ATUL N. CHOTAI

a Writer

નિર્દોષ પશુઓને જીવતદાન આપવું એ જ મહાન ધર્મ છે…

– આશુ પટેલ

રતુભાઈ શેઠ સંપાદિત પુસ્તક સંસ્કાર કથાઓમાં એક કથા વાંચી એ વાચકો સામે મૂકું છું…

લોકોના રોષનો કોઇ પાર નહોતો…. ચોરેને ચૌટે એક જ વાત સંભળાતી હતી મહારાજ કુમારપાળ ભલે જૈન ધર્મ પાળે, ભલે હેમચન્દ્રાચાર્યને તેમના ગુરુ બનાવે એમાં કોઇને કોઇ વાંધો નથી પરંતુ કુળદેવી કંટકેશ્ર્વરી પાસે કોઇ જીવનું બલિદાન આપવામાં નહીં આવે એવી રાજ આજ્ઞા બહાર પાડવાનો એમને શો અધિકાર છે..?? આજે કેટલાંય વર્ષોથી એ પરંપરા ચાલી આવે છે એ કુળદેવીને રીઝવવા દર વર્ષે બલિદાન આપવામાં આવે છે. લોકોની અનુમતિ લીધા વિના રાજાએ બહાર પાડેલી આજ્ઞાનો શો અર્થ છે..?? પૂજારીઓ ક્રોધથી ધૂંવાપૂંવા થતા હતા. પરંપરામાં માનનારાઓનો ક્રોધાગ્નિ પ્રજ્વલિત થઇ ઊઠ્યો હતો. મહારાજ કુમારપાળને આવી મતિ કેમ સૂઝી..?? કુળદેવીને ક્રોધિત કરીને એ જૈન થયેલ મહારાજા શું ફાયદો કરવાના..?? એનું ધનોતપનોત નહીં થઇ જાય..?? સૌ કોઇ પોતપોતાની રીતે વાતો કરતા હતા. રાજા ઉપર ખફા થઇને અવનવી રીતે તેમને ગાળો આપતા હતા.

મુખ્ય પૂજારી અને કેટલાક આગેવાન મહાજને મહારાજા પાસે જઇ વિનંતી કરવાનો વિચાર ર્ક્યો. દરબારમાં મહારાજાને વંદન કરીને દબાતે સાદે આગેવાનોએ કહ્યું મહારાજ, આપે જે આજ્ઞા બહાર પાડી છે તેનાથી નગરજનોને ખૂબ જ દુ:ખ થયું છે. મોટા ભાગના નગરવાસીઓ એનાથી નારાજ છે..!! મહારાજાએ સૌને શાંતિથી સાંભળ્યા કહ્યું મહાજન તો ગામનું નાક કહેવાય. આપ સૌ મારે મન પૂરા માનના અધિકારી છો પણ આપ સૌ એમ માનો છો કે માતા આગળ નિર્દોષ પશુઓનાં બલિદાન આપવાથી જ માતા રાજી થાય છે..?? જેવો આપણા સૌનો જીવ છે એવો એ પશુઓનો પણ જીવ છે

પરંતુ… મહાજને કહ્યું જુઓ, હું તમને કોઇને નારાજ કરવા નથી માગતો.મહારાજે કહ્યું મહારાજની વાત સાંભળીને પૂજારી અને મહાજનો ખુશ થઈ ગયા બોલ્યા, મહારાજની વાત બરાબર છે કોઇના ધર્મની વચ્ચે આવી સૌને નારાજ કરવાનું આપને ન જ ગમે સાચી વાત છે મહારાજે કહ્યું હું કોઇને પણ નારાજ કરવા નથી માગતો. આપણે એક કામ કરીએ… શું..??પૂજારી બોલી ઊઠ્યો. ‘જુઓ, જેટલા પશુઓનો ભોગ દર વર્ષે અપાય છે એટલાં પશુઓનો જ ભોગ આ વખતે પણ આપવાનો. આપણે હોમ – હવન કરીશું અને એ પશુઓ માને ચરણે ધરી દઇશું. મંદિરમાં બારણાં બંધ કરી દઇશું, પછી માને જેટલો ભોગ જોઈએ એટલો એ જાતે લઈ લેશે મહાજનના આગેવાન અને પૂજારીઓ એક બીજા સામે જોઇ રહ્યા. કુમારપાળની વાત તો વાજબી હતી એ સામે કોઇ દલીલ થઇ શકે તેમ નહોતી. બધાએ એ વાત કબૂલ કરી હજારો જીવતાં પશુઓને મંદિરના વિશાળ ચોકમાં પૂરી દીધા અને બહારથી બારણું બંધ કરી દીધું. આજુબાજુ સખત જાપ્તો મૂકી દીધો જેથી અંદર કોઇ જઇ ન શકે

બીજા દિવસે પ્રભાત થયું માતાજીના મંદિરની આજુબાજુ લોકોનું મોટું ટોળું જમા થઇ ગયું. બધાને કુતૂહલ હતું કે માતાજી કેટલાં પશુઓનો ભોગ લે છે..?? પૂજારીએ મંદિરનું મુખ્ય મોટું દ્વાર ખોલ્યું ત્યાં તો નિર્દોષ પશુઓ બહાર દોડી ગયાં. અંધશ્રદ્ધા ઉપર મદાર બાંધીને બેઠેલા પૂજારીઓના હાથ હેઠા પડ્યા. માતાજીની મૂર્તિને સંબોધતા તેમણે કહ્યું મારા પ્રિય નગરજનો, દયા અને તે પણ મૂંગા પ્રાણીઓ પ્રત્યે દયા એના જેવો બીજો કોઇ ધર્મ જ નથી. આપણામાં જે જીવ છે એ જ આત્મા આ પશુઓમાં પણ છે અને મા તો દયાની દેવી કહેવાય..!! એ કંઇ પોતાના બાળકોને મારે કે રમાડે..?? નિર્દોષ પશુઓને જીવતદાન આપવું એ જ મહાન ધર્મ છે… (courtesy : mumbai samachar)

Advertisements

Comments are closed.