ATUL N. CHOTAI

a Writer


ગુજરાત રાજ્યમાં નશાબંધી ધારાના ચુસ્ત અમલ માટે નિયમો જાહેર

સોશ્યલ મીડીયાના વ્યાપક ઉપયોગ દ્વારા નશાબંધીના અમલ માટે રાજ્યમાં ટોલ ફ્રી નં. ૧૪૪૦૫ શરૂ કરાયો

ગૃહ રાજય મંત્રી શ્રી પ્રદિપસિંહ જાડેજાએ ગુજરાતમાં નશાબંધી ધારાની જોગવાઇઓમાં રાજય સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલ અસરકારક સુધારા-વધારાઓના નિયમો જાહેર કરતા જણાવ્યું હતું કે મુખ્યમંત્રીશ્રી વિજયભાઇ રૂપાણીના કર્મઠ નેતૃત્વ હેઠળની આ રાજય સરકારે પારદર્શિતા, સંવેદનશીલતા, નિર્ણાયકતા, પ્રગતિશીલતાના ચાર પાયા પર રાજ્યના સર્વાંગી વિકાસની ઇમારતનું નિર્માણ કર્યુ છે. રાજ્ય સરકારે દારૂના દુષણને નાથવા કમર કસી છે. પ્રબળ રાજકીય ઇચ્છાશક્તિ અને તંદુરસ્ત સમાજના નિર્માણના ધ્યેય સાથે રાજ્ય સરકારે ગુજરાત નશાબંધી ધારાને વધુ અસરકારક બનાવવા કાયદામાં કેટલાક સુધારા – વધારા કર્યા છે. જેના પરિણામે રાજ્યમાં ઘર કંકાશ, અકસ્માત અને મહિલાઓની આત્મહત્યાના કેસોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. મંત્રીશ્રી જાડેજાએ ઉમેર્યું હતું કે રાજ્યમાં નશાબંધીનો ચુસ્તપણે અમલ થાય તે માટે ગુજરાત વિધાનસભામાં સુધારા વિધેયક પસાર કરાયું હતું અને આ નિયમો જાહેર થતા રાજ્યમાં નશાબંધીનો ચુસ્તપણે અમલ કરવામાં આવશે. આ માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા સ્ટેટ મોનીટરીંગ સેલની રચના કરવામાં આવી છે. સાથે સાથે દારૂના દુષણને ડામવા માટે વ્યાપક જન સહયોગ પણ મેળવીને સોશ્યલ મીડીયા થકી આ ઝુંબેશને વધુ વેગવાન બનાવાશે. આ માટે રાજ્ય સરકારને નાગરીકો ટોલ ફ્રી નં. ૧૪૪૦૫ ઉપર તથા સ્ટેટ મોનીટરીંગ સેલના કન્ટ્રોલ રૂમના નંબર ૯૯૭૮૯ ૩૪૪૪૪ પર – વોટ્સએપ અને SMS દ્વારા પણ માહિતી આપી શકાશે અને માહિતી ગુપ્ત રહેશે. અને આ ઝુંબેશને વધુ વેગવાન બનાવી શકાશે. આ ઉપરાંત સ્ટેટ મોનીટરીંગ સેલના ફેસબુક આઇ.ડી. smc gujarat અને ઇ-મેઇલ આઇ.ડી. smcgujarat1@gmail.com પણ કાર્યરત કરવામાં આવ્યું છે જેના પર નાગરીકો માહિતી મોકલી શકશે.

રાજય સરકારે ગુજરાત નશાબંધી ધારાને અસરકારક બનાવવા માટે સુધારા અંગેના નિયમોની વિગતો આપતા મંત્રીશ્રી જાડેજાએ જણાવ્યુ હતુ કે દારૂના ઉત્પાદન, ખરીદ, વેચાણ, હેરફેર કરવાના કિસ્સામાં હાલની જોગવાઇ મુજબ સજામાં ૩ વર્ષ સુધીની કેદ તેમજ દંડની જોગવાઇમાં ફેરફાર કરીને સજામાં ૧૦ વર્ષ સુધીની કેદ અને રૂપિયા પાંચ લાખ સુધીના દંડની જોગવાઇઓ કરવામાં આવી છે. ગુજરાતમાં કયાંય પણ દારૂના અડ્ડા ચાલતા હશે ત્યા દારૂબંધીનો અમલ કરાવવા દારૂના અડ્ડાના સંચાલકો કે તેને મદદગારી કરનારાને પણ વધુમાં વધુ સજાની જોગવાઇ કરી કલમ – ૬૮ ના સુધારા અનુસાર ૧૦ વર્ષ સુધીની કેદ અને રૂા. ૧ લાખ સુધીના દંડની જોગવાઇ કરવામાં આવી છે. દારૂ પીને દંગલ કરનાર લોકો સામે પણ રાજ્ય સરકારે લાલ આંખ કરી છે. તેની વિગતો આપતા મંત્રીશ્રી જાડેજાએ જણાવ્યું હતું કે, કોઇ વ્યક્તિ દારૂ પીને જાહેરમાં ઉપદ્રવ કરે, ઝધડો કરે, મહિલાઓની છેડતી કરે, અસભ્ય ભાષા બોલે, તેવા કિસ્સામાં ૧ થી ૩ માસની કેદ અને રૂા. ૨૦૦ થી ૫૦૦ના દંડની જૂની જોગવાઇને બદલે ૩ વર્ષની કેદ પરંતુ ૧ વર્ષ કરતા ઓછી નહીં. તેવી સજા અને દંડ અથવા બન્ને શિક્ષાની જોગવાઇ કરવામાં આવી છે.

કેટલાક ગુનેગારોને નાસી જવામાં મદદગારી કરનારા અધિકારી કે અન્યો સામે ૭ વર્ષ સુધીની કેદ અને રૂા. ૧ લાખ સુધીનો દંડ નક્કી કરાયો છે. મંત્રીશ્રીએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે, અધિકૃત વ્યક્તિની ફરજમાં અડચણ કરવા કે તેઓની ઉપર હુમલા બદલ ૫ વર્ષ સુધીની કેદ અને ન્યુનત્તમ રૂા. ૫ લાખના દંડની જોગવાઇનો ઉમેરો પણ કરાયો છે. મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે, ગુજરાત રાજ્ય પૂજ્ય મહાત્મા ગાંધીજીના આદર્શોને ચરિતાર્થ કરનારું રાજ્ય છે. દારૂ બંધી રાજ્યના સ્થાપના કાળથી અમલમાં છે, ત્યારે દારૂના દુષણથી સમાજના આર્થિક, સામાજિક અને નૈતિક પતનને અટકાવવા રાજ્યના મુખ્યમંત્રીશ્રીએ દારૂના દુષણને કડક હાથે ડામવા દ્રઢ નિર્ધાર કર્યો છે. અને તેને ચરિતાર્થ કરવા આ સુધારાઓ નશાબંધીની દૂષણને ડામવામાં ફળદાયી નીવડશે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, રાજ્ય સરકારની દ્રઢ ઇચ્છાશક્તિના પરિણામે રાજ્યના પોલીસ વિભાગ દ્વારા માત્ર સાડા પાંચ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં જ રાજ્યભરમાંથી દેશી દારૂના ૨૬,૯૧૨ કેસો દાખલ કરી અંદાજે રૂા. ૫૧ લાખથી વધુ રકમનો ૨,૫૯,૦૮૬ લીટરનો જથ્થો પકડી પાડવામાં આવ્યો છે. અને ૨૭,૫૭૦ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. અને ૮૮૯ વાહનો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. એજ રીતે વિદેશી દારૂમાં પણ રાજ્યભરમાંથી ૮,૦૨૮ કેસો કરીને અંદાજે રૂા. ૪૦ કરોડથી વધુનો ૨૮,૪૫,૩૧૯ બોટલનો દારૂનો જથ્થો પકડી પાડવામાં આવ્યો છે અને ૧૦,૨૮૯ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તથા ૩,૨૦૬ જેટલા વાહનો જપ્ત કરાયા છે. એજ રીતે નશાબંધીના ચુસ્ત અમલ દ્વારા રાજ્યભરમાંથી નશાબંધી કાયદા હેઠળ સંડોવાયેલા આરોપીઓમાં ૧૩,૧૬૧ આરોપીની પ્રોહીબીશનના કેસ હેઠળ ૬૨૦ આરોપીઓની તડીપાર તથા ૯૪૦ આરોપીઓની પાસા હેઠળ અટકાયત કરવામાં આવી છે તેમ તેમણે ઉમેર્યું હતું. (માહિતી બ્યુરો – ગાંધીનગર)

 


અન્નના બગાડનો ઉકેલ અડધું ભાણું હોઈ શકે..??

food waste

food waste

– નિધિ ભટ્ટ

આપણે ભારતીય બનીને ગર્વ અનુભવીએ છીએ તો ખરા, પણ ભારતીયોની એક ખાસ કુટેવ પણ છે. જે આપણી વર્તણૂકમાં વણાયેલી જોવા મળે છે. ભાણામાં લીધેલા અન્નનો બગાડ. . આજે પણ આપણા દેશમાં ૨૦ કરોડ લોકોને ગરીબાઈને કારણે ભૂખ્યા સૂવું પડે છે..  વર્ષ દરમિયાન  અંદાજે ૬૭ લાખ ટન ભોજનનો બગાડ થાય છે. આપણા દેશમાં જે અન્નનો બગાડ થાય છે તે એટલો મોટી માત્રામાં હોય છે કે જે ભારતના બિહાર રાજ્યના લોકોને એક વર્ષ સુધી ભોજન પૂરું પાડી શકે તેટલો ગણાય છે. આપણે બધા જ જાણીએ છીએ કે દરેક કુટુંબમાં સામાન્ય રીતે પકાવવામાં આવતા ભોજનમાંથી પણ અન્નનો બગાડ સ્વાભાવિક રીતે દરેકના ઘરમાં થતો જ હોય છે. લગ્ન કે મોટા સમારંભમાં ભેગા થવામાં આવે ત્યારે પણ પ્લેટમાં વધુ પડતી વાનગીઓ ભરવામાં આવતી હોય છે. સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓને દાબી દાબીને ખાવા છતાં કેટલોક ભાગ ગળે ઉતારવો અઘરો બની જાય છે આખરે તે પ્લેટમાં છૂટી જાય છે. અંતમાં તે બગાડ થાય છે. સવાસો કરોડની વસતી ધરાવતા આપણા દેશમાં એક બાજુ ૨૦ કરોડ લોકોને બે ટંકનું પૂરતું ભોજન મળતું નથી તો બીજી તરફ ધનિકો દ્વારા યોજાતી પાર્ટીઓમાં દેખાડો કરવાના હેતુથી એક વ્યક્તિ ખાઈ શકે તેનાથી પાંચથી છ ગણી વધુ વાનગીઓના સ્ટોલ્સ ગોઠવવામાં આવે છે.. માન્યું કે વાનગીઓ બધી જ રસઝરતી હોય તેમ છતાં એક વ્યક્તિ એક સાથે વધુમાં વધુ ૨૫૦ ગ્રામથી વધુ ભોજન સમાવી શકતો નથી. બીજી વાસ્તવિક્તા એ પણ છે કે ૧૦૦ ગ્રામ વધુ કેલૅરી ભોજન સમયે વધુ લેવામાં આવે તો તે ૪.૫ કિલો વજન વધારી દે છે. પાર્ટી કે સમારંભોમાં જઈને વધુ પડતું ભોજન કરવાની આદતને કારણે સ્થૂળતાનો ભોગ બનવું પડે છે. જે લાંબા ગાળે અનેક રોગોને આમંત્રણ આપે છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા માર્ચમાં પ્રસારિત થયેલી મન કી બાતમાં ભોજનના બગાડ ઉપર ગંભીરતાથી વિચાર કરવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું. તેમની અતિ ગંભીર અને મહત્ત્વની વાત આપણે થોડા દિવસોમાં જ વિસારી દીધી છે. તો બીજી તરફ કેન્દ્રીય મંત્રી રામવિલાસ પાસવાને પણ અન્ન બગાડને અટકાવવા માટે રેસ્ટોરન્ટ અને હોટલ દ્વારા પણ ગ્રાહકોને પીરસાતા ભોજનને મર્યાદિત માત્રામાં પીરસવું જોઈએ.  શું મર્યાદિત માત્રામાં ભોજન પીરસાય તો બગાડ અટકી શકે ખરો..?? તે પણ એક ચર્ચાનો વિષય છે.  એક વર્ગ એવો છે કે જે સરકારના આ વિચારને આવકારે છે.  તો બીજો વર્ગ એવો પણ છે જે સરકારની મર્યાદિત માત્રામાં ભોજન પીરસવાની માગને ફરજિયાત ઠોકી બેસાડવામાં આવેલો આદેશ ગણે છે.  ધાર્મિક સ્થાનો, મોટી રેસ્ટોરન્ટમાં કે કોર્પોરેટ ઓફિસોમાં મોટા પાયે ભોજન બને છે. ભોજનનો બગાડ તો ત્યાં પણ થતો હોય છે અનેક વખત એવું પણ બનતું હોય છે કે તૈયાર ભોજન વધી જાય છે. એક જાણીતી કાર મેન્યુફેક્ચરિગં કંપની દ્વારા તેમના કુલ ૪ યુનિટમાં કામ કરતા ૩૦ હજાર કર્મચારીઓ માટે નિયમિત કેન્ટીનમાં તેમની હાજરીને ગણતરીમાં લઈને ભોજન પકાવવામાં આવે છે  તેમ છતાં તેમાંથી પણ ૨૦૦ વ્યક્તિઓ જમી શકે તેટલું ભોજન વધે છે.

બ્રાઝિલમાં અન્નનો બગાડ ગુનો ગણાય છે ત્યાં વિવિધ સ્થળોએ ચાર કમ્પાર્ટમેન્ટવાળા રેફ્રિજરેટર ગોઠવવામાં આવે છે  જેને કોઈપણ પ્રકારના લૉક હોતા નથી. જે વ્યક્તિઓને ભૂખ લાગી હોય તેવો ફ્રિઝ ખોલીને ભોજન કાઢીને તેનો આનંદ માણી શકે છે. ભારતમાં પણ વિવિધ સોસાયટી, સમારંભ કે પંચતારક હોટલો દ્વારા આ પ્રયોગ અપનાવવામાં આવે તો અનેક લોકોની જઠરાગ્નિ ઠારી શકાય છે. મોટી કંપની દ્વારા તો તેમની કંપનીની નજદીક આવેલા અનાથ આશ્રમ, વૃદ્ધાશ્રમ, રસ્તા ઉપર રહેતા ગરીબ કુટુંબોમાં વહેંચી દેવામાં આવે છે. ડાયેટ મિલ્સનો નવો વિચાર મલ્ટિ નેશનલ કંપની દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. જેને કારણે કર્મચારીઓ ન્યૂટ્રિશનિસ્ટ દ્વારા સૂચવવામાં આવેલ ભોજન લે છે. તેઓ તે ભોજનની માત્રા વધુ લે તેમ છતાં ભોજનનો બગાડ અટકાવવામાં ફાયદો થાય છે. વિદેશની એક જાણીતી ફૂડ સર્વિસ આપતી કંપની દ્વારા ભોજનનો બગાડ અટકાવવા માટે તેમના રસોઈયાને ખાસ ટ્રેનિંગ આપવામાં આવે છે. વળી સપ્તાહના પ્રારંભમાં કર્મચારીઓની વધુ સંખ્યા જોવા મળે છે. સપ્તાહના અંતમાં તો કર્મચારીઓ ઘરેથી કામ કરવાનું પસંદ કરે છે. જેને કારણે કેન્ટીનમાં ભોજન પકાવવાની માત્રા મયાર્દિત કરવામાં આવે છે. વળી આ કંપનીઓ દ્વારા કેન્ટીનમાંં નવો પ્રયોગ પણ અજમાવવામાં આવ્યો છે. તેમાં આગલે દિવસે બગાડ થયો, તેની માત્રાને મોટા બોર્ડ ઉપર દર્શાવવામાં આવે છે. જેની નોંધ તેમની વિદેશમાં તેમની હેડ ઓફિસમાં મોકલાવવામાં આવે છે. મોટા સાઈન બોર્ડ ઉપર દર્શાવવામાં આવેલા અન્નના બગાડની વિગતો જાણીને થાળીમાં વધારાનું ભોજન લેવાનું ટાળે છે. કર્મચારીઓની વર્તણૂકમાં પણ ફેર પડી જાય છે. ભારતમાં તેમની શાખા ધરાવતી વિદેશી કંપનીઓ દ્વારા ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફેલાયેલા ફૂડ નેટવર્કની સાથે સંપર્કમાં રહે છે. જેના દ્વારા ભારતના વિવિધ દુકાળગ્રસ્ત વિસ્તારની તેમને માહિતી મળે છે. વિદેશી કંપનીઓ જે તે સ્થળે ભોજન બગડી જાય તેના પહેલાં પહોંચે તે માટે પ્રયત્નો કરે છે. અનેક વખત તેમની પાસે પકાવ્યા વગરની બગડી ન જાય તેવી વિવિધ વસ્તુઓ વધે છે  તેનો ઉપયોગ પણ ગ્રામ્યવિસ્તારોમાં ઉપયોગી થાય તે પ્રમાણે ઝડપથી પહોંચાડવામાં આવે છે.

મલ્ટિનેશનલ કંપનીઓ દ્વારા તો નવીન પ્રયોગ કરવામાં આવે છે. જેમાં વધેલા ભોજનનો ઉપયોગ કરીને બાયોગેસ પ્લાન્ટ અને ખાતર બનાવવાનો પ્લાન્ટ જ બેસાડી દીધો છે. પંચતારક હોટલોમાં પણ બાયોગેસ પ્લાન્ટનો ઉપયોગ ભોજન પકાવવા માટે કરવામાં આવે છે. બાયોગેસ પ્લાન્ટ બેસાડવા માટે તૈયાર રસોડામાં કોઈ મોટી તોડફોડ કરવાની જરૂર નથી. રસોઈ બનાવતી વખતે શાકભાજીની છાલ, વધેલા ભોજનનો કચરો બધું જ બાયોગેસ પ્લાન્ટમાં વપરાઈ જાય છે. કંપનીને એલપીજી (લિક્વિફાઈડ ગેસ) ના વપરાશથી થતા વધુ પડતા ખર્ચથી બચી જાય છે. બાયોગેસ પ્લાન્ટને બેસાડવામાં જે ખર્ચ થાય છે. તે ખર્ચ ફક્ત બે ત્રણ વર્ષના ગાળામાં જ વસૂલ થઈ જાય છે. ફૂડ ઍન્ડ એગ્રિકલ્ચરલ ઓર્ગેનાઈઝેશનના અહેવાલ પ્રમાણે ખેતરોમાંથી તૈયાર થતા અન્નનો બગાડ યોગ્ય પ્રકારની સાચવણી માટે ગોદામોના અભાવને કારણે બગડી જાય છે વળી અનેક વખત ટ્રાન્સપોર્ટમાં ચઢાવતી વખતે પણ તે યોગ્ય પ્રકારે પેકિંગ ન કરવાને કારણે ઢોળાઈ જવાને કારણે વ્યર્થ જાય છે.  તેથી નિષ્ણાતો દ્વારા એવું કહેવામાં આવે છે કે ખેતરથી થાળીમાં પીરસાતા ભોજન અનેક પ્રકારે બગાડ પણ થાય છે. સ્ટાર્ટઅપ કંપનીઓ દ્વારા પણ અન્નનો બગાડ અટકાવવા માટે યુદ્ધના ધોરણે પ્રયત્નો થઈ રહ્યા છે. જેમાં તેઓ ગ્રાહક પાસેથી પ્રથમ ઓર્ડર મંગાવી લે છે તે પ્રમાણે સ્થાનિક ખેડૂતો અને દૂધ ઉત્પાદકોનો સંપર્ક કરીને જરૂર પૂરતું અનાજ, દૂધ તથા દૂધના વિવિધ ઉત્પાદનનો ઓર્ડર મૂકવામાં આવે છે. વળી તેમ છતાં જે માલ વધ્યો હોય તેને સ્થાનિક પ્રોવિઝન સ્ટોર્સમાં કે રેસ્ટોરન્ટને વેચી દેવામાં આવે છે અનેક ડિપાર્ટમેન્ટલ સ્ટોર્સ દ્વારા બગડી જાય તેવી વસ્તુઓને ગ્રાહકોને સસ્તા દરે વેચી દેવામાં આવે છે.

સેવાભાવી સંસ્થાઓ તેમના સ્વયંસેવકો દ્વારા રેસ્ટોરન્ટમાં, લગ્નસમારંભમાં કે કોર્પોરેટ કંપનીઓની ઓફિસમાં જઈને બગડી ન જાય તેવું તથા ગરીબો પણ ખાઈને અંતરના આશિષ આપે તેવું ભોજન એકઠું કરવામાં આવે છે. જે યોગ્ય જરૂરતમંદને પહોંચાડવામાં આવે છે. મોટી કંપનીઓમાં કુલ ખર્ચનો ૩૫ ટકા જેટલો ખર્ચ કર્મચારીઓને ઉત્તમ ગુણવત્તાનું ભોજન પીરસવા માટે થતો હોય છે. કર્મચારીઓને ગુણવત્તાસભર ભોજન મળે અને કોર્પોરેટ કિચનમાં અન્નનો બગાડ ન થાય તે માટે અડધા ભાણાનો વિચાર રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. ભારતમાં પિઝા ડિલિવર કરતા જોઈન્ટસ દ્વારા જે પ્રમાણે સ્મૉલ, મીડિયમ, રેગ્યુલર તથા લાર્જ પિઝા મેન્યુ કાર્ડમાં દર્શાવવામાં આવે છે. તે જ પ્રમાણે રેસ્ટોરન્ટમાં પીરસાતી વાનગીઓની સામે તે કેટલી વ્યક્તિઓને પૂરી પાડી શકે તે પણ દર્શાવવામાં આવે તો બંને પક્ષે ફાયદાકારક ગણાય છે. બાકી તો અન્નનો બગાડ અટકાવવા માટે ઘરમાં ગૃહિણી, પંચતારક હોટલ કે સમારંભોમાં મુખ્ય સંચાલક દ્વારા થોડી મર્યાદિત માત્રામાં પકાવવામાં આવે તે જરૂરી છે. કારણ કે કલાકોની મહેનત દ્વારા બનાવેલું ભોજન જ્યારે ફેંકી દેવામાં આવે છે ત્યારે આપણે દરેક એક કુટુંબને ભૂખ્યા સુવાડવા માટે જવાબદાર બનીએ છીએ. (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાભાર)

નિધિબેન ભટ્ટનો આ લેખ ખરેખર આપણે સહુએ સમજવા અને અમલ કરવા જેવો છે. તો ચાલો આપણે સહુ ભોજનનો બગાડ નહી કરી અને આપણા દેશનું કોઈ એક કુટુંબ ભુખ્યુ સુવે નહિ તેવા સત્કાર્યમાં નિમિત્ત બનીએ…


વિરપુર (જલારામ) માં વડિલો નિવૃત્તીના સમયનો સદ્ઉપયોગ કરી સમાજ ઉપયોગી પ્રવૃત્તિ કરે છે

senior citizen

senior citizen

પરમ પૂજયશ્રી જલારામ બાપાની જન્મભૂમિ વીરપુર (જલારામ) એક સુપ્રસિધ્ધ યાત્રાધામ છે. આ વિરપુર ગામના પાદરમાં એક ગાયોનો ગોંદરો આવેલ છે. આ ગોંદરામાં વિરપુર ગામના વડિલો કે જેઓ નિવૃત્ત છે તેઓએ આ ગોંદરામાં ૨૦ જેટલા વૃક્ષોનો ઉછેર કરેલ છે તથા વૃક્ષોને ફરતી બાજુ સીમેન્ટના પાકા ઓટા બનાવેલ છે. જેથી વૃક્ષોને પશુઓ નુકસાન ન કરી શકે. ઉપરાંત આ વડીલો કાયમી માટે વૃક્ષોને ગ્રામ પંચાયતના કુવામાંથી પાઇપલાઇન પાણી પણ આપે છે અને વૃક્ષોનું જતન કરે છે. હાલમાં વૃક્ષો નીચે ઘણા લોકો છાયડામાં બેસે છે અને ગાયો – ભેંસો પણ વૃક્ષોના છાયામાં બેસી ઘાસ ખાય છે આવનારી પેઢી માટે પણ આ વૃક્ષો ઉપયોગી બનશે. તેવા શુભ હેતુથી આ નિવૃત્ત વડિલો તેમની નિવૃત્તીના સમયનો સદ્ઉપયોગ કરી સમાજ ઉપયોગી પ્રવૃત્તિ કરે છે. આ ઉપરાંત વિરપુર ગામમાં શ્રી જલારામ ગૌ સેવા કિર્તન મંડળીના ૫૦ થી વધુ સભ્યો વિરપુર તેમજ આજુબાજુના ગામડામાં જઇ સારા માઠા પ્રસંગે રાત્રીના કિર્તન કરે છે અને ફંડ એકઠુ કરે છે. આ ફંડમાંથી આખુ વર્ષ ગાયોને ઘાસ નાખે છે તેમજ ગોંદરામાં આવેલ ચબુતરામાં પક્ષીઓને ચણ નાખે છે. વિરપુર (જલારામ) ના વડીલોની આ સમાજ ઉપયોગી પ્રવૃત્તિ આપણને સહુને એક નવો વિચાર આપે છે


સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ લોકોના કલ્યાણ માટે થવો જોઇએ : નરેન્દ્ર મોદી

Narendra Modi

Narendra Modi

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સિવિલ સર્વિસ ડે નિમિત્તે અમલદારોની એક બેઠકને સંબોધતાં જણાવ્યું હતું કે મારી મીટિંગોમાં મોબાઇલ ફોન ઉપર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે કારણકે મને વારંવાર એ જોવા મળ્યું છે કે સત્તાવાર ચર્ચા ચાલતી હોય ત્યારે અધિકારીઓ સોશિયલ મીડિયાની સાઇટો જ ચેક કરતા રહેતા હતા. આ ઉપરાંત સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ આત્મસ્લાઘા માટે નહીં કરવાની તેમણે હિમાયત કરી હતી. આજના દિવસોમાં હું એ જોઉં છું કે જિલ્લા સ્તરનાં અધિકારીઓ ખૂબ જ વ્યસ્ત હોય છે. મોટાભાગના ખૂબ જ વ્યસ્ત રહે છે કારણકે તેમનો બધો સમય સોશિયલ મીડિયાની સાઇટો જોવામાં જ ખર્ચાઇ જાય છે. એમ તેમણે જણાવ્યું હતું. સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ લોકોના કલ્યાણ માટે થવો જોઇએ. પોતાની પ્રશંસા કરવા માટે નહીં, વિશ્ર્વ આજે ઇ – ગવર્નન્સથી મોબાઇલ ગવર્નન્સ તરફ આગળ વધ્યું છે એટલા માટે લોકોના કલ્યાણ માટે શ્રેષ્ઠ હેન્ડસેટ રાખવો જરૂરી છે, એમ તેમણે ઉમેર્યું હતું. સારાં કામ થઇ રહ્યાં હોવાની માહિતીનો ફેલાવો કરવા માટે સોશિયલ મીડિયાની સાઇટો જ મદદરૂપ બને છે, એમ તેમણે જણાવ્યું હતું. પોલિયોની રસી મૂકવાની તારીખો સોશિયલ મીડિયા દ્વારા અગર હું માહિતી આપું કે તેમણે કોઇ ખાસ તારીખે રસી મુકાવવા માટે આવવું ત્યારે એ મદદરૂપ બને છે, પરંતુ રસી મુકાવી સંબંધી કામ દરમિયાન ફેસબુક ઉપર મારી પોતાની તસ્વીરની હું પ્રશંસા કરતો હોઉં તો તો એની સામે પ્રશ્ન થાય (સિવિલ નોકરિયાતો દ્વારા થતા કામ સામે પ્રશ્ર્ન થાય) એમ વડાપ્રધાને જણાવ્યું હતું. મોદીએ જણાવ્યું હતું કે હું અમલદારશાહીનો હિસ્સો નથી, કારણકે મને કોચિંગ ક્લાસ જવાની તક સાંપડી નથી. તેમણે ટયૂશન ક્લાસિસનો સંદર્ભ ટાંકતાં આમ જણાવ્યું હતું. સનદી નોકરીઓ માટે લાયક બનવા માટે ઘણા ભાવિ અમલદારો આવા ટયૂશન ક્લાસિસમાં જોડાય છે એમ વડાપ્રધાને હાસ્યની છોળો ઉડાડતાં જણાવ્યું હતું. (એજન્સી)


બેનર ગમે તેનું હોય અમને તો બસ છાંયડો મળવો જોઇએ

banner in house

banner in house

નીચે ધરતી અને ઉપર આકાશની સ્થિતિમાં રહેનારા પરિવારની સંખ્યા પણ ગુજરાતમાં ઓછી નથી. જો કે તેમને છાપરા બાંધવામાં કે આડશ ઉભી કરવા માટે મિણીયા ખરીદવાની વાતે મોટો ખર્ચ કરવો પડતો નથી. છાશવારે યોજાતા વિવિધ સરકારી કાર્યક્રમો પૂર્ણ થયા પછી તેની જાહેરાત માટે છાપવામાં આવેલા ફ્લેક્સ બેનર સાવ નકામા બની જાય છે અને કચરામાં જાય છે. પછી તે ભલે તેમાં મુખ્યમંત્રીના ફોટો કેમ ના હોય આ બેનરના પ્લાસ્ટિક ઝુંપડાવાસી માટે તો દિવાલ કે પડદાની ગરજ સારે છે. આ પરિવારને પણ બેનર ગમે તેનું હોય તેનાથી કોઈપણ ફેર પડતો નથી, બસ તેમને છાંયડાથી મતલબ છે. ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગરના એક વિસ્તારમાં આ પ્રકારની વાસ્તવિકતા નજરે ચડી હતી જેને કેમેરામાં કેદ કરવામાં આવી હતી. (તસવીર : કલ્પેશ ભટ્ટ – ગાંધીનગર)

 


ગુજરાતની એકમાત્ર સૈનિક ગર્લ્સ સ્કૂલ મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલી છે

Ladies Army School

Ladies Army School

મહેસાણા જિલ્લામાં છેલ્લા ૧૦ વર્ષથી એક સૈનિક કન્યાશાળા ચાલે છે. આ સ્કુલમાં છોકરીઓને અભ્યાસની સાથે સાથે સેનામાં અપાતી ટ્રેનિંગ પણ અપાય છે. જેનાથી આગળ જઇને આમાં કેરિયર બનાવી શકાય છે. ખેરવામાં આવેલી ગણપત યુનિવર્સીટી કેમ્પસમાં શ્રીમતી એમ. જી. પટેલ સૈનિક સ્કુલ ફોર ગર્લ્સમાં ધો ૬ થી પ્રવેશ લઇ શકાય છે. આમતો આ સ્કુલ સામાન્ય શાળાઓ જેવી છે જ્યાં રૂટિન સ્ટડીની સાથે સાથે ક્રિકેટ, બેડમિંટન, ટેનિસ જેવી રમતોમાં પણ છોકરીઓ ભાગ લે છે પણ જે અભ્યાસ આ શાળાને બીજી સ્કુલોથી જુદી પાડે છે. ટ્રેકિંગ, રોક ક્લાયમ્બિંગ અને પર્વતારોહણ જેવી ગતિવિધિઓ જે આર્મીમાં જવા માટે જરૂરી છે તેની તાલીમ અપાય છે. ગણપત યુનિવર્સીટી ટ્રસ્ટ દ્વારા ૧૯૯૯માં આ સ્કુલ શરૂ કરવા આવી છે. સરકાર તરફથી આ સ્કુલ માટે ફુડ બિલ અને આર્મી ટ્રેનિંગ માટે સહાય આપવામાં આવે છે. અત્યારે ધોરણ ૬ થી ૧૦ સુધીમાં ૨૪૮ જેટલી વિદ્યાર્થીનીઓ અહિંયા શિક્ષણ લઇ રહી છે. વેરાવળ, મહેસાણા, સુરત, નવસારી, જુનાગઢથી પણ અહિંયા છોકરીઓ ભણી રહી છે. સ્કૂલનાં પ્રિન્સિપાલના જણાવ્યા અનુસાર સરકારના નિયમ પ્રમાણે અત્યારે યુવતીઓ ગ્રેજ્યુએશન પછીજ સેનામાં જોડાઇ શકે છે એટલે અહિંયા આર્મીની ટ્રેનિંગ પ્રમાણેજ તમામ ટ્રેનિંગ અપાય છે.


પાણીના ઘૂટ માત્રથી તુર્પ્તી અર્પતા દેશી માટલાઓનો વૈભવ વિસરાતો જાય છે

natural water jug

natural water jug

સૌરાષ્ટ્ર – કચ્છમાં કાળઝાળ ગરમીના દિવસોમાં પાણીની તરસ સતત લાગ્યા જ કરતી હોય છે ત્યારે તરસ્યાની તૃષા છીપાવતા પરંપરાગત રીતે કુદરતી ટાઢક આપતા દેશી માટલાઓ આજના આધુનિક યુગમાં માત્ર ઘરની શોભા બની રહ્યાનું જણાય છે પાણીના પ્યાલાને બદલે પ્લાસ્ટિકના શીશા, બોટલ કે પાઉચમાં મળતા પાણીથી તરસ જરૂર છીપાવાઈ રહી છે જો કે દેશી માટલાઓ વાસ્તવમાં ઘર ઘરની શોભા બની રહે છે બદલાતી જીવનશૈલી વચ્ચે ઉનાળાના દિવસોમાં કાળઝાળ ગરમીમાં પાણીના માત્ર એક ઘૂટથી તૃપ્તિ આપતા દેશી માટલાઓનું ચલણ હજુ પણ અકબંધ રહ્યું છે પરંતુ એ માત્ર ઘર પૂરતું જ સીમિત રહયું છે. ઘરની શોભામાં પાણીયારામાં પડેલા માટલું અનેરો વધારો કરતુ હોય છે પરંતુ ઘર સિવાયના દુકાન ઓફિસ કે કારખાનાઓમાં માટલાનું અસ્તિત્વ રહયું નથી માટલાના સ્થાને વોટરકુલર પાણીના મિનરલ વોટર જાર અને શીશા લેવા લાગ્યા છે આજના આધુનિક યુગમાં ફ્રીજ, આર.ઓ. અને કુલરના જમાનામાં પારંપરિક માટલાઓનું અસ્તિત્વ વિલુપ્ત થઈ ગયું છે. ખાસ કરીને શહેરોમાંથી માટલા ગાયબ થઈ ચૂકયાં છે. જમીનની કાળી માટી સહિત ચીકણી માટીને ખુંદીને કુંભાર દ્વારા પરસેવો પાડી ચાકડા ઉપર બનાવવામાં આવેલ દેશી માટલાઓના પાણીના ઘુંટથી જે તૃપ્તિ મળે એ તૃપ્તિ આજના ફ્રીજ, આર. ઓ. સિસ્ટમથી મળી શકે નહી તેમ જાણકારો માને છે આજના બદલાતા સમયમાં દેશી માટલાઓનું સ્થાન પાણીના શીશા અને પાઊઁચે ખૂંચવી લીધાનું જણાય છે. ઉનાળાના દિવસોમાં પાણીના માટલામાં વરિયાળીની પોટલી રાખીને શીતળતા સાથે ગળામાં પડતા શોષનું શમન કરતુ હતું પરંતુ હવે ફ્રિજ કોલ્ડ વેરાઈટીની બોલબાલા વધી છે ઠંડા પીણાંની બોટલથી તરસ છીપાવવા જોવા મળે છે ઘરની શોભામાં પાણીયારામાં પડેલા માટલું અનેરો વધારો કરતુ હોય છે.

સંત અને સુરાની ભૂમી કહેવાતા ગુજરાતના કાઠીયાવાડમાં અને ખાસ કરીને રાજકોટમાં અનેક સેવાભાવી સંસ્થાઓ કાર્યકરો દ્વારા અનેક પ્રકારની સમાજોપયોગી સેવા આજે પણ થઇ રહી છે. અનેક સેવાભાવી સંસ્થાઓ દર ઉનાળે પોતાની આસપાસના મુખ્ય રોડ અથવા મોટા ચોકમાં પાણીના પરબ ચલાવતી હતી આ પરબ પર અનેક લોકો નાંદનું ઠંડુ પાણી પીને કાળઝાળ ગરમીમાં રાહત અનુભવી મુક આશીર્વાદ આપતા હતા. અગાઉ આવા પાણીના પરબો શહેરના મુખ્ય બજાર વિસ્તારોમાં વેપારીઓ દ્વારા દુકાનના પાટીયા પર પાણીની નાંદ મુકતા હતા. બજાર વિસ્તારમાં આવા પાણીના પરબેથી અનેક લોકો પાણી પીતા હતા સમય જતા હવે કયાંય આવા પરબો જોવા મળતા નથી. હવે આવી કાળઝાળ ગરમીમાં બહારગામ જતા અથવા બહારગામથી આવતા લોકોને ફરજીયાત પાણીના પાઉચ અથવા પાણીની બોટલો લેવાની ફરજ પડે છે. પાઉચ વેચતા વેપારીઓ ખાસ કરીને બસ સ્ટેન્ડ પર ડબલ કિંમતનું એક પાઉચ આપીને લોકોને લુટી રહ્યા છે જયારે પાણીની બોટલ પણ હવે મોંઘી મળે છે. અગાઉના જમાનામાં વડવાઓએ ભવિષ્યવાણી ભાખી હતી કે પરીયે પાણી વહેચાશે એ લોકવાયકા મુજબ હવે પાણી વેચાતું મળવા લાગતા હવે ધીરે ધીરે રાજકોટ સહિતના ગામોગામ આવી પાણીની પરબની સેવા વિસરાઇ જવા પામી છે. મતલબ કે હવે પાણીના પરબો કયાંય જોવા મળતા નથી. અગાઉના વર્ષોમાં જોવા મળતા પાણીના પરબોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળે છે જો કે કયાંક આ જલસેવા હજુ જોવા મળે છે…