ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


ઋતુજન્ય રોગો સામે આયુર્વેદ ઉપચાર પધ્ધતિ રક્ષણ આપે છે..

ઋતુજન્ય રોગો સામે રક્ષણ મેળવવા તથા રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા આયુર્વેદ ઉપચાર પધ્ધતિ સર્વોત્તમ

હાલની સ્થિતિ મુજબ મિશ્ર વાતાવરણને કારણે આપણા શરીરનાં દોષોનો કોપ થવાથી આપણી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટે છે. ઋતુજન્ય રોગો સામે રક્ષણ મેળવવા તથા રોગ પ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે આયુર્વેદ પધ્ધતિ સર્વોત્તમ છે તેમ જણાવીને ગુજરાત રાજ્યના આયુષ નિયામકશ્રીએ આયુર્વેદિક ઉપાયો સૂચવ્યા છે.

આયુષ નિયામકશ્રીના જણાવ્યા મુજબ ભારત વર્ષમાં છ ઋતુઓ વર્તમાન છે. આ દરેક ઋતુ એટલે ભારતીય કેલેન્ડરનો બે-બે માસનો સમયગાળો. આ દરેક ઋતુમાં આપણે આપણી આરોગ્યની જાળવણી માટે ખાન-પાન અને રહેણી – કહેણી પરિવર્તન કરવું જરૂરી છે. ઋતુ અનુસાર વાતાવરણમાં થતાં પરિવર્તનોને કારણે આપણા શરીરમાં પણ ફેરફારો થાય છે.  જયારે ઋતુ પૂર્ણ થવા જઈ રહી હોય તે સમયને બે ઋતુનો સંધિકાળ કહેવાય છે. ત્યારે થતા મિશ્ર વાતાવરણને કારણે આપણા શરીરનાં દોષો વિશેષ કરીને કફનો કોપ થવાથી આપણી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટે છે. જેના પરિણામે આપણે વારંવાર એલર્જી, એલર્જીક બ્રોન્કાઇટીસ, અસ્થમા, અને ચેપી રોગો જેવાં કે ફ્લૂ , સ્વાઈન ફ્લૂ સહિતના શ્વસન માર્ગના રોગો ઉપરાંત દાદર, ખરજવું, ઓરી, અછબડાં જેવાં ચામડીના વિવિધ ઇન્ફેક્શનનો ભોગ બનવું પડે છે.

રાજ્યના આયુષ નિયામકશ્રીએ સૂચવેલા આયુર્વેદિક ઉપાયો

તુલસીના બે ચમચી રસમાં બે મરીનો પાવડર નાખી સવાર સાંજ લેવું.
ઔષધસિધ્ધ જલ : બે ચમચી સૂંઠને ૧૦ ગ્લાસ પાણીમાં ધીમા તાપે ઉકાળી પ ગ્લાસ રહે ત્યારે ગાળવું. જરુરીયાત મુજબ નવસેકું પીવું.
ધુપન દ્રવ્ય : સલાઇ ગુગળ ૫૦ ગ્રામ, ઘોડાવજ ૧૦ ગ્રામ, સરસવ ૧૦ ગ્રામ, લીમડાના પાન ૧૦ ગ્રામ અને ગાયનું ધી ૨૦ ગ્રામ-મિશ્રણ બનાવી એક ચમચીનો ઇલેક્ટ્રીકલ ધૂપેલીયા અથવા ગાયના સૂકાયેલા છાણામાં સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત સમયે ધૂપ કરવો.
આપણા રસોડામાં રહેલી હળદર આશરે ૩ ગ્રામ ઘીમાં શેકીને મધ સાથે ચાટણ બનાવીને ઉપયોગ કરવો.
આ ઋતુમાં હરડે ચૂર્ણ-૨ ગ્રામ અને લીંડીપીપર ચૂર્ણ ૧ ગ્રામ મધ સાથે ચાટવાથી ઋતુજન્ય વિકારો સામે રક્ષણ મળે છે.
આ ઉપરાંત સરકારી આયુર્વેદ દવાખાના/હોસ્પિટલમાં મળતા વિવિધ અમૃતાપેય ઉકાળાઓનું સેવન કરવાથી પણ આ પ્રકારના ઋતુજન્ય વિકારોથી બચી શકાય છે.
તે જ રીતે આયુર્વેદમાં વર્ણિત શોધનકર્મ અને રસાયણ ચિકિત્સા દ્વારા પણ વિવિધ ઋતુજન્ય વિકારો સામે રક્ષણ મળે છે, ઋતુ અનુસાર આયુર્વેદનાં નિષ્ણાંત વૈદ્યની દેખરેખ હેઠળ શોધનકર્મ તરીકે વમન કરાવવાથી આ પ્રકારના રોગોથી બચી શકાય છે. તે જ રીતે રસાયણ ચિકિત્સાનો પ્રયોગ વૈદ્યની દેખરેખ હેઠળ કરી શકાય છે.
આ ઋતુમાં ન્હાવા ધોવા અને પીવા માટે હુંફાળા ગરમ પાણીનો જ ઉપયોગ કરવો ઠંડા પાણીનો ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ. આ ઋતુમાં ત્વચા શુષ્ક થવાથી ત્વચાના વિવિધ ઇફેકશન થઇ શકે છે. જે માટે લીમડાના પાન, ગરમાળાના પાન, કણજીના પાન, કેસૂડાનાં ફૂલ, વગેરેનો ન્હાવાના પાણી સાથે ઉપયોગ કરી શકાય છે.
આ ઉપરાંત આયુર્વેદના સદવૃત્ત મુજબ છીંક ખાતી વખતે , ઉધરસ ખાતી વખતે મોઢા આગળ હાથ કે રૂમાલ રાખવો જોઈએ.
સવાર-સાંજ હળદર મીઠાવાળા ગરમ પાણીથી કોગળા કરવા જોઈએ.
દહીં, છાસ, આઈસક્રીમ, શ્રીખંડ, બાસુદી જેવી ઠંડી, ગળપણ અને ચિકાશવાળી વસ્તુઓ ન ખાવી જોઈએ.
ખજૂર, ધાણી, મમરા શેકેલા ચણા જેવી હળવી વસ્તુઓ ખાવી.
સવાર સાંજ ગાયના ધી અથવા દિવેલના બે ટીંપા નાકમાં નાખવા.
હસ્તધૂનનના સ્થાને ભારતીય સંસ્કૃતિ મુજબ નમસ્કાર કરવા.
આપની નજીકનાં આયુર્વેદ દવાખાનાની મુલાકાત લઇ ઋતુચર્યા વિષે માહિતી મેળવી ઋતુજન્ય વિકારો સામે રક્ષણ તથા સારવાર મેળવવા જાહેર જનતાને અનુરોધ છે
  ઉકળતા પાણીમાં અજમો નાંખીને નાશ લેવો.
(માહિતી બ્યુરો – ગાંધીનગર)


એક્યુપ્રેશર વીટી દ્વારા તંદુરસ્તીની જાળવણી કરી શકાય છે..

acupressure ring

acupressure ring – demo picture

આજના ઝડપી યુગમાં તંદુરસ્તીની જાળવણી કરવી મુશ્કેલ અને ધ્યાન ના રાખીએ તો મોંધી પણ બને છે. આજે ઘણા પ્રકારની કસરત કરવી બધા માટે સરળ પણ નથી હોતી. ત્યારે આપ ઓફીસમાં ફ્રી હોય ત્યારે કે ઘરે ટીવી જોતા કે કોઈ કામ કરતા પણ આ એક્યુપ્રેશર વીંટી દ્વારા શરીરને સ્વસ્થ રાખવા માટે કસરત કરી શકો છો.

આપણા શરીરના મોટાભાગના પોઇન્ટસ આપણા હાથ અને પગની આંગળીઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે. આ એક્યુપ્રેશર વીંટી બન્ને હાથની દરેક આંગળીઓ ઉપર આઠ થી દશ વખત ફેરવવાની હોય છે. આપણા શરીરના આંગળીઓ સાથે જોડાયેલા જ્ઞાનતંતુઓના એક્યુપ્રેશર પોઇન્ટસને તે સક્રીય કરશે. આ રીતે આપણને તે સ્વસ્થતાનો અનુભવ કરાવશે.

આ વીંટીના ઉપયોગથી રક્તના સુક્ષ્મ પરિભ્રમણને એક્યુપ્રેશર આપી કાર્યરત કરાય છે અને દરેક પ્રકારની નાની – મોટી તકલીફમાંથી રાહતની સાથે તંદુરસ્તીની જાળવણી પણ થઇ શકે છે. આ એક્યુપ્રેશર વીંટીની કિંમત ખુબ જ મામૂલી છે. જે મેળવવા માટે આપ અમોને નીચેના કોન્ટેકના પેઇજ દ્વારા આપનું પુરૂ નામ – સરનામું – ફોન નંબર – ઇમેઇલ સહીતની વિગતો સાથે અમારો સંપર્ક કરી શકો છો..

contact us with your complete details

 

cure your health without medicine acupressure ring


કુદરતી ઉપચાર દ્વારા રાહત દરે સારવાર આપવામાં આવે છે..

Chetanbhai Doshi

Chetanbhai Doshi

નેચરોપેથી એટલે વગર દવાએ સારવાર કરવાની કુદરતી ઉપચાર પદ્ધતિ. નેચરોપેથી એ માનવી દ્વારા તેના શારીરિક, માનસિક, નૈતિક અને અધ્યાત્મિક જીવનમાં કુદરત તેમજ પ્રકૃતિના સકારાત્મક સિદ્ધાંતો સાથે તાદાત્મ્ય કેળવવાની પ્રણાલી છે. નેચરોપેથીમાં મજબૂત આરોગ્ય, રોગ નિવારણ અને ઉપચારક તથા ફરી શક્તિ સંચયનું સામર્થ્ય રહેલુ છે. કુદરતી સારવાર દ્વારા ઉપચારમાં માત્ર રોગ જ નહીં, પરંતુ દર્દીના સમગ્ર શરીરની સારવાર થાય છે અને તેને ફરી ચેતનવંતુ બનાવાય છે. નેચરોપેથી ગંભીર અને લાંબા ગાળાની બીમારીથી પીડાતા દર્દીઓની સારવાર કરે છે. એટલું જ નહીં, પ્રમાણમાં ઓછા સમયમાં સારવાર કરે છે.

આ પદ્ધતિમાં દબાવી દેવાયેલા રોગોને બહાર લવાય છે અને પછી તેને કાયમને માટે દૂર કરી દેવાય છે. નેચરોપેથી દર્દીના શારીરિક, માનસિક, સામાજિક અને આધ્યાત્મિક એમ તમામ પ્રકારે એક જ સમયે સારવાર કરે છે. જે લોકો ડૉક્ટરો બદલીને અને જાતજાતની દવાઓ ખાઇને થાક્યા હોય એવાં લોકો હવે નેચરોપેથીનો આશરો લેતા થયા છે.

સ્વચ્છ ભારત, સ્વસ્થ ભારત ના સૂત્રને ઘ્યાનમાં રાખીને રાજકોટના જાણીતા નેચરોપેથ કન્સલ્ટન્ટ શ્રી ચેતનભાઈ દોશી દ્વારા દરેક પ્રકારની શારીરિક-માનસીક બીમારીઓ, કોઈપણ જાતના દુખાવાઓની દવા કે આડ અસર વગર કુદરતી ઉપચારથી રાહત દરે સારવાર અને માર્ગદર્શન આપવામાં આવે છે. આ સારવારમાં યોગા, પ્રાણાયામ, એક્યુપ્રેસર, આહાર-વિહારની પધ્ધતિ સહીતનું માર્ગદર્શન પણ આપવામાં આવે છે. દરેક લોકો વ્યક્તિગત રીતે પણ નક્કી કરેલા દીવસોમાં આ રાહત દરે સારવારનો લાભ લઇ શકે છે. જો પોતાના મિત્રવર્તુળ-ઓફિસ સ્ટાફ-સંસ્થાના માધ્યમ દ્વારા વધુ લોકોની સંખ્યા થાય તો આ રાહત દરે સારવાર રાજકોટના જે તે વિસ્તારોમાં અને સૌરાષ્ટ્રના દરેક સેન્ટરોમાં પણ આપવામાં આવે છે. તો આ રાહત દરે સારવાર મેળવવા માટે શ્રી ચેતનભાઈ દોશીનો મોબાઈલ નંબર ૯૩૭૪૧ ૯૩૬૧૫ (વોટ્સઅપ) ઉપર સંપર્ક કરી શકાય છે.  for patient naturopathy treatment by chetan bhai doshi rajkot gujarat india


વિવિધ કઠોળ એ માનવશરીરને નવજીવન બક્ષતી પ્રકૃતિની અનુપમ ભેટ ગણાય છે..

Beans

Beans

સંકલનઃ- રશ્મિન યાજ્ઞિક,
પ્રાદેશીક માહિતી કચેરી
જયુબેલી બાગની અંદર
રાજકોટ – ૩૬૦ ૦૦૧

આપણી પૌરાણિક આયુર્વેદ પધ્ધતીમાં રસચિકિત્સામાં સમતોલ આહારને સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ પરીબળ ગણાવ્યું છે. દૈનીક આહારમાં ચરબીયુકત આહાર, કાર્બોહાઇડ્રેટ, પ્રોટીન અને ફાઇબરયુકત આહાર સાથે સમતોલ આહારને પ્રધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. કઠોળ વિવિધ પ્રકારની વનસ્પતિનાં બીજ છે જે વાર્ષિક ઉપજ છે અને વિવિધ પ્રકારના અલગ દેખાવ અને કદ વાળા હોય છે. કઠોળ મનુષ્ય અને પશુઓના ખોરાક માટે વપરાય છે. કઠોળ ખોરાકમાં જરૂરી છે કારણ કે તેમાં પ્રોટીન અને એમીનો એસીડની માત્રા વધારે હોય છે. તુવેર, ચણા, અડદ, મગ, મઠ, ચોળી, વટાણા, રાજમા, સોયાબીન, કળથી, મસુર સહિત અનેક પ્રકારના કઠોળનો રોજબરોજના આહારમાં વપરાશ થાય છે. કઠોળમાં ખાસ કરીને મગને સંજીવની બુટી સમાન ગણાવાયું છે. મગ એ માંદા વ્યક્તિને પણ બેઠું કરવાની ક્ષમતા ધરાવતું અને નવજીવન બક્ષતું કઠોળ પ્રજાતીનું ખેતઉત્પાદન છે. “મગ ચલાવે પગ” એ ઉક્તિ જીવનને સ્વસ્થ અને તંદુરસ્તી માટે મહત્વપુર્ણ હોવાની સાબીતી પુરી પાડતું આયુર્વેદનુ પ્રચલીત વિધાન છે.

ભારતમાં કઠોળની મહિમા પૌરાણીક સમયથી જ ચાલતી આવે છે. જુના પુરાતત્વીય સ્થળોએ પણ કઠોળના અવશેષો પ્રાપ્ત થયા છે. ભારતમાં પણ પુરાતાત્વીક સ્થળોએ મગના કાર્બોદિત દાણાઓ મળ્યા છે. ]આ ક્ષેત્રો છે હડ્ડપન સંસ્કૃતિ ક્ષેત્રનો પૂર્વ ભાગ જે પંજાબ અને હરિયાણામાં આવેલ છે. આ ક્ષેત્રમાં મળેલા દાણા ૪૫૦૦ વર્ષ જુના હોવાનું જણાયું છે. દક્ષીણ ભારતના કર્ણાટક રાજ્યમાં ૪૦૦૦ વર્ષ જુના મગના દાણાં મલ્યાં છે. દક્ષિણ ભારતમાં ૩૫૦૦ થી ૩૦૦૦ વર્ષ જુના મોટા કદના મગના દાણા મળ્યા છે. ૩૫૦૦ વર્ષ પહેલાં સમગ્ર ભારતમાં મગની ખેતી મોટા પાયે થતી હતી. ખેતી કરાયેલ મગ અહીંથી ચીન અને દક્ષિણ એશિયાના અન્ય ભાગોમાં ફેલાયા. આ ઉપરાંત ધાર્મિકવિધીમાં પણ મગ સહિતના કઠોળનો ઉપયોગએ પ્રાચિન સભ્યતામાં પણ કઠોળ અંગેની મહત્વતા ને દર્શાવે છે.

માનવ શરીરમાં કઠોળનું મહત્વ : માનવ શરીરમાં અંદાજે ૧૦૦ ટ્રીલીયન કોષનું બનેલું છે. એક ટ્રીલીયન એટલેકે એક અંક પાછળ ૧૨ મીંડા (૧,૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦). આપણી રોજ બરેાજની દૈનિકક્રિયામાં અનેક કોષોનો નાશ થાય છે. જેને પુનઃપ્રાપ્ત કરવા આપણે ખોરાક લઇએ છીએ. આ કોષોનું ઉત્પાદન કરવામાં મહત્વપુર્ણ એવુ તત્વ એમીનો એસીડ છે. આપણા દૈનિક આહારમાં ૨૦ પ્રકારના એમીનો એસીડ હોય છે જે નવા સેલ બનાવે છે. આ એમિનો એસીડ પ્રોટીનમાંથી મળે છે. આપણા ધાન્ય પાકોની સાપેક્ષમાં કઠોળમાં એમીનો એસીડનીમાત્રા પ્રચુર પ્રમાણમાં હોય છે. ધાન્ય પાકોની સાપેક્ષમાં કઠોળમાંથી મળતાં એમિનો એસીડમાં સલ્ફરનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે. આથી તે માનવ હદયની રકતવાહિનીઓને બ્લોક થતાં બચાવે છે. આમ માનવશરીર માટે પ્રોટીનએ જીવનદાતા અને પ્રોષણદાતા છે.

કઠોળમાં સોયાબીનને બાદ કરતાં અન્ય ૧૦૦ ગ્રામ કઠોળમાં ૨૫ ટકા જેટલું પ્રેાટીન, ૧૪૦ મીલીગ્રામ કેલ્શિયમ,૩૦૦મીલી ગ્રામ ફોસ્ફરસ, ૮ મીલીગ્રામ આર્યન સહિત થાયમીન, રીબોફલેવીન અને નાએસીન જેવા તત્વો કુદરતી રીતે મોજુદ હોય છે. જે માનવશરીર માટે અનિવાર્ય છે. ટુંકમાં બહુકોષીય સજીવો માટે કઠોળએ આહારમાં આવશ્યક છે. સ્વસ્થ શરીર માટે દરરોજના આહારમાં ૮૦ ગ્રામ કઠોળ આવશ્યક છે. જેની સાપેક્ષે આપણા ભોજનમાં હાલ માત્ર ૪૦ ગ્રામ સરેરાશ કઠોળનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.

ભારતએ વિશ્વમાં કઠોળનો સૌથી મોટો ઉત્પાદક અને ગ્રાહક દેશ પણ છે. દુનિયાના કુલ કઠોળ ઉત્પાદનમાં ભારતનો હિસ્સો ૨૫ ટકાથી વધુ છે. આમ છતાં ભારતમાં કઠોળના વપરાશને ધ્યાને લઇને ભારતે દર વર્ષે કઠોળ અન્ય દેશોમાંથી આયાત કરવું પડે છે. આંકડાકિય સર્વે અનુસાર વર્ષ ૨૦૧૯-૨૦ દરમિયાન કુલ ૨૬.૩૦ મીલીયન ટન કઠોળનું ઉત્પાદન થવાનો અંદાજ છે. ભુતકાળમાં ૨૦૦૭ થી ૨૦૦૧૨ સુધીના વર્ષોમાં કઠોળનું વાવેતર ૮૪૯૫ હેકટરમાં થયું હતું. જેમાંથી કુલ ૬૭૪૮ મે.ટન કઠોળનું ઉત્પાદન મળ્યું હતુ. આમ પ્રતિ હેકટર કુલ ૭૯૦ કિ.ગ્રા ઉત્પાદન હતું. પણ સરકારશ્રીની કઠોળના વાવેતરને પ્રોત્સાહક યોજનાઓ અને પોષણક્ષમ ભાવો આપવની યોજનાઓને અનુલક્ષીને ગુજરાતમાં ૨૦૧૯-૨૦ દરમયાન કુલ ૮૬૩ મે.ટન થી વધુ કઠોળનું ઉત્પાદન થવા જાય છે. એટલે કે ગુજરાતમાં અંદાજે સરેરાશ પ્રતિ હેકટર ૧૧૦૦ કિલોગ્રામ કઠોળનું ઉત્પાદન થવા જાય છે. જે વર્ષ ૨૦૧૮-૧૯ના પ્રતિ હેકટર ૧૦૦૦ કિ.ગ્રા કરતાં પણ વધુ છે. આમ ગુજરાતએ કઠોળ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે સતત પ્રગતિ કરી રહયું છે. કઠોળક્ષેત્રે ભારત આત્મનિર્ભર બને તે માટે વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઇ મોદી દ્વારા અનેક પ્રોત્સાહક યોજનાઓ અને નિતિઓ અમલી બનાવાઇ છે.

ઉત્તમ કૃષિ ઉત્પાદનમાં કેઠોળના પાકના વાવેતરની અગત્યતા : જૈવિક ખેતીમાં અને ખેતીના વ્યવસાયને નફાકારક બનાવવા માટે વિવિધ પાકો સાથે કઠોળના પાકનું વાવેતર અનેક રીતે ફાયદાકારક છે. પૃથ્વી આબોહવામાં કુલ ૭૮ ટકા જેટલો નાઇટ્રેાજન વ્યાપ્ત છે પરંતુ વનસ્પતિ કે પ્રાણી આ નાઇટ્રેાજનનો સીધો ઉપયેાગ કરી શકતા નથી. કઠોળ પાકના વાવેતરથી કઠોળ પાકના મુળમાં પ્રવેશી વાતાવરણમાંથી નાઇટ્રોજનનું શોષણ કરી એમોનીયા સ્વરૂપે સ્થિરીકરણ કરે છે. વિવિધ કઠોળ પાકો તેમના જીવનકાળ દરમિયાન હેકટરદીઠ ૩૭ થી ૨૦૦ કિલો નાઇટ્રેજનનું સ્થીરીકરણ કરે છે. આ નાઇટ્રોજન અન્ય પાકને જરૂરી એવા નાઇટ્રેાજનની પૂર્તિ કરે છે. જમીનની સેન્દ્રીયતામાં વધારો કરે છે. ઉત્તમ ઉત્પાદકતા માટે જરૂરી દાણાદાર જમીન બનાવે છે. જમીનની નિતાર અને ભેજ સંગ્રહ શક્તિમાં વધારો કરે છે. કઠોળ પાકમાં ઝરતા સ્ત્રાવો સાથે વાવેલા અન્ય પાકો અને પછીથી વાવેતર થનાર પાકોની વૃધ્ધીને ઉત્તેજન આપે છે. તુવેર જેવા ટુંકા ગાળાના કઠોળ પાકો ઉત્પાદનનું સારૂ એવું વળતર પણ આપે છે. આમ આંતર પાક તરીકે તથા વિવિધ પાકની ફેરબદલી સમયે, જમીનની ફળદ્રુપતા ટકાવી રાખવા, જમીનજન્ય રોગો ઘટાડવા માટે જમીનના સ્તરનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ કરી અનિશ્ચિત વાતાવરણના જોખમોને નિવારવા માટે પણ કઠોળ પાકનું વાવેતર ઉત્તમ અને ફાયદાકારક બની રહે છે. પશુઓ માટે કઠોળયુકત પશુ આહાર દુધ ઉત્પાદકતામાં વધારો કરનાર બની રહે છે. ઉપરાંત પશુના ઉત્તમ આરોગ્યમાં પણ સહાયક બને છે.

કઠોળના ઔષધીય ગુણો : કઠોળએ સ્વસ્થ જીવન માટે અતિ આવશ્યક છે. તદઉપરાંત કઠોળના અનેક ઔષધિય ફાયદાઓ પણ છે. જેમાં કઠોળમાં ફાઇબરનું પ્રમાણ વધારે હોવાથી તે પાચનતંત્રને સુધારે છે. કબજીયાતને નિવારે છે. ચરબીનો ભાગ નહિવત છે. સૌદર્યના નિખારમાં પણ ખાસ કરીને વાળને મજબુત અને ચમકદાર બનાવવા અને ચામડીની સુંદરતા વધારવા માટે મગ, અડદ, ચણાના લોટનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. એજ રીતે કળથી જેવી કઠોળ મુત્રાશયની પથરી દુર કરવામાં અકસીર પુરવાર થયું છે. તે શરદી, ઉધરસ, દમ, પથરી, તાવ, મેદ, કૃમિ, હરસ વગેરેનો નાશ કરનાર છે. કઠોળમાં રેસાઓનું પ્રમાણ વધારે હોવાથી તે કોલેસ્ટ્રેાલને નિયંત્રીત રાખવમાં મદદરૂપ થાય છે આ ઉપરાંત કઠોળમાં આવેલા સ્ટાર્ચ અને કાર્બોહાઈડ્રેટ ધીમે ધીમે શોષણ થતા હોવાથી મધુપ્રમેહ (ડાયાબિટીઝ) ના દર્દીઓ માટે ઉત્તમ ખોરાક બની રહે છે. ફણગાવેલા કઠોળનો નાસ્તો આયુર્વેદ શાસ્ત્ર મુજબ સર્વોત્તમ ગણાય છે. ફણગાવેલા કઠોળમાં એન્ટીઓક્સીડન્ટ તેમજ વિટામીન એ-બી-સી- ઈ ફોસ્ફરસ અને આર્યન, મેગ્નેશિયમ, ઝિંક જેવા બધા જ પોષક તત્વો આવેલા હોય છે. ફણગાવેલા અનાજ મા પોટેશિયમ તેમજ ફેટી એસિડ પણ આવેલા હોય છે. જે દિલના રોગો માટે ખૂબ જ મહત્વના છે. ફણગાવેલા અનાજ ખાવાથી બીપી કંટ્રોલમાં રહે છે. કોલેસ્ટ્રોલ ઓછું થાય છે. હાર્ટ એટેકનો ખતરો ઓછો જોવા મળે છે. કઠોળમાં મોટા પ્રમાણમાં ઉત્તમ એન્ટીઓકસીડન્ટ તત્વો રહેલા છે. જે શરીરને અન્ય રોગોથી બચાવ માટે જરૂરી છે. ફણગાવેલા કઠોળના સેવનથી આંખોને તેજ મળે છે. અસ્થમા અને શ્વાસના દર્દીઓ માટે પણ કઠોળ રોગ નિવારક ઔષધી બની રહે છે.

મોડલ સ્ટેટ તરીકે ગુજરાત રાજયની સિધ્ધીમાં એક ગૌરવપ્રદ યશકલગી : ગુજરાત રાજયએ કઠોળ ઉત્પાદનક્ષેત્રે અગ્રીમ સ્થાને છે. ભારત સરકાર દ્વારા ર૦૧૭-૧૮ના વર્ષમાં કઠોળ પાકોના ઉત્પાદન અને ઉત્પાદકતાની ઉત્કૃષ્ટતા માટે રાજ્ય સરકારના કૃષિ વિભાગને ‘કૃષિ કર્મણ એવોર્ડ’ એનાયત થયો હતો. જેમાં રૂા. ૧ કરોડનો પુરસ્કાર અને પ્રશસ્તિપત્ર રાજય સરકારને એનાયત કરાયા હતા. અત્રે એ નિર્દેશ કરવો જરૂરી છે કે, રાજ્યમાં ર૦૧૭-૧૮ના વર્ષ દરમ્યાન કુલ ૯.૦૮ લાખ હેકટર વિસ્તારમાં કઠોળ પાકોનું વાવેતર કરવામાં આવ્યું હતું. આ વાવેતર વિસ્તારમાં ૯.રર લાખ મેટ્રિક ટન કઠોળનું ઉત્પાદન રાજ્યના ધરતીપુત્રોએ મેળવેલું હતું. એવરેજ પ્રતિ હેકટર ૧૦૧૫ કિ.ગ્રા ઉત્પાદન મેળવેલ હતું. ગુજરાત કઠોળ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે સતત આગળ વધી રહયું છે.

આહારમાં કઠોળની ઉપયોગીતા વિશે જાગૃતતા કેળવાય તે માટે હાલ મુખ્યમંત્રીશ્રી વિજયભાઇ રૂપાણી દ્વારા આવકાર અને સત્કાર સમારંભમાં ફુલોના હારને બદલે કઠોળની થેલી દ્વારા સત્કારની પરંપરાને અપનાવવામાં આવેલ છે. આ ઉપરાંત મમતા દિવસ અને પોષણ સપ્તાહની ઉજવણી અન્વયે માતા અને બાળકો તથા કિશોરીઓમાં એનીમીયા નાબુદી અર્થે વિવિધ પોષક આહાર સાથે કઠોળનો ઉપયોગ વધારવા જાગૃતિ કેળવવામાં આવે છે. ૧૦ ફેબ્રુઆરીનો દિવસ વિશ્વ કઠોળ દિવસ કહેવાય છે. હાલના જંક ફુડ અને પોષણવિહિન ખોરાકને કારણે વિશ્વમાં વ્યાપ્ત અનેક રોગો સામે કઠોળ જેવા ઉત્તમ આહારને જીવનમાં પ્રતિદિન સેવનની આરોગ્યપ્રદ ટેવ અપનાવીએ તો જ સ્વસ્થ ભારત અને તંદુરસ્ત સમાજનું નિમાર્ણ શકય બનશે.


સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છનાં ગંભીર રોગના દર્દીઓના ઇલાજ માટે રાજકોટ ખાતે કાર્યરત બનેલ સુપર સ્પેશ્યાલિટી હોસ્પિટલ..

civil hospital rajkot.

civil hospital rajkot.

આલેખન : રાધિકા વ્યાસ
(માહિતી બ્યુરો – રાજકોટ)

હેલ્થ ઇઝ વેલ્થ આ ઉક્તિ ખૂબ જ પ્રચલિત છે. આપણી પાસે બધું ભૌતિક સુખ હોય પણ તંદુરસ્તી ન હોય તો બધું જ નકામું છે. માણસ પ્રથમ સંપત્તિ માટે તંદુરસ્તીનો ભોગ આપે છે અને પછી સ્વાસ્થ્ય માટે સંપત્તિ ખર્ચે છે, પરંતુ જો તંદુરસ્તીની દરકાર પહેલેથી જ કરવામાં આવે તો બીમારીઓથી બચી શકાય છે. તેમ છતાં માણસ પર જ્યારે મહારોગ ત્રાટકે ત્યારે તે કોઈ અસરકારક સારવારની સાથે ખિસ્સાને પરવડે તેવી હોસ્પિટલની શોધમાં હોય છે. રાજકોટવાસીઓની આ શોધનો અંત આવે છે, સિવિલ હોસ્પિટલ એટલે પીડીયુ હોસ્પિટલે. કારણ કે, અહીં દર્દીઓના દર્દને મળે છે આધુનિક સુવિધાઓ સાથે શ્રેષ્ઠ સારવાર.

જન આરોગ્ય પ્રત્યે સતત જાગૃત અને સંવેદનશીલ સરકાર લોકોને કિફાયતી અને ઝડપી આરોગ્ય સુવિધા સુલભ થાય તે માટે વિવિધ યોજના હેઠળ રાજ્યના દરેક લોકોની તંદુરસ્તી જાળવવાના પ્રયાસો કરતી રહે છે. પ્રધાનમંત્રી સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા યોજનાના ભાગરૂપે રાજકોટ ખાતે રૂા. ૧૫૦ કરોડના ખર્ચે બનેલી સ્ટેટ ઓફ આર્ટ સુપર સ્પેશ્યાલિટી હોસ્પિટલ અદ્યતન સુવિધા સાથે લોકોના આરોગ્યની સુખાકારી જાળવવા નિર્માણ પામી છે. મુખ્યમંત્રીશ્રી વિજયભાઈ રૂપાણી, તેમજ કેન્દ્રના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રીશ્રી ડૉ. હર્ષવર્ધન અને નાયબ મુખ્યમંત્રીશ્રી નીતિનભાઇ પટેલના વરદ હસ્તે આ હોસ્પિટલનું લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું છે. આ નવનિર્મિત હોસ્પિટલમાં એ,બી,સી,ડી મુજબ ચાર વિભાગો છે. જેમાં દરેક માળે ઓ.પી.ડી., મેડિકલ સ્ટુડન્ટ્સ માટે એજ્યુકેશન પર્પસ થી બનાવેલ ટ્યુટર વિભાગ તેમજ વોર્ડ સહિત આધુનિક સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે.

અદ્યતન સુપર સ્પેશીયાલીટી હોસ્પીટલમાં ઉપલબ્ધ વિવિધ સુવિધાઓ :

કુલ ૧૫૦ કરોડના ખર્ચે પી.ડી.યુ. સિવિલ હોસ્પિટલના પ્રાંગણમાં જ નિર્માણ પામેલી અદ્યતન સુપર સ્પેશિયાલિસ્ટ હોસ્પિટલમાં કુલ આઠ જેટલા સુપર સ્પેશિયાલિસ્ટ વિભાગો છે, જેમાં પ્રથમ માળે નેફ્રોલોજી અને યુરોલોજી વિભાગ બીજા માળે કાર્ડિયોલોજી વિભાગ ત્રીજા માળે ન્યુરોલોજી વિભાગ ચોથા માળે બર્નસ અને પ્લાસ્ટિક સર્જરી તેમજ પીડિયાટ્રિશ્યન વિભાગ જયારે પાંચમા માળે ૪૨ જેટલા આઈ.સી.યુ., કેથલેબ તેમજ ઓપરેશન થિએટરની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. સંપૂર્ણ હોસ્પિટલમાં સેન્ટ્રલી એ.સી તેમજ ફાયર સેફ્ટીના ઇક્વીપમેન્ટસ અને આર.ઓ. પ્લાન્ટની અદ્યતન સુવિધા પણ છે.

સૌરાષ્ટ્રની સરકારી હોસ્પિટલમાં સૌપ્રથમ આધુનિક કેથલેબની સુવિધા :

સૌરાષ્ટ્રની સરકારી હોસ્પિટલ ખાતે સૌપ્રથમ વખત આધુનિક કેથલેબ કાર્યરત થઇ છે. જેમાં હ્રદય રોગોની જટિલ સારવાર જેવી કે, એન્જિયોગ્રાફી તેમજ એન્જિયોપ્લાસ્ટીની સુવિધા રાજકોટવાસીઓને શહેરમાં જ ઉપલબ્ધ બની છે.

વર્લ્ડ ક્લાસ મોડ્યુલર ઓપરેશન થિયેટર :  પી.ડી.યુ. મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલના પ્રાંગણમાં નવનિર્મિત સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં આઠ વર્લ્ડ ક્લાસ મોડ્યુલર ઓપરેશન થિયેટર છે. જેમાં અત્યાધુનિક મશીનો દ્વારા જટિલ સારવાર ઉપલબ્ધ છે.

આધુનિક ડાયાલીસીસ સેન્ટર : કેન્દ્ર સરકાર તેમજ રાજ્ય સરકારના સંયુક્ત સહયોગથી નિર્માણ પામેલી આ સુપર સ્પેશીયાલીટી હોસ્પિટલમાં દર્દી માટે ૧૯ બેડનું અદ્યતન ડાયાલીસીસ સેન્ટર બનાવવામાં આવેલ છે. જેમાં દરરોજ ૩ શિફ્ટમાં આશરે ૫૦ થી વધુ દર્દીઓ સારવાર લઇ શકે છે.

અદ્યતન બર્નસ્ તેમજ પ્લાસ્ટીક સર્જરી વિભાગ : અંદાજે ૧૬૫૬૧ સ્ક્વેર મીટરની વિશાળ જગ્યામાં બનેલી સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં આધુનિક રિસર્ચ લેબ છે. જેમાં સ્કીનના સેમ્પલ લેવાની અદ્યતન મશીનરી ઉપલબ્ધ છે. ઉપરાંત ગંભીર રીતે દાઝેલાની સારવાર અને જટિલ પ્લાસ્ટિક સર્જરીની સુવિધા રાજકોટવાસીઓને ઘર આંગણે જ ઉપલબ્ધ બની છે.

ઈકો ફ્રેન્ડલી બિલ્ડીંગ : પી.એમ.એસ.એસ.વાય. અંતર્ગત નવનિર્મિત સુપર સ્પેશિયાલીટી હોસ્પિટલનું બિલ્ડીંગ ઇકો ફ્રેન્ડલી છે. જેમાં સોલાર સિસ્ટમથી વીજળી ઉત્પન્ન થઈ દર્દીને ગરમ પાણી મળે છે. વરસાદી પાણી એકઠું કરવાની વ્યવસ્થા છે, તેમજ વોટર અને સુએઝ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ છે, જેના લીધે ખરાબ પાણી પ્યુરીયાઇ થઇ અને ફ્લશિંગ તેમજ ગાર્ડનિંગમાં ફરીથી ઉપયોગમાં લઇ શકાશે. હોસ્પિટલના પ્રાંગણમાં ઓટોમેટીક સોલર સ્ટ્રીટ લાઈટ પણ છે. પ્રધાનમંત્રી આયુષ્યમાન યોજના માત્ર દેશની જ નહી વિશ્વની સૌથી મોટી યોજના છે, જેમાં ગરીબ પરિવારને વાર્ષિક રૂા.૫ લાખની સારવાર ખાનગી હોસ્પિટલમાં પ્રાપ્ત થાય છે. નાયબ મુખ્યમંત્રીશ્રી નીતિનભાઇ પટેલે જણાવ્યું હતું કે, ગુજરાતના ગતિશીલ અને મોભાના શહેર રાજકોટમાં કેન્દ્ર સરકારના સહયોગથી ૧૫૦ કરોડના ખર્ચે બનેલી સુપર સ્પેશ્યાલિટી હોસ્પિટલ તંદુરસ્ત અને સ્વસ્થ ગુજરાતનાં નિર્માણ માટે ખૂબ ઉપયોગી બની રહેશે.


હોસ્પિટલના કામ માટે રાજકોટ આવતા વ્યક્તીઓને રહેવા – જમવાની સગવડતા

(નિલેષ ઠક્કર- મુંબઈ) કોઈપણ કારણસર કોઇપણ વ્યકતિને રાજકોટ સીવીલ હોસ્પિટલ જવુ પડે તેમ હોય અને હોસ્પીટલના કામથી ત્યા રોકાવુ પડે તેમ હોય તો આપને સિવિલ હોસ્પિટલની નજીકમાં જ સાવ નજીવા દર થી બોલબાલા ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ સંસ્થા રહેવા તેમજ જમવાની સેવા આપી રહી છે. તો આ સેવાનો લાભ દરેક જરૂરીયાતમંદ અવશ્ય લઈ શકો છે. માત્ર ૧૦ રૂપીયામાં પ્રતિ એક વ્યકતિને જમવાનુ મળશે અને માત્ર ૧૦ રૂપીયામાં પ્રતિ બે વ્યકતિને રહેવા મળશે. ઉપરોકત તમામ સેવાઓનો લાભ લેવા માટે પથીકાશ્રમ, હોટલ ધ ગ્રાન્ડ ઠાકરની સામે, જયુબેલી ચોક, રાજકોટ ફોન નંબર ૦૨૮૧-૨૨૪૩૦૦૦ તથા ૦૨૮૧-૨૨૩૭૦૦૦ ઉપર સંપર્ક કરવો. (૧) દર્દી સાથે રહેનાર વ્યક્તિઓના નામો (૨ ) ડૉક્ટરનો ભલામણ પત્ર (૩) દર્દીનું તેમજ સાથે રહેનારનું આધાર કાર્ડ ઓરીજીનલ અને ઝેરોક્ષ સાથે રાખવું હિતાવહ છે.

તો આપ સહુ આ મેસેજ શકય હોય એટલો બીજા લોકોને પહોંચાડો કદાચ તમારા હાથથી મોકલાવેલ આ મેસેજ કોઈ જરૂરીયાતમંદ સુધી પહોચે અને તમારા કારણે આ સેવાનો લાભ લઈ શકે અને એ સેવાનો લાભ તમને મળે એટલે તેમના અંતરના આશિર્વાદ પણ તમને મળી જાય… medial patient residence and food facility in very reasonable rate. this social activities in rajkot near civil hospital


Doctor meghani’s free medical treatment and medicine can get free of cost..

a famous and well known Gujarat’s Dr. N. J. Meghani he has a Degree of M.D and ph.d in homeopathy. he is providing a free of cost medicine and treatment with the help of different social trust in rajkot for last 32 years so getting any kind of incurable disease’s treatment with medicine totally free of cost only for rajkot city please contact time and address detail is given below .

(1) every Monday evening 4 to 5 pm, krishna chikitshalay, behind bus stand, kanak road (2) every Wednesday and Friday evening 4 to 5 pm, divya jivan sangh, 6-junction plot (3) every Saturday evening 4 to 5 pm, bajrang mitra mandal, 4 – raghuvirpara, lakhagiraj road (4) For the drying the veins of the eyes every 1st tuesday morning 8 am, shivanand eyes hospital, mavdi plot (5) for the white spot (leukoderma), every second Wednesday on 1 pm, sargam club dispensary, near amprapali railway crossing (6) for the glaucoma (eye zamar) every 3rd Thursday morning, 8 am, shivanand eyes hospital, mavdi plot (7) for the knee pain every 1st Wednesday morning 9 am, kamnath mahadev temple, near soni bajar corner of bavajiraj school, near darbargadh, all of these places you have to get treatment and medicine of Doctor meghani’s totaly free of cost.


જેનરિક એટલે સસ્તી અને ગુણવતા સભર અપનાવવા જેવી મેડિકલ સિસ્ટમ..

Generic Medicine

Generic Medicine

લેખન – સંકલન
રાજકુમાર
પ્રાદેશિક માહિતી કચેરી,
જયુબેલી બાગની અંદર,
રાજકોટ – ૩૬૦ ૦૦૧

જીવન અમૂલ્ય છે. સમયાન્તરે આંતરિક તેમજ બાહ્ય વાતાવરણમાં થતા ફેરફારો પ્રત્યે આપણું શરીર પ્રતિક્રિયા આપે છે. વિવિધ અંગો તેમના કાર્યથી જુદું વર્તન કરે ત્યારે તેને મુળ સીસ્ટમમાં પરત લાવવા રાસાયણિક પ્રક્રિયા કરવી પડે છે જેના માટે નિયત તબીબી વિજ્ઞાન અને તબીબો છે. વિવિધ ચિકિત્સા પદ્ધતિઓ પૈકી એલોપેથી હાલ સૌથી વધુ પ્રચલિત અને ચલણમાં રહેલી પદ્ધતિ છે. એલોપેથી વિજ્ઞાનમાં રીસર્ચ દ્વારા વિવિધ રાસાયણિક તત્વો થકી દવાઓ બનાવવામાં આવે છે. દવા બનાવનાર કંપનીઓ વિવિધ ખર્ચ અને નફાના આધાર પર આ દવાઓની કિંમત નક્કી કરે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી રોગના પ્રકાર, માત્રા અને અસરકારકતામાં ધરખમ ફેરફાર આવ્યા છે. હાલના સમયમાં સામાન્ય મધ્યમ પરિવાર માટે સારવાર કરવી અત્યંત ખર્ચાળ બનતી જાય છે ત્યારે આવા પરિવારોને તબીબી ખર્ચમાં સહાય રૂપ બનવા પ્રધાનમંત્રીશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ બે વર્ષ પહેલા મૂળભૂત તત્વો આધારિત દવાના ઔષધિ કેન્દ્રો પુરા ભારતમાં શરુ કરવા એક યોજના બનાવી જેને નામ આપ્યું ’પ્રધાન મંત્રી જનઔષધિ કેન્દ્ર’ . સરકાર દ્વારા સંચાલિત અને ઉત્પાદિત ગુણવતા-યુક્ત જેનરિક દવાઓ જન ઔષધિ કેન્દ્રમાં વેચવાની શરૂઆત કરી. આગામી સમયમાં ગુજરાતમાં ૧૦૦૦ જેટલા જનઔષધિ કેન્દ્ર શરુ કરવા મુખ્યમંત્રીશ્રી વિજયભાઈ રુપાણીએ જાહેરાત કરી હતી. ત્યારે જેનરિક એટલે કે દવાનું મુળ તત્વ અને સ્ટોર્સની કેટલીક મહત્વની વાત અહી રજુ કરવામાં આવી છે.

જેનરિક ઔષધિની એબીસીડી…

જેનરિક એટલે મુળ તત્વ અથવા રાસાયણિક બંધારણ. દવાનું નામ કોઈ કંપની કે બ્રાંડના નામ પરથી નહિ પરંતુ માત્ર તેની રચનામાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા તત્વોના નામ પરથી રજુ કરતી વ્યવસ્થા એટેલે જેનરિક ઔષધિ. વિકસિત દેશોમાં જેનરિક દવા જ ડોક્ટર દ્વારા લખી આપવાનો કાયદો વર્ષોથી અમલમાં છે, જયારે આપણા દેશમાં મેડિકલ કાઉન્સીલે ડોક્ટરો દ્વારા જેનરિક દવા માત્ર કેપિટલ લેટરમાં લખવાનો કાયદો બનાવ્યો છે. જેનરિક દવાનું નિર્માણ ૧૯૬૦ બાદ શરુ થયું. ૧૯૬૦ પહેલા માત્ર સંશોધન યુક્ત દવાઓ વેચાતી જેના સામે સિપ્લા કમ્પનીએ ચળવળ ચલાવી, જેના પરિણામે સરકાર દ્વારા કાયદાકીય રીતે જેનરિક દવાના નિર્માણના દ્વારા ખુલ્યા, પરંતુ તેને લોકભોગ્ય બનાવવાનું શ્રેય જાય છે પ્રધાનમંત્રીશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીને. સામાન્ય ગરીબ પરિવારના લોકોને કેન્દ્ર સરકારની અમુલ્ય ભેટ સ્વરૂપે પુરા ભારત દેશમાં જનઔષધિ કેન્દ્રની સ્થાપના સરકાર દ્વારા કરવામાં આવી. જેનો લાભ જન જન સુધી આજે પહોંચી રહ્યો છે. હાલ મળતી બ્રાન્ડેડ દવાઓ જે-તે કંપની દ્વારા ખર્ચાળ પધ્ધતિ થકી શોધ સંશોધન કરી તૈયાર કરાતી હોય છે. ત્યાર બાદ તેના માર્કેટીગ માટે વિવિધ રીત અપનાવી, મોટા પાયે તેમની જ દવા ડોક્ટર્સ દ્વારા લખાય તેવા પ્રયત્ન કરવામાં આવે છે. જયારે જેનરિક દવા માત્ર જરૂરિયાત મુજબના રાસાયણિક કોમ્બીનેસન હોઈ તેમજ તેના વેચાણ માટે કોઈ માર્કેટિંગ ખર્ચ ના થતો હોઈ માત્ર ઉત્પાદિત ખર્ચે કિંમતે વેચી શકાય છે.

જેનરિક દવા કેટલી અસરકારક..??

સામાન્ય જનમાનસમાં એવી ગેરસમજણ છે કે સસ્તી દવા બિનઅસરકારક હોઈ શકે, પરંતુ સરકાર દ્વારા જનઔષધિ કેન્દ્રમાં ઉપલબ્ધ તમામ દવા કેન્દ્ર સરકારના સ્વાસ્થ્ય વિભાગ દ્વારા પ્રમાણિત અને માત્ર સિંગલ ડ્રગ કોમ્બીનેશન આધારિત તૈયાર કરાતી હોઈ સ્વાસ્થ્ય માટે વધુ અસરકારક રહે છે, જયારે કેટલીક બ્રાન્ડેડ દવાઓમાં ટ્રીપલ ડ્રગ કોમ્બીનેશન રહેતું હોઈ આડ અસર થઈ શકે છે. આપણા રાજ્યમાં મહદ અંશે ડાયાબીટીસ, બ્લડ પ્રેસર, કાર્ડિયાક, ગેસ્ટ્રો, વિટામિન્સ, તેમજ શરદી, ઉધરસ અને તાવમાં જરૂરી એન્ટીબાયોટીક્સ તેમજ દુઃખાવા જેવા મહત્વના રોગોની ૫૦૦ થી વધુ જેનરિક દવાઓ મળે છે. તેમજ કેન્સર જેવા જીવલેણ રોગ માટે સરકાર દ્વારા એક્સ્લુઝીવ સ્ટોર શરુ કરાશે. રોજબરોજમાં જરૂરી દવાઓ તેમજ લાંબા ગાળાની બીમારીઓ માટે જેનરિક દવા અત્યંત લાભદાયી થઈ શકે છે જે અહી આપેલ દવાની કિંમતની સરખામણી પરથી જોઈ શકાશે. એન્ટીબાયોટીક ઔષધિ સેફયુરોકઝીમ એકસીટીલ – ૫૦૦ MG બ્રાન્ડેડ ૧ ટેબ્લેટ ૬૦ થી ૭૦ રૂ. બજાર કિંમત છે તેની સામે જેનરિક ટેબ્લેટની કિંમત માત્ર ૧૮ રૂ. છે. દુઃખાવા માટેની પ્રીગ્બાઈન – ૭૫ MG અને મિથાઇલ કોબ્લામાઇન- ૭૫૦ MG ૧૦ ટેબ્લેટ ૧૩૦ થી ૨૦૦ રૂ. બજાર કિંમત છે તેની સામે જેનરિક ટેબ્લેટની કિંમત માત્ર ૩૦ રૂ. છે. સાંધાના દુઃખાવા માટે ટ્યુબ ૯૦ થી ૧૫૦ રૂ. છે ત્યારે ડાઇકલોફીનાક લીન્સીડ ઓઇલ મીથાઇલ સેલીસીલેટના કોમ્બીનેસન ની જેલ માત્ર ૪૮ રૂ. માં મળે છે. ડાયાબીટીસ માટે ગ્લિમીપ્રાઇડ – ૪ MG ૧૦ ગોળીની બજાર કિંમત ૧૫૦ થી ૨૦૦ છે જે જેનરિક દવા માત્ર રૂ. ૪.૫૦ છે. મલ્ટી વિટામીન A, B, C, D અને E તેમજ બી કોમ્પલેક્ષ સિરપ બ્રાન્ડેડ ૧૦૦ થી ૧૫૦ રૂ. ની સામે જેનરિક સીરપ માત્ર ૪૩ રૂ. માં ઉપલબ્ધ છે. પેરાસીટામોલ ૫૦૦ અને ૬૫૦ MG ૧૫ ટેબ્લેટ બજાર કિંમત ૨૦ થી ૩૦ રૂ. છે જયારે જેનરિક સ્ટોર્સ પર માત્ર રૂ. ૮.૫૦ માં ૧૫ ટેબ્લેટ મળે છે. કફ માટે ટર્બીટાલીનસિરપ ૧૦૦ ML બજાર કિંમત ૩૦ થી ૫૦ રૂ. છે જેની સામે જેનરિક સ્ટોર્સમાં માત્ર રૂ. ૧૧.૫૦ મળે છે. એન્ટી ફંગલ ટ્યુબ ફલુકાન્ઝો નું મુલ્ય માત્ર રૂ. ૨૬ છે જેની બજાર કિંમત ૬૦ થી વધારે છે. ઝાડા માટે લોપેરમાંઈડ બ્રાન્ડેડ ગોળી ૨૦ થી ૨૫ રૂ માં ૧૦ ગોળી મળે છે જેની સામે જેનરિક દવા માત્ર ૬ રૂ. માં મળે છે. શરદી, ઉધરસ, તાવ માટે ફિનાઇલલેફિન કલોરોફીનેરામાન્ડ પેરાસીટામોલ ની બ્રાન્ડેડ ૩૦ થી ૪૦ રૂ. માં જયારે જેનરિક સ્ટોર્સ પર માત્ર રૂ. ૭.૫૦ માં મળે છે. થાઈરોઈડના રોગ માટે થાઇરોકઝીન ૧૦૦ MG ની ટેબ્લેટ્સ બ્રાન્ડેડ ૧૫૦ થી ૧૭૦ રૂ. ના ભાવે મળે છે જેની સામે અહી માત્ર ૬૫ રૂ. માં મળે છે. એલર્જી માટે સેટ્રીજીન ૧૦ MG માત્ર રૂ. ૪ માં ૧૦ ગોળી મળે છે. આજ રીતે એમ્પ્લોડીપાઈન ૧૦ ગોળી રૂ. ૧.૯૨, એટિનોલોલ ૧૪ ગોળી માત્ર રૂ. ૩.૫૮, રેમીપ્રિલ ૧૦ ગોળી રૂ. ૬.૯૩, મિટોપ્રોલોલ ૧૦ ગોળી રૂ. ૪.૭૬, એટોરવસ્ટાટીન ૧૦ MG માત્ર રૂ. ૪.૭૬ માં મળે છે જેના ભાવ બજારમાં મળતી બ્રાન્ડેડ કંપનીની સાપેક્ષમાં ૨૦૦ થી ૩૦૦% નીચા દર છે.

જેનરિક દવા ઉપલબ્ધ છે કે નહિ તે ઓનલાઈન જોઈ શકાય છે જેના માટે www.1mg.com પરથી જે તે કંપનીની દવાનું નામ આપતા જ તેના જેનરિક તત્વો તેમજ જન ઔષધિ કેન્દ્રમાં મળે છે કે નહિ તેની માહિતી મળી શકે છે. તેમજ નવો જન ઔષધિ સ્ટોર ખોલવા માટે janaushadhi.gov.in પર માહિતી ઉપલબ્ધ છે. રાજકોટ ખાતે પ્રથમ જેનરિક ઔષધિ સ્ટોર શરુ કરનાર અનિલભાઈ તેમજ પાર્થભાઈ લોકોને અપીલ કરતા જણાવે છે કે, ડોક્ટર જયારે દવા લખે ત્યારે નિઃસંકોચ તેમની પાસે જેનરિક દવા આધારિત પ્રિસ્ક્રીપ્શન લખાવવાનો આગ્રહ રાખવો જોઈએ. હાલ લોકોમાં ધિમે ધિમે જેનરિક દવા વિષે જાગૃતિ આવી રહી છે, સરકાર દ્વારા પણ પ્રચાર પ્રસારનું કાર્ય થઈ રહ્યું હોઈ આવનારો સમય જન ઔષધિનો છે. લોકોને અન્ય દેશની જેમ જ સસ્તી અને ગુણવતા યુક્ત દવા મળી રહે તે માટે સરકાર તેમજ મેડિકલ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલ લોકો આ કાર્યને એક અભિયાન સ્વરૂપે ઉપાડે તો લોકોની સારવારનાં ખર્ચની ચિંતા ચોકકસ દુર થઈ જશે… generic medicine, rajkumar sapra, , chemist and druggist, medical store, information department rajkot, 


પ્રારંભિક અવસ્‍થામાં સામાન્‍ય લાગતો મેલેરિયા જીવલેણ પણ બની શકે છે…

mosquito

mosquito

:: સંકલન ::
રાજ જેઠવા
માહિતી વિભાગ – પોરબંદર

મેલેરિયા દેશના અનેક વિસ્‍તારોમાં જાહેર આરોગ્‍યની એક મોટી સમસ્‍યા બની ગયો છે. મેલેરિયાના મોટા ભાગના કિસ્‍સાઓ ઝુંપડપટ્ટી, ગંદા વસવાટો અને આંતરિયાળ વિસ્‍તારોમાં જોવા મળે છે. આ વિસ્‍તારના લોકોને મેલેરિયા અંગે ઓછી જાણકારી હોય છે અને તેઓ સારવારની પ્રક્રિયા તથા તેના ઉપાયોથી પણ અજાણ હોય છે. આપણે જાણીએ છીએ કે, મેલેરિયાના ત્‍વરિત નિદાન અને પૂર્ણ સારવાર દ્વારા તેને એકદમ મટાડી શકાય છે. પરંતુ મોટાભાગના રોગીઓ તાવ આવતાં લોહીની તપાસ કરાવવા માટે આરોગ્‍ય સેવાઓનો ઉપયોગ કરતા નથી. અંધશ્રદ્ધા અને અજ્ઞાનને કારણે તેઓ બિનઉપયોગી રીતો અજમાવે છે ને બિમારી પર ધ્‍યાન આપતા નથી, જેને કારણે આ બિમારી સમય જતા જીવલેણ નીવડી શકે છે. જેના કારણે દેશમાં મેલેરિયા જેવી સામાન્‍ય બિમારીનો ખૂબ લોકો ભોગ બની મૃત્‍ય પામે છે. જે આપણા દેશ માટે ખુબ જ ચિંતાનો વિષય છે. આ રોગના કાયમી નિવારણ માટે વિશ્વ આરોગ્‍ય સંસ્‍થા દ્વારા દર વર્ષે ૨૫ એપ્રિલને વિશ્વ મેલેરિયા દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

મેલેરિયા વિશેની સમજ : મેલેરિયા એક ચેપી બિમારી છે, માણસના શરીરમાં પરજીવ (પેરેસાઇટ)ની હાજરીને કારણે પેદા થાય છે. એનોફિલીસ મચ્‍છરો આ પરજીવીઓથી ચેપગ્રસ્‍ત (ઇન્‍ફેકટેડ) હોય છે, એટલે મેલેરિયાનો ચેપ એનોફિલીસ મચ્‍છર કરડવાથી ફેલાય છે.

મેલેરિયાના પરજીવીના પ્રકારો : મેલેરિયા પરજીવી કુલ ચાર પ્રકારના હોય છે. (1) P-વાઇવેક્‍સ, (2) P-ફાલ્‍સીપેરમ, (3) P-મેલરી અને (4) P-ઓવાલે. આપણા દેશમાં ખાસ કરીને P-વાઇવેક્‍સ અને P-ફાલ્‍સીપેરમનો ચેપ બધા વિસ્‍તારોમાં જોવા મળે છે. અન્‍ય પ્રકારના પરજીવીઓ માત્ર પહાડી અને જંગલી વિસ્‍તારોમાં જ જોવા મળે છે.

મેલેરિયાના મચ્‍છરોનું ઉદ્‌ભવ સ્‍થાન : ઘરમાં કે ઘરની આજુબાજુ જ્‍યાં પણ પાણી ભરાતું હોય. જેમકે માટલાં, કુંડાઓ, છત પરની ખુલ્લી ટાંકીઓ, તૂટેલાં-ફૂટેલાં વાસણો, પશુઓ માટે પાણી પીવાના હવાડા, ખુલ્લી ગટરો અને નકામા ટાયરો મચ્‍છરોના ઉદ્‌ભવ સ્‍થાન છે. મચ્‍છરો આરામ કરવા માટે અંધારું અને છાંયો આપતી જગ્‍યાઓ, જેમકે ટેબલની નીચે, પડદા, સોફાની પાછળની જગ્‍યા વધુ પસંદ કરે છે. યાદ રાખો કે ચોમાસામાં વરસાદ પછી મચ્‍છરોની સંખ્‍યા બહુ ઝડપથી વધે છે. જાણવા જેવું એ છે કે મેલેરિયાના મચ્‍છરો મોટા ભાગે સાંજે કરડવાનું શરૂ કરે છે અને આખી રાત કરડતા રહે છે.

મેલેરિયા રોગના લક્ષણો : મેલેરિયા રોગનું અગત્‍યનું લક્ષણ દર્દીને ઠંડી અને ધ્રુજારી સાથે તાવ આવે, માથું દુઃખે, તાવની ચડ-ઉપર થાય અને ઉલટી થાય. ચેપગ્રસ્‍ત મચ્‍છર કરડવાના લગભગ ૧૦ થી ૧૪ દિવસ પછી મેલેરિયાના લક્ષણો દેખાવા લાગે છે. મેલેરિયાના તીવ્ર લક્ષણો જોવા મળ્‍યા પછી દર્દીને જો હોસ્‍પિટલમાં યોગ્‍ય સારવાર ન આપવામાં આવે તો તેનું મૃત્‍યુ થઇ શકે છે.

ત્‍વરિત નિદાન અને પૂર્ણ સારવાર : સૌપ્રથમ તાવ આવે કે ઠંડી લાગે ત્‍યારે તરત દર્દીના લોહીની તપાસ કરાવવી. સારવાર માટે આશા વર્કર, મેલેરિયાલિંક વર્કર તથા તાવ ઉપચાર કેન્‍દ્ર દ્વારા કલોરોકવીનથી કરવામાં આવે છે. લોહીની તપાસ માટે માત્ર એક ટીપાં લોહીની જરૂર પડે છે. લોહીની તપાસ રેપિડ ડાયગ્નોસ્‍ટિક ટેસ્‍ટ અને માઇક્રોસ્‍કોપી ટેસ્‍ટ દ્વારા કરવામાં આવે છે. જેથી માઇક્રોસ્‍ક્રોપી ટેસ્‍ટ દ્વારા તેના લોહીની તપાસ કરાવી શકાય. મેલેરિયાના સારવારનો આધાર પરજીવીની પ્રજાતિ અને રોગીની ઉંમર પર હોય છે. જેથી તેની સાચી ઓળખ થવી જરૂરી છે.

દવાઓ : સામાન્‍ય રીતે મેલેરિયાના સારવાર માટે ત્રણ દિવસ ક્‍લોરોકવીન અને ૧૪ દિવસ પ્રાઇમાક્‍વીન આપવામાં આવે છે. પણ પ્રાઇમાક્‍વીન ક્‍યારેય સગર્ભા મહિલા અને એક વર્ષથી નાના બાળકને આપવી ન જોઇએ. સગર્ભા મહિલાને મેલેરિયા હોવાનું માલુમ પડે કે તરત ડોક્‍ટરને બતાવીને તાત્‍કાલિક સારવાર શરૂ કરાવવી. મેલેરિયાની દવાઓ જમ્‍યા પછી જ લેવી જોઇએ. ક્‍યારેય ખાલી પેટે ન લેવી. દવા લીધા બાદ 30 મિનિટની અંદર ઉલટી થાય તો દવા ફરી વાર આપવી જરૂરી છે. દર્દીએ મેલેરિયા રોગ દરમિયાન પ્રવાહી પદાર્થોનું સેવન વધારે કરવું હિતાવહ છે. મેલેરિયાની દવાઓ અને સાવાર તમામ સરકારી આરોગ્‍ય કેન્‍દ્રો, હોસ્‍પિટલો, આશા અને મેલેરિયા લિંક વર્કર પાસે વિનામૂલ્‍યે મળે છે. મેલેરિયા અટકાવવાના ઉપાયો માં જોઈએ તો સૂતી વખતે કિટકનાશકથી ટ્રીટમેન્‍ટ કરેલી મચ્‍છરદાનીનો ઉપયોગ કરવો. જેનું વિતરણ મેલેરિયાજન્‍ય વિસ્‍તારોમાં રાજ્‍ય સરકાર દ્વારા કરવામાં આવે છે. કિટકનાશકને છંટકાવ કરવો, મચ્‍છરો પેદા થતાં હોય એવા સ્‍થળો, ખાડાઓ ભરી દેવા, ભરાઇ રહેલા પાણીમાં પોરાભક્ષક માછલી ગમ્‍બુજિયા મુકવી. ગામ, ઘર અને શાળાની આજુબાજુ સ્‍વચ્‍છતા અને મેલેરિયાની પૂર્ણ સારવાર સૌથી અગત્‍યનો ઉપાય છે. સહિયારા પ્રયાસોથી મેલેરિયાથી મૂક્‍તિ મેળવીએ અને વિશ્વ મેલેરિયા દિવસની ઉજવણી સાર્થક બનાવીએ.

મેલેરિયા વિશે ન જાણેલી કેટલી હકીકતો : (૧) ચેપગ્રસ્‍ત મચ્‍છર કરડવાના ૧૦ થી ૧૪ દિવસ બાદ મેલેરિયાના લક્ષણો દેખાય છે. (૨) મેલેરિયાના મચ્‍છરો મોટા ભાગે સાંજે કરડે છે. (૩) ગર્ભવતી મહિલાઓ, ગર્ભસ્‍થ શિશુઓ તથા ૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને મેલેરિયાનું જોખમ સૌથી વધારે રહે છે. (૪) ચોમાસામાં વરસાદ પછી મચ્‍છરોની સંખ્‍યા બહુ વધે છે. (૫) એક મોટી ગમ્‍બુજિયા માછલી મચ્‍છરની ૧૦૦ થી ૩૦૦ ઇયળો ખાઇ જાય છે. જે માછલી મનુષ્‍યને ખાવાલાયક હોતી નથી તેમજ ખારા પાણીમાં પણ રહી શકે છે. malaria symptoms mosquito medical treatment hospital doctor medicine diagnose fever patient raj jethwa jethva information department porbandar rajkot india


સીઝનલ ફ્લુ રોગોથી બચવા થોડી સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે..

ukalo

ukalo

સીઝનલ ફ્લુ રોગોથી સાવચેત રહેવા માટેનો સહેલો ઉપાય આપવાની સાથે ગુજરાત સરકારની જીલ્લા આરોગ્ય શાખા દ્રારા થોડી સાવચેતી રાખવાની ખાસ અપીલ કરવામાં આવી છે. જેમાં ગરમ પાણી પીવાનો આગ્રહ રાખવો, પાણીમાં નિમક નાખી પાણીના કોગળા કરવા, ગરમ પાણીની વરાળ લેવી, મસાલાવાળી ચા પીવી, હર્બલ અથવા કાળા મરીને ઉકાળી ઉકાળો પીવો જોઈએ. આ ઉકાળો નીચે મુજબ બનાવી શકાય છે.

ઉકાળો બનાવવાની સામગ્રીમાં ગળો-૧૦ ગ્રામ, મરી તીખા-૫ ગ્રામ, ત્રિફળા-૧૦ ગ્રામ, સુંઠ-૫ ગ્રામ, અરડુસીના પાન -૩ નંગ, તુલસી પાન-૧૦ નંગ અને અજમા પાઉડર ૫ ગ્રામ, ઉપરોક્ત સામગ્રીને ૨ લીટર પાણીમાં પલાળી ઉકાળવું અડધો લીટર પાણી જેટલું વધે ત્યાં સુધી ઉકાળવું ત્યારબાદ નીચે મુજબના માત્રામાં ગાળીને ઉકાળો પીવો. પ થી ૧૦ વર્ષના વ્યક્તિએ ૨૦ એમ.એલ, ૧૦ થી ૫૦ વર્ષના વ્યક્તિએ ૪૦ એમ.એલ તથા ૫૦ વર્ષની ઉપરના વ્યક્તિઓએ ૫૦ એમ.એલ. ઉકાળો પીવો જોઈએ.

સીઝનલ ફ્લુથી સાવચેત રહેવા માટે ખાંસી કે છીંક આવે તો મો પર રૂમાલ કે ટીસ્યુ પેપર રાખવું, નાક, મો અને આંખ પર હાથથી સ્પર્શ ન કરવો, વારંવાર સાબુથી હાથ ધોવા (૨૦ સેકન્ડ સુધી) અથવા આલ્કોહોલ યુક્ત હેન્ડવોશ થી હાથ ધોવા, નાક અને મો ને ઢાંકતો માસ્ક કે બુકાની પહેરવી, હસ્તધૂનન કે અન્ય શારીરિક સંપર્ક ટાળવો અને થાય તો હાથ ધોવા, જ્યાં ભીડ હોય ત્યાં જવાનું ટાળવું. દા.ત. શોપિંગ મોલ, થીયેટર વિગેરે… માંદા વ્યક્તિના સંપર્કમાં આવવાનું ટાળવું, બીમાર હોય તો ઘરમાં જ રહેવું, સાર્વજનિક જગ્યા જેવી કે નળ, ઘરનો દરવાજો, કોમ્યુટર માઉસ કે કિ બોર્ડ વગેરે વાપર્યા પછી સાબુથી હાથ ધોવા, તંદુરસ્ત જીવન જીવવું જેવું કે પુરતો આરામ, સાત્વિક આહાર, પાણી વધારે પીવું, કસરત કરવી, તણાવમુક્ત રહેવું, પાંચ વર્ષથી નાના બાળકો, સગર્ભા સ્ત્રી, ૬૦ વર્ષથી ઉપરના વ્યક્તિઓ, રોગ પ્રતિકારક શક્તિ ઓછી હોય, લાંબી બીમારીથી પીડાતા વ્યક્તિ, આ ઉપરાંત દમ, શ્વવસનતંત્રના રોગો, ડાયાબિટીસ, હદય રોગ, કીડની, રક્તવિકાર, મગજ અને મજ્જાતંતુના રોગીઓ તેમજ એચ.આઈ.વી ના દર્દીઓને આ રોગ જોખમી પુરવાર થઈ શકે છે. જેથી સીઝનલ ફ્લુ રોગોથી સાવચેત રહેવા અને તાત્કાલિક સારવાર લેવા જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારીશ્રી ની યાદીમાં જણાવાયું છે.  people care by seasonal flu advice and ayurvedic treatment by district health officer gujarat