ATUL N. CHOTAI

a Writer

વડોદરાના ડેસરમાં ઉપવાસમાં ખવાતા રાજગરાની ખેતી થાય છે

Rajigaro Farm in Desar

Rajigaro Farm in Desar

વડોદરા: ઉપવાસ શરીર અને મનની શુદ્ધિ માટે ભારતીય સાંસ્કૃતિક ધાર્મિક પરંપરાની સાથે વણાઇ ગયેલી જીવન પદ્ધતિ છે. ઉપવાસનું નામ પડે એટલે જેને હળવું ધાન્ય કહી શકાય તેવો રાજગરો અવશ્ય યાદ આવે છે. ઉપવાસમાં ખવાતા રાજગરાની ખેતી વડોદરા જિલ્લાના એકમાત્ર ડેસર તાલુકામાં થાય છે. અત્યારે ડેસર તાલુકાના વિવિધ ગામોના ખેતરોમાં લાલચટાક રંગની જોગીની જટા યાદ એવા તેવા રાજગરો ભરેલા ડુંડવા લહેરાઇ રહ્યા છે, એટલું જ નહીં ખેડૂતોએ રાજગરાના પાકની લણણી પણ શરૂ કરી દીધી છે. વડોદરા જિલ્લાના સાવલી તાલુકાનું વિભાજન કરી નવા બનાવાયેલા ડેસર તાલુકાના ઉપરવાસના વિસ્તારોમાં વર્ષોથી રાજગરાની ખેતી વંશ પરંપરાગત થાય છે. ડેસર પાસે ખેતર ધરાવતા ખેડૂત પિયૂષભાઇ પટેલે જણાવ્યું હતું કે, 90 દિવસના ટૂંકાગાળાનો રાજગરાનો પાક લીધા પછી તલનું વાવેતર શઇ શકે છે. રાજગરાના પાકનો સારો ભાવ મળે છે. કાપણી પછી રાજગરો ભરેલા ડુંડવાને ચારથી પાંચ દિવસ સુધી ખેતરમાં જ સુકવ્યા બાદ થ્રેસર વડે ડુંડામાંથી રાજગરો છૂટો પાડવામાં આવે છે. ખેડા અને પંચમહાલ જિલ્લા જોડાયેલા આ સરહદી તાલુકાના ખેડૂતો ઠાસરાના બજારમાં રાજગરાનો પાક વેચે છે અને વાવેતર માટે જરૂરી બિયારણ પણ ત્યાંથી જ ખરીદે છે. રાજગરાની બાયોકેમીસ્ટ્રી અંગે જાણકારી આપતા ડૉ.મહેશભાઇએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, આ ધાન્ય પ્રોટીન, કાર્બોહાઇડ્રેટ અને ફેટ ધરાવે છે. તેમાં ઊર્જા આપવાની ન્યુટ્રીટીવ વેલ્યુને કારણે તે ઉપવાસીઓના શરીરને ટકવાની ક્ષમતા આપે છે. જેથી ઉપવાસીઓ ઉપવાસ વેળા રાજગરાનો આહાર કરીને શરીરની ઊર્જા ટકાવી રાખે છે. એટલું જ નહીં રાજગરાના પાકમાં ક્લાઇમેટ ચેન્જ પડકારોનો પ્રતિકાર કરવાની તાકાત રહેલી હોઇ ગરમી અને ઠંડીની અસર ઓછી થાય છે.

Advertisements

Comments are closed.