ATUL N. CHOTAI

a Writer

ગુજરાતના આ પરીવારો પાસે તલવારોનો વારસાગત વ્યાપાર આજે પણ યથાવત છે

indian sword

indian sword

ગુજરાતમાં નાની મોટી અનેક જ્ઞાતિઓ વંશ પરંપરાગત વ્યવસાય અને વ્યાપાર સાથે જોડાયેલી છે. કોઇ કાપડના વેપારી તો કોઇ ચોપડા પૂજન વખતે વપરાતા ચોપડાઓના વેપારી, કોઇ કલા કારીગીરીમાં તો કોઇ વ્યવસાયમાં પિતા – દાદાની પ્રણાલીને સાચવી બેઠા છે. ગુજરાતની બહારથી આવીને અહીં વસેલા લોકોએ આ ધરાને પોતાના ખંત અને પુરુષાર્થથી ઉજળી બનાવી છે. રાજ્યના રજવાડાઓને પણ સાથ સહકાર આપ્યો છે. આવીજ એક જ્ઞાતિએ એટલે વઢાણા સમાજ. જેઓ શસ્ત્રો, હથિયારો અને ખેત ઓજારો બનાવવાનો વ્યાપાર કરે છે.

વઢાણા જ્ઞાતિનો મોટો વર્ગ હથિયારો જેવા કે તલવારો, જમૈયા, કટાર, સૂડી, ચપ્પુ, ફારસી, ત્રિશુલ, ભાલા અને છરી જેવી વસ્તુઓ તૈયાર કરે છે. આ તમામ તિક્ષણ વસ્તુઓ પર પોતાની કલા કારીગરીની એક ઊંડી છાપ છોડે છે અને અલૌકિક વારસાના દર્શન કરાવે છે. આજે ગુજરાતમાં કચ્છ, ભૂજ, ચોટિલા, અંજાર, ગાંધીધામ, અંબાજી, ધારી અને જૂનાગઢ જેવા શહેરોમાં વસવાટ કરીને ઓજાર બનાવવાના પરંપરાગત વ્યાપાર કલાને આ સમાજ આગળ ધપાવી રહયો છે. નવી પેઢી પણ આ પારંપરિક રીતને અનુસરી રહ્યા છે.

સુલેમાની, વટણી, અબરી, કલમી ગોળીયો, માનાસઇ, ખુરાસણ, હરફવાળી, પલસાઇ, ખુરાસણ ડાબલા, દોઢવાળી, શિરોહી, લાલુવાઇ અને ખુરાસણ કલમવાળી એમ મુખ્ય બાર પ્રકારની તલવારો તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ વાત રાજાશાહી વખતની છે. જે તે સમયે રજવાડાઓ હતા ત્યારે હથિયારો જાતે તૈયાર કરવામાં આવતા. આ કામ પરથી જ્ઞાતિને વઢાણા સમાજનું એક નામ મળ્યું છે. જો રાજ્ય સરકાર તરફથી આ કલાને એક સ્થાન મળે અને ગૃહ ઉદ્યોગ નીચે સહાય મળે તો વધુને વધુ યુવાનો આ કલાક્ષેત્રમાં જોડાઇ શકે અને આ ક્ષેત્રને પણ નવું માધ્યમ મળી શકે તથા લુપ્ત થતી આ કલાને નવજીવન મળી શકે છે.

Advertisements

Comments are closed.