ATUL N. CHOTAI

a Writer

હું છું તો બધું છે…

I Am Something

I Am Something

– મિલન ત્રિવેદી

હું કરું હું કરું એ જ અજ્ઞાનતા સકટનો ભાર જેમ શ્ર્વાન તાણે.. આ તમે વર્ષોથી સાંભળતા આવ્યા છો. આ ઉદાહરણ શોધવા દૂર જવાનું નથી તમે કોઈ પણ એક કુટુંબ જુઓ એટલે એક માણસ તો મળી જ રહેશે કે જેને લાગતું હશે કે આખું કુટુંબ માત્ર તેના પર જ ચાલે છે અને આ વાત એ આખા ગામને કહેતો ફરતો હશે પણ હકીકતમાં જો તપાસ કરો તો ખબર પડશે કે આખું કુટુંબ આવું કહેવાવાળાને નિભાવતું હોય છે કારણ કે એ ગામ આખાને કહેવામાંથી ફ્રી થાય તો ઘરમાં ઉપયોગી થાય ને..? આ વ્યક્તિનું કામ માત્ર સલાહ આપવાનું હોય છે અને જો તેની સલાહ ન માનવામાં આવે તો ઘર આખું માથે લે પણ કુટુંબ એટલે બુદ્ધિશાળી માણસોનો સમૂહ. સમજીને તેને હા પાડી તેનાથી વિરુધ્ધ રીતે કામ પૂરું કરે એટલે ૧૦૦ % કામ પાર પડી જ જાય છતાં પરિણામ પોતાના લીધે જ આવ્યું છે એમ કહેતા હોય આમ જુઓ તો તેની વાત સાચી પણ કહેવાય કે તેની વાત ન માની એટલે જ કામ સમયસર પૂરું કરી શકાયું હોય.

હું શબ્દ મિથ્યાભિમાન છે પણ આ મિથ્યાભિમાન એટલી હદે ઘર કરી ગયું હોય છે કે અનુસંધિત વ્યક્તિઓ માટે પણ અભિમાન તો હું જ લેતો હોય છે. જેમ કે ‘મારા ફુવા પી.આઇ. છે’, સગપણ કોઈકે કરાવ્યું હોય, બહેન સાથેના ખરાબ સંબંધને કારણે ઘેર આવતા જતા ન હોય પણ ‘મારા ફુવા’ કહીને હું તત્ત્વ પોષવામાં આવતું હોય છે. ‘મારા દૂરના કાકાનો અમેરિકામાં ૩૦૦૦ વારનો બંગલો છે, સ્વિમિંગ પુલ, ગેઇમઝોન, જીમ, કાર્ડરૂમ બધુ છે. ચાર ચાર તો ગાડી છે ભાઈ ક્યારેય અમેરિકા જઈ શકવાના નથી અને પોતે ૧૨ x ૧૨ ના રૂમમાંથી બહાર નીકળ્યો ન હોય પણ દૂરના કાકાના બંગલાના વખાણ કરીને પોતાના હું તત્ત્વને સંતોષતો હોય છે. અમેરિકા વાળા કાકાએ પોતાની મહેનતથી આ બધુ ઊભું કર્યું હોય. આ માણસ જેટલી મહેનત કાકાનો પ્રચાર કરીને હું તત્ત્વને પોષવામાં કરે એટલી જ મહેનત જો પોતાના માટે કરે તો એટલીસ્ટ બાર બાય બારની ઓરડીમાંથી એકાદ ફ્લેટ ખરીદી લીધો હોય..

આ હું માત્ર વ્યક્તિ પૂરતો મર્યાદિત નથી કોઈ કંપની પેઢી કે સમૂહને પણ લાગુ પડતું હોય છે. તમે શહેરનાં અખબારોમાં કે જાહેરાતોમાં અમુક શબ્દો વાંચશો જ સૌથી વધારે વંચાતું અખબાર કોઈ પોળ કે ચાલમાં લાયબ્રેરી હોય અને એક જ છાપું આવતું હોય અને ત્યાંના લોકો એક પછી એક આવીને વાંચી જતા હોય અથવા શહેરમાં ગાઠિયાં – ભજીયાં પેક કરવામાં આ જ અખબારનો ઉપયોગ થતો હોય તો અનાયાસે વંચાય જતું હોય ત્યારે માલિક લખે કે સૌથી વધુ વંચાતું અખબાર અમારું છે.. શહેરનું સર્વપ્રથમ અખબાર તમે જરા પણ નહીં માનતા સર્વપ્રથમ એટલે નંબર ૧. અહીં સર્વપ્રથમનો અર્થ એવો ગણવો કે માત્ર બે જ પેઇજમાં અખબાર બહાર પડતું હોય એટલે હજુ ચા પીવો ત્યાં તો મશીનમાંથી બહાર આવી જાય અને ફેરિયાઓને સોંપાય જાય. બીજા અખબાર આવે એ પહેલા જ બહાર પડી ગયું હોય ત્યારે અભિમાન લેવામાં આવે કે શહેરનું સર્વપ્રથમ અખબાર! સૌથી વધારે ફેલાવો ધરાવતું અખબાર અમુક અખબાર વાંચવા તો શું જોવા પણ ન ગમે તેવા હોય ત્યારે હાથમાં આવતાની સાથે જ બાજુવાળાને આપી દેવામાં આવતું હોય છે અને બાજુવાળો એ સુગ સાથે જ આગળ વધારે આમ થોડી જ વારમાં ઘણા હાથોમાં ફેલાય જતું હોય. પિકનીક પર જતી વખતે કપડા ન બગડે એટલે પહેલા એ અખબાર ફેલાવવામાં આવતું હોય ત્યારે સૌથી વધારે ફેલાવો ન ગણાય તો શું ગણાય..? સૌથી વધારે વેચાતું અખબાર આવા અખબારવાળાની વાત પણ ખોટી નથી. કોઈ ક્રિમીનલ કે પોલિટીશિયનના હાથે વેચાય જ જતું હોય છે. જે રૂપિયા આપે તેની વાહ વાહ કરવાની તો આવા અખબારને હક્ક હોય કે લખે સૌથી વધુ વેચાતું અખબાર.. એક માત્ર સત્ય હકીકતો રજૂ કરતું અખબાર આવાં અખબારો ન્યૂઝ નહીં વ્યૂઝ છાપતા હોય છે. અમારું માનવું આમ છે અને તેને જ સત્ય ગણી લેતા હોય છે. જો કે કૌંસમાં રહેલો (અ)સત્ય આવા અખબારને વધારે લાગુ પડતો હોય છે. સૌથી વધારે જગ્યાએથી પ્રસિદ્ધ થતું અખબાર આ વાત જરા પણ ખોટી નથી. ભાઈ પાસે મશીન જૂનું હોય એટલે માત્ર ૫૦૦ કોપી જ છાપી શકતું હોય ત્યારે દરેક એરિયામાં રહેલા પ્રેસ પાસે જઈને ૫૦૦ – ૫૦૦ કોપી છપાવવી પડતી હોય ત્યારે સત્ય જ લખે છે કે સૌથી વધારે જગ્યાએથી પ્રસિદ્ધ થતું અખબાર. નિડર અને નિષ્પક્ષ અખબાર આવું અખબાર એટલું નીડર અને નિષ્પક્ષ હોય છે કે નિષ્પક્ષ રીતે દરેક પક્ષને પૂછે કે આ સમાચાર છાપીએ..? અને હા પાડે તો જ છાપે એટલું નીડર હોય છે. આટલી હદે હું શબ્દનો દુરઉપયોગ થતો હોય છે.

ઘરની બહાર ભાઈ નીકળ્યા હોય અને પાડોશી કહે કે આમને હૉસ્પિટલ લઈ જશો..?? હૉસ્પિટલે લઈ ગયા હોય અને પછી વાતો કરતા હોય કે તે દિવસે હું ન હોત તો આજે ચંદુભાઈ જીવતા ન હોત’ એ ભાઈને પછી એ ખબર ન હોય કે એ તો છોડીને જતા રહ્યા હોય અને ચંદુભાઈને ખાલી ગેસ હોય અને ગેસમાં કોઈના મરી જવાના દાખલા નથી બેઠાં પણ હું ન હોત તો નો ખયાલ આ ભાઈના મગજમાંથી ક્યારેય ન નીકળે. આખી મિનીસ્ટ્રી દેશને ડામાડોળ થતો બચાવવા સતત પ્રયત્નશીલ હોય, લશ્કર અને પોલીસ પ્રશાસન પોતાના જીવના જોખમે દેશને સુરક્ષિત રાખવા ખડે પગે હોય પણ પક્ષના એક નાનામાં નાના કાર્યકરને એમ જ હોય કે મારા વિસ્તારના મત જો મેં ન અપાવ્યા હોત તો સરકાર રચી જ ન શકાણી હોત. હું આ પક્ષનો કાર્યકર છું એવી માન્યતા તેને પક્ષના તારણહારની કક્ષામાં મૂકી દે અને તેનું હું તત્ત્વ પરાકાષ્ઠાએ પહોંચાડી દે. આ હું શબ્દમાંથી બહુ ઓછા બાકાત રહે છે. મને ઘણા લોકો વાતો કરીને વિષયવસ્તુ આપતા હોય છે અને હું બધાને કહેતો ફરુ છું કે વાંચ્યો મારો લેખ..? કેમ બાકી..?

સવારથી સાંજ સુધી માણસ હું તત્ત્વમાંથી બહાર નીકળી શકતો નથી. હુંમાંથી અમે અને અમે માંથી આપણે બનવા હજુ તો ઘણા પ્રયત્નો કરવા પડશે. એક જ વાર જો અલગ અલગ વ્યક્તિત્વ બનવાને બદલે એક ટીમ બનશે તો કદાચ ફરી એવો પ્રશ્ર્ન નહીં આવે કે હું કરુ છું. જ્યારે જ્યારે અમે કરીએ છીએ એવું બોલવામાં આવે છે ત્યારે સ્ટ્રેન્થ વધે છે, તાકાત વધે છે અને જીત હંમેશાં સમૂહની થાય છે જ્યાં ઇગો જતો રહે છે અને ખરા અર્થમાં કુટુંબ બને છે. આ વાત જ્યારે સમજાણી ત્યારે મેં સભાન પણે હું તત્ત્વનો નાશ કરવાનો નક્કી કર્યું અને મારી જાતને સતત મનાવી અને પ્રયોગમાં મૂકી પણ જ્યારે હું આ બધી પરિસ્થિતિઓ પાર કરીને હું તત્ત્વમાંથી બહાર નીકળ્યો અને બેઠો એવો પહેલો વિચાર આવ્યો કે આ તો હું હતો કે હું માંથી બહાર નીકળ્યો બાકી બીજા કોઈનું કામ નથી હવે તમે એમ ન કહેતા કે આ તો હું હતો કે આખો લેખ વાંચ્યો બાકી બીજા કોઈનું કામ નથી.. (courtesy : mumbai samachar)

Advertisements

Comments are closed.