ATUL N. CHOTAI

a Writer

શ્રી કૃષ્ણએ ૩પ૦૦ વર્ષ પહેલા ઈરાકને તેની જ ભૂમિ પર યુધ્ધમાં હરાવ્યું હતું

જેને આપણે દાંડીયા રાસ કહીએ છીએ તે નૃત્ય કળા મૂળ અસુરોની હોવાનો પુરાતત્વવિદ્નો અભ્યાસ

–  ડો.સુરેન્દ્ર વ્યાસ

Shree Krisna

Shree Krisna

રાજકોટ : અમેરિકનો દાવો કરે છે કે યુધ્ધમાં અમે ઈરાકને હરાવ્યું છે. પુરાતત્વવિદ્ સુરેન્દ્ર વ્યાસ દાવો કરે છે કે ‘આપણા યુગપુરુષ શ્રી કૃષ્ણએ આજથી ૩પ૦૦ વર્ષ પૂર્વે ઈરાકને તેની જ ભૂમી પર હાર આપી હતી.તેમના મત અનુસાર જેને આપણે દાંડીયા રાસ કહીએ છીએ તે નૃત્ય કળા મૂળ અસુરોની છે. દાંડીયા રાસ દ્વારિકામાં પ્રચલિત થઈ ગોકુળ-મથુરા ગયો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, મારા સંશોધનના આધાર મુજબ સિંધુ સંસ્કૃતિ તેમજ યુફ્રેટીસ અને તૈગ્રીસ નદીની સંસ્કૃતિ વચ્ચે વેપાર વાણિજ્યના સંબંધો હતા. ભાગવત કથામાં ઓખાહરણની કથા પણ આવે છે આ કથામાં ઐતિહાસીક પ્રસંગ સમાયેલો છે. કથા મુજબ દ્વારિકાના શ્રીકૃષ્ણનો પૌત્ર અનિરુધ્ધ કૌટુંબિક કારણોસર રિસાઈને કુટુંબનો ત્યાગ કરી, પશ્ચિમ એશિયાના દેશો તરફ એટલે કે હાલના ઈરાક દેશ તરફ ચાલી નીકળ્યો હતો. આ પ્રદેશ યુક્રેટીસ તૈગ્રીસ નદીની સંસ્કૃતિનો વિસ્તાર છે. જ્યાં એસીરીયન પ્રજા (પુરાણોમાં અસુરો) શાસન કરતી હતી. આ પ્રજા ખૂંખાર, લડાયક અને હિંસક હતી. તેને યુધ્ધમાં કદી પરાજય ન મળતો. કારણકે સમૃધ્ધ અને શક્તિશાળી પ્રજા હતી. આ વિસ્તાર કુદરતી ગેસ, ઓઈલનો વિસ્તાર છે. બાઈબલ અનુસાર એસીરીયન રાજધાની ‘સીટી ઓફ બ્લડ’ તરીકે ઓળખાતી હતી. અસુર રાજાને કથાકારે બાણાસૂર કહ્યો છે. જે સદાય પ૦૦ અંગરક્ષકોથી રક્ષાયેલો રહેતો. કથાકારે બાણાસુરને હજાર હાથ વાળો કહ્યોછે. તેના નગરનું નામ શોણિતપુર (સિટી ઓફ બ્લડ) હતું. બાણાસુરની રાજકુંવરીનું નામ ઉષા હતું અનિરુધ્ધ શોણિતપુરમાં પહોંચ્યો. બાણાસુરની પુત્રી ઉષાના પ્રેમમાં પડયો. બાણાસુરે તેને કેદ કર્યો. કથા અનુસાર નારદે (તે સમયના આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદૂત) કૃષ્ણને અનિરુધ્ધની કેદના સમાચાર આપ્યા. કુષ્ણની વિનંતી છતાં કેદમાંથી અનિરુધ્ધ મૂક્ત ન થતા પોતાના પૌત્રને છોડાવવા બાણાસુર સામે યુધ્ધ પોકાર્યું. બાણાસુરના હજાર હાથ કૃષ્ણએ કાપી નાંખ્યા અને જીવતો કેદ પકડયો. હજાર હાથ એટલે તેના પ૦૦ અંગરક્ષકોનો નાશ થયો. શોણિતપુર નગરનું રક્ષણ અગ્નિ કરતો હતો. કારણકે કુદરતી તેલ-ગેસનો આ ભંડાર આ વિસ્તાર હતો. યુધ્ધની સંધી રુપે અસુર રાજા બાણાસુરે પોતાની પુત્રી ઉષાને કૃષ્ણના પૌત્ર અનિરુધ્ધ જોડે પરણાવી. ત્યારબાદ પૌત્ર અને પૌત્રવધુ સાથે કૃષ્ણ દ્વારિકા આવ્યા.  ઉષા સારી નૃત્યાંગના હતી. લાસ્ય નૃત્યશૈલીની પ્રખર નૃત્યાંગના હતી.અસુરોની લાકડીઓ અથડાવી, તલવારો વિંઝીને ગોળ-ગોળ નૃત્ય કરવાની પરંપરા પ્રથમ દ્વારિકામાં પ્રચલિત થઈ. જેને આપણે ‘દાંડીયા રાસ’ કહીએ છીએ.  મૂળ દાંડીયારાસ દ્વારિકાથી મથુરા-ગોકુળ ગયો હતો. અને તે પણ ઈરાકની રાજકુમારી ઉષાના આગમન બાદ પ્રચલિત થયું હતું. પાર્વતી માતા લાસ્ય નૃત્યના પ્રણેતા હતા. ‘ઉષા’ પૂર્વ જન્મની ‘ઓખા’, પાર્વતી પુત્રી હતી. (Courtesy : Sandesh)

Advertisements

Comments are closed.