમ નથી લાગતું..?? શું આ બધા વિરલાઓ તેના પરિવાર માટે વધારાના હતા..?? આજે આપણી પેઢીને આઝાદી તૈયાર ભાણે મળી ગઈ છે એટલા માટે તે આઝાદીની આપણને કદર નથી કરતા પણ ગુલામી, પરતંત્રતાની તકલીફ શું હોય..?? તેની આપણને કોઈને ખબર જ નથી. ફક્ત વિદેશમાં ભણવું, ડોલર – પાઉન્ડ કમાવા અને ત્યાં જ સેટલ થઇ જવું. દેશનું થવું હોય તે થાય પણ આપણું સારું થવું જોઈએ એવી આપણી વિચારસરણી ને હવે બદલવાની જરૂર છે.

આજે આપણે આઝાદીની સાચી કિંમત સમજતા નથી અને ધર્મ, રાજકારણ, જ્ઞાતિ – જાતિના નામે લડાઈ, ઝઘડા, આંદોલન કરી દેશને નુકશાન કરીએ છીએ. આપણી આવકમાંથી સરકારને પ્રમાણકતાથી ટેક્સ ભરી દેશની પ્રગતિમાં હિસ્સો આપવાને બદલે આપણે ટેક્સ ચોરી કરીએ છીએ, સરકારના લાભો ખોટી રીતે મેળવવા આપણે ઘણા કાવા દાવા પણ કરીએ છીએ, મોબાઈલ, ટીવી, ઇન્ટરનેટ જેવી ટેક્નોલોજીનો આપણે કેવો ઉપયોગ કરીએ છીએ..?? અને આપણે શું છીએ..?? આપણી ફરજો શું છે..?? તે જોવાને બદલે આપણે સરકારને અને બીજા લોકોને પણ તેની ફરજો સમજાવીએ છીએ..?? અને આવું બધું કરવા માટે જ આપણને આઝાદી મળી છે બરોબરને..??

આજે આપણો દેશ આંતરિક અને બાહ્ય જેવી ઘણી સમસ્યાઓથી પરેશાન છે તેવા સમયે આપણે દેશ માટે અને તેની પ્રગતિ અને વિકાસ થાય તે માટે વિચારવું જોઈએ. આપણા સમાજને રાષ્ટ્રપ્રેમને લગતું શિક્ષણ આપવાની જરૂરીયાત આજે વર્તાઈ રહી છે. આજે જો મહાત્મા ગાંધી સહિત આપણા વીર સપૂતોએ આપણા દેશ માટે વિચાર્યું ના હોત કે સમય ના આપ્યો હોત તો આપણી અત્યારે શું હાલત હોત..?? જો આપણી પાસે જ દેશ માટે સમય નહિ હોય તો બીજાને ને તો ક્યાંથી હોય..?? તો જયારે દેશ મુશ્કેલીમાં આવશે ત્યારે આપણને કોણ બચાવશે..?? તેવું વિચારી દેશના વિકાસને લગતી બાબતોમાં આપણે તન – મન – ધનથી લાગી જવું જોઈએ.

તો ચાલો હવે આપણે સહુ જાગ્યા ત્યારથી સવાર સમજીને જાહેરમાં જેટલી બહાદુરી દેખાડીએ છીએ તેટલી જ બહાદુરી આપણા દેશ માટે દેખાડી અને આ દેશના તમામ લોકોને આપણા પરિવારજનો સમજી અંદરો અંદર ઝઘડવાનું બંધ કરીએ તથા આપણા દેશ માટે માત્ર બોલીને જ નહિ પરંતુ સાચા અર્થમાં સમય અને શક્ય બને તેટલું યોગદાન આપીને આપણી અમુલ્ય આઝાદીનું સાચા અર્થમાં સન્માન કરીએ.. ૭૨ માં સ્વાતંત્રય પર્વની આપ સહુને ખુબ ખુબ શુભેચ્છાઓ…

જયહિન્દ..

અતુલ એન. ચોટાઈ
પત્રકાર અને લેખક
રાજકોટ – ગુજરાત


I will always be attentive for the development of Sagar Community.. – Anand Karathia.

anand karathia

anand karathia

Shree Anandbhai Karathia who is leader of the sagar community is always attentive for the development of the sagar community so to know more about the speciality of shri Anand Karathia we have to look deep in his life.

Shree Anandbhai Samtabhai Karathia was born in 01-05-1965 the same day Gujarat State Foundation Day. Shree Anandbhai is a farmer from small village Jam Rojiwada of Bhanwad Taluka District Devbhumi Dwarka. He studied at Vallabh Vidayanagar of Ahmadabad and completed his education upto B. Com to L. L. B. He is engaged with the profession of courier since last 22 years and having his shop at Tagore Road in Rajkot City.

Shree Anandbhai is also well known as the chief leader of sagar cast since last 20 years and he is also giving service as a secretary of All Gujarat sagar community. In present under the leadership of shree Anandbhai the boys hostel has been built for community under expense of Rs. 1.5 crore and many boys are staying and studying in the hostel and further in future shree Anandbhai is attentive for the development of Girls hostel.

Atulbhai Chotai who is the Journalist and writer by profession has taken interview of Shree Anandbhai in which he told that he is having his house and profession responsibility but than also he will always be attentive for the development of community.

Shree Anandbhai is having great faith in Saint Shree Dasaram Bapu so to contact to Shree Anandbhai Karathia contact details are Rajkot (Local) Courier Service, 109-10 Rajratna Complex, Near J. P. Tower, Tagore Road, Rajkot – 360 002 (Gujarat) Mobile Number : 94262 19905 and email : rlcs2@yahoo.co.in


We Can Get Best Result in any kind of diseases by taking Naturopathy Treatment..

Chetanbhai Doshi

Chetanbhai Doshi

Since last 10 years shree Chetanbhai Doshi is actively treat Patient with Physical and Psychological ailment. shree Chetanbhai firmly believe that Naturopathy can cure any Physical or Psychological diseases. Naturopathy has one big advantage of no drug and no side effects.

Shree chetanbhai treats Patients from his Residence.He wants to share and spread his knowledge of Naturopathy treatment. He conducts training class of Naturopathy treatment. Chetanbhai Doshi belongs to village Shitla of Kalawad, Jamnagar district. He has done Law degree from Gondal but his passion for Naturopathy has drawn him to Naturopathy Treatment.You can know more about shree Chetanbhai Doshi by getting in touch with him on his clinic on acupressure and yoga sarvar Kendra, Opp. RMC West Zone Office, Behind Big Bazar, 150 feet Ring Road, Rajkot – 360 005 (Gujarat) Timing 9 am to 12 pm and 3 pm to 7 pm (Sunday Closed) or email chetando@gmail.com and mobile number 93741 93615, 96645 03658


સંતાન પરીક્ષામાં ફેઈલ થાય ત્યારે શું કરી શકાય..??

– આશુ પટેલ

એસ.એસ.સી. કે એચ.એસ.સી.ની પરીક્ષાના પરિણામો આવવાના હોય ત્યારે વિદ્યાર્થીઓની સાથે તેમના વડીલો પણ ચિંતાતુર હોય છે. આમ તો એસ.એસ.સી. નું કે એચ.એસ.સી.નું આખું વર્ષ વિદ્યાર્થી અને તેના વડીલો ભારે તનાવ હેઠળ રહે છે. એમાંય પરીક્ષા હોય ત્યારે અને પરિણામ ન આવે ત્યાં સુધી આખા ઘરમાં ભાર વર્તાતો હોય છે અને પરિણામ આવે ત્યારે જો ઓછા માર્ક્સ આવ્યા હોય તો વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના વડીલોના ચહેરા એવા થઈ જતા હોય છે કે જાણે માથે આભ ફાટી પડ્યું હોય. એમાંય કોઈનું સંતાન પરીક્ષામાં ફેઈલ થાય તો એ ઘરમાં એવો માહોલ જોવા મળે કે જાણે ઘરના કોઈ સભ્યનું મોત થઈ ગયું હોય.. આવી રીતે પરીક્ષાના હાઉ સાથે જીવનારાઓએ મધ્ય પ્રદેશના સાગર શહેરના એક સિવિલ કોન્ટ્રેક્ટર સુરેન્દ્રકુમાર વ્યાસની વાત જાણવા જેવી છે..

સુરેન્દ્રકુમારના દીકરા આશુએ એસ.એસ.સી.ની પરીક્ષા આપી હતી એમાં તે ફેઈલ થયો. દીકરાનું પરિણામ આવ્યું ત્યારે સુરેન્દ્રકુમારે તેને ઠપકો ન આપ્યો કે એક પણ કડવો શબ્દ ન કહ્યો એને બદલે તેણે જે કર્યું એની નોંધ અખબારોએ લેવી પડી. સુરેન્દ્રકુમારે એક મોટી પાર્ટીનું આયોજન કર્યું. તેણે સગાવહાલા, મિત્રો અને પાડોશીઓને પાર્ટીમાં આમંત્રણ આપ્યું. બધા આમંત્રિતો આવી ગયા ત્યારે તેણે જાહેર કર્યું કે મારો દીકરો એસ. એસ.સી માં ફેઈલ થયો છે એના માટે મેં આ પાર્ટીનું આયોજન કર્યું છે. સુરેન્દ્રકુમારની વાત સાંભળીને બધા આમંત્રિતોના ચહેરા જોવા જેવા થઈ ગયા. તેમના માટે એ કલ્પના પણ કરવાનું મુશ્કેલ હતું કે સંતાન પરીક્ષામાં ફેઈલ થાય ત્યારે કોઈ આવી રીતે પાર્ટી આપી શકે પરંતુ સુરેન્દ્રકુમારના ચહેરા પર આનંદ વર્તાતો હતો. મ્યુઝિકની ધમાલ વચ્ચે પાર્ટી દરમિયાન તેણે જાતભાતના ફટાકડા ફોડીને આતશબાજી પણ કરી. તેણે ઉત્સાહભેર બધાને જમાડયા અને પાર્ટી પૂરી થઈ ત્યારે વિદાય લેતા આમંત્રિતોને મીઠાઈના પેકેટ પણ આપ્યાં.

આ વાત પત્રકારો સુધી પહોંચી ત્યારે કેટલાક પત્રકારો સુરેન્દ્રકુમારને મળવા પહોંચી ગયા. સુરેન્દ્રકુમારે પત્રકારોને કહ્યું કે હું મારા દીકરાને એ પ્રેરણા આપવા માગતો હતો કે બોર્ડની પરીક્ષા એ જીવનની આખરી પરીક્ષા નથી હોતી. તું ફેઈલ થયો છે તો મૂંઝાતો નહીં. તું આવતા વર્ષે ફરી પરીક્ષા આપી શકીશ. તેમણે કહ્યું કે ઘણા વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષામાં ફેઈલ થાય કે તેમને ઓછા માર્ક્સ આવે ત્યારે તેઓ ડિપ્રેશનમાં સરી પડતા હોય છે અને કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ આત્મહત્યાનું પગલું પણ ભરી બેસતા હોય છે. આવા વિદ્યાર્થીઓને હું સંદેશો આપવા માગું છું કે જીવનમાં બોર્ડની પરીક્ષા જ સૌથી મોટી પરીક્ષા નથી. એના ઉપરાંત પણ જીવનમાં ઘણું બધું હોય છે. સુરેન્દ્રકુમારની જેમ ભલે કોઈ દીકરો ફેઈલ થાય ત્યારે પાર્ટી ન આપે પણ વિદ્યાર્થીઓના વડીલો એટલું માનતા થાય કે બોર્ડની પરીક્ષાઓ જીવનનો એક હિસ્સો છે એમાં ફેઈલ થવાથી જીવન અટકી નથી પડવાનું તો ઘણા વિદ્યાર્થીઓ ડિપ્રેશનમાં જતા બચે અને કેટલાય વિદ્યાર્થીઓ આત્મહત્યા કરતા અટકી જાય.. (સૌજન્ય : મુંબઈ સમાચાર)