ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


મારે બીજે ક્યાં બેસવું..??

dog on car

dog on car

કુતરું એક વફાદાર અને પાલતુ પ્રાણી છે. આજે વધતા જતા શહેરીકરણના વ્યાપને લીધે આ પ્રાણીની અવગણના થતી જોવા મળે છે. ઘણા લોકો તો કલર વાળી બોટલનો પ્રયોગ પણ કરતા હોય છે. જેથી કુતરાઓ ઘર કે વાહન પાસે ના આવે પણ વાસ્તવીકતા તો એ છે કે આપણે ગમે તે કરીએ પણ તે ક્યાંક તો જશે જ..!! રાજકોટના સંતકબીર રોડ ઉપર બાલકૃષ્ણ (હા બોર્ડ) કોલોનીમાં આ તમામ બાબતોને ધ્યાને લીધા વગર એક કુતરું મોજથી આ કાર ઉપર આરામ ફરમાવતું દરરોજ સવારે જોવા મળે છે.. (ફોટો સ્ટોરી : અતુલ એન.ચોટાઈ) dog on car photo story by atul n chotai rajkot gujarat india


શું આજનો યુવાવર્ગ પોતાનો કિંમતી સમય આવીજ રીતે વેડફી નાખશે..?

today youth

today youth

કહેવાય છે કે ભારતની ૬૫ ટકા વસ્તી યુવા વર્ગની છે. યુવા શબ્દ જીવંતતા આનંદ, ઉત્સાહ અને ઝનૂન સાથે જોડાયેલો છે. કારણ કે યુવા પેઢીના લોકો જોમ અને જોશથી ભરેલા હોય છે. તેઓ નવી નવી વસ્તુને જાણવા માટે ઉત્સુક હોય છે અને વિશ્વમાં નવા નવા સંશોધનો કરવા તત્પર હોય છે. દેશનો યુવાવર્ગ એ આવતીકાલની આશા છે. યોગ્ય માનસિકતા અને ક્ષમતા સાથે યુવાવર્ગ રાષ્ટ્રના વિકાસમાં યોગદાન કરી શકે છે. રાષ્ટ્રને નવી ઉંચાઈએ લઈ જઈ શકે છે. આજનો યુવાન પ્રતિભા અને ક્ષમતાવાળો છે. પરંતુ આ તસ્વીરમાં બેઠેલો યુવાવર્ગ કંઈક અલગ પ્રકારની અવસ્થામાં બેઠેલો નજરે પડે છે.

આ તસ્વીર એક કોલેજ બહારની છે. જયાં આપણા દેશનો યુવાન રાષ્ટ્ર નિમાર્ણને બદલે રાષ્ટ્રને જાણે અધોગતિમાં લઈ જવો હોય એ અવસ્થામાં જોવા મળે છે. કોઈ યુવાન મોબાઈલની ગેમ રમવામાં તો કોઇ પબજી રમવામાં વ્યસ્ત છે તો કોઈ નિરાંતની પળો માણતો દેખાય છે. પોતાના માતા-પિતાને અભ્યાસ અર્થે જવુ કહીને ઘરેલી નીકળેલા આ યુવાનો પોતાની કોલેજ બહાર અભ્યાસને બદલે કિંમતી સમયને વેડફી નાખતા નજરે પડે ત્યારે થોડીક દુઃખની લાગણી પણ થાય છે.

જે વર્ગ દેશનું ભાવિ છે તેને નિરાંત હોવી જ ન જોઈએ. તે સતત પ્રવૃતિમય હોવો જોઈએ તેને બદલે અહિંનો યુવાન પોતાના અભ્યાસને બદલે બીજી બધી પ્રવૃતિઓમાં વ્યસ્ત માલૂમ પડે છે. આ યુવાર્ગને એટલુ જ કહેવાનુ મન થાય છે કે ભગવાને આપેલી યુવાની ને વેડફી ન નાખો, મોબાઈલના ગુલામ ન બની જાવ, અભ્યાસ કરી સારા માર્કસ લાવી દેશના એક સારા નાગરીક બનો. જો આ યુવાનો પોતાના કૌશલ્ય અને ક્ષમતાનો પૂરો ઉપયોગ કરશે તો દેશ નિશ્ચિત રીતે પ્રગતિ અને ઉન્નતિના માર્ગે જશે એવી અપેક્ષા રાખીએ છીએ. (ફોટો સ્ટોરી : અશોક બગથરીયા)


રાજકીય દખલગીરીથી પણ આપણને આઝાદી મળવાની જરૂર છે..

આપણો ભારત દેશ એ બિનસાંપ્રદાયિક અને કૃષિપ્રધાન દેશ છે. આપણાં દેશના વીર સપૂતોએ આપેલા મોંઘેરા બલીદાનો ને લીધે આપણે સહુ આજે સુખેથી – શાંતીથી રહી શકીએ છીએ. આઝાદી મળ્યા પછી આપણે ઘણું આગળ વધ્યા છીએ પણ આપણી વહીવટી બાબતોમાં થતી રાજકીય દખલગીરીથી આપણો ધાર્યો વિકાસ થઈ શકતો નથી. બંધારણના નિયમ મુજબ આજે આપણા દેશ તથા રાજ્યોની ઘણી મહત્વની જગ્યાઓ ઉપર લોકોના પ્રતિનિધિ વતી રાજકીય લોકોને સ્થાન આપવામાં આવતું હોય છે અને આ રીતે સ્થાન મેળવેલા મોટાભાગના આગેવાનો લોકોનું કામ ઓછું અને પોતાનું કામ વધારે કરતા હોય છે અને આ લોકોને સરકારી કામગીરીમાં પણ કાઈ ખબર પડતી હોતી નથી અને પોતાની ઓફિસ ઉપર લોકોને આ સાહેબો મળતા પણ નથી હોતા લોકોના જરૂરી કામો કરવામાં નાટક કરતા આ આગેવાનો પોતે પણ કામ કરતા નથી અને બીજાને પણ કરવા દેતા નથી હોતા વહીવટી કાર્યોમાં પોતાનું હિત સચવાય, તેનો સ્વાર્થ પૂરો થાય, તેનો અહંમ સંતોષાય તો જ લોકોના કામો થાય નહીંતર ગમે તેવા સાચા અને સારા કામોને કોઈપણ બહાના હેઠળ ટલ્લે ચડાવી દેવામાં આવતા હોય છે.

આજે આપણા દેશના સંચાલનમાં રાજકીય લોકોની ઘણી મહત્વની ભૂમિકા હોય છે. રાજકારણમાં આજે સ્વચ્છ લોકો ઘણા ઓછા જોવા મળે છે. રાજકારણમાં આગળ વધવા ખોટા સાચા કામો થતા હોય છે અને આપણે જોઈએ પણ છીએ કે રાજકીય લોકોને કોઈ નીતિ નિયમો નડતા નથી. આજ વિચારધારાથી પ્રેરાઈને અસામાજીક તત્વો રાજકારણમાં જોડાય છે.  જેને લીધે આપણા દેશનો ધાર્યો વિકાસ થઇ શકતો નથી..

આપણા દેશ – રાજ્ય કે સંસ્થાના સંચાલનોમાં આપણા બંધારણ મુજબ કદાચ રાજકીય આગેવાનોની ભૂમિકા જરૂરી હશે પણ ખરી રીતે તેની કોઈ જરૂર હોય એવું લાગતું નથી. આ બધી વ્યવસ્થાનું સુંદર સંચાલન આપણી વહીવટી પાંખ દ્વારા થતું હોય છે જો કે ઘણીવાર વહીવટી વડાઓ પણ પોતાની સલામતી અને લાભને ખાતર પોતાની આખો બંધ કરી લેતા હોય છે અને વહિવટી પાંખની પોસ્ટીંગ રાજકીય આગેવાનોની અનુકૂળતા મુજબ થતી હોય છે અને આ આગેવાનો પાછલા બારણેથી પોતાની ઈચ્છા મુજબનું શાસન ચલાવતા હોય છે. આ ઉપરાંત રાજકીય કામકાજો – વી. આઈ. પી. સરભરા જેવા કામકાજો પાછળ આપણા વહિવટી અને કુશળ લોકો રોકાયેલા જોવા મળે છે. જેને લીધે પણ લોકોના ઘણા મહત્વના કામો થતા નથી હોતા જો આપણે અને આપણા અધિકારીઓએ આવા રાજકીય આગેવાનોને કાયમી અનુકૂળ થઇ ને રહેવાનું હોય તો તે આપણી કમનસીબી પણ ગણાય છે અને આ પ્રકારની શાસન પદ્ધતિ આપણી લોકશાહીની ગરિમાને ઝાંખપ પણ લગાડે છે.

આજે આપણા દેશમાં દરેક ઠેકાણે રાજકીય દખલગીરી હવે સામાન્ય બની ગઈ છે અને હવે આ દખલગીરી જાહેર સંસ્થાઓમાં અને ખાનગી બાબતો પણ થવા લાગી છે. આપણે તનતોડ મહેનતથી ઉભી કરેલ સંસ્થાઓમાં પણ થોડાક સ્વાર્થ અને અદેખાઈ ખાતર આપણે રાજકીય આગેવાનો ને સ્થાન આપી દઈએ છીએ અને જે મોટાભાગે આપણા માટે નુકસાનકારક સાબીત થતું જોવા મળે છે. થોડા સમય પહેલા સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા વહીવટી વડાઓને રાજકીય લોકો સાથે કામ કરવા માટેની ઘણી જરૂરી સૂચનાઓ આપી હતી જે આપણા દેશના હિત માટે એક આવકારદાયક બાબત ગણી શકાય..

આજે જયારે આપણે આઝાદીની ઉજવણી કરીએ છીએ ત્યારે આપણા દેશ – સંસ્થા કે સમાજની પ્રગતી માટે રાજકીય દખલગીરીથી પણ આપણને આઝાદી મળવાની જરૂર જણાય છે. સરકાર હસ્તકની વહીવટી બાબતો માંથી રાજકીય દૂષણ કાઢવા માટે તો કદાચ બીજો આઝાદી સંગ્રામ લડવાની જરુર પડે તેમ છે પણ આપણે જાગ્યા ત્યારથી સવાર સમજી આપણા લેવલે રાજકીય લોકોને બને ત્યાં સુધી આપણા કામકાજો થી દૂર રાખવા તે જ અત્યારના સંજોગોમાં આપણું – સમાજનું અને દેશનું હિત ગણાય માટે બહુજન હિતાય, બહુજન સુખાય ની ભાવનાને ધ્યાને લઈને એક સુંદર અને સ્વચ્છ વ્યવસ્થા ઉભી કરવામાં ચાલો આપણે સહુ સાચા અર્થમાં સહભાગી બનીએ….. જયહિંદ

સહુ વાચક મિત્રો ૭૧ માં પ્રજાસતાક પર્વ ની  ખુબ – ખુબ શુભેછાઓ…

 

– અતુલ એન. ચોટાઈ
પત્રકાર અને લેખક
રાજકોટ – ગુજરાત


દરરોજ પતિના હાથનો માર ખાતી સર્વેશ ગુપ્તા નામાંકિત ફોટોગ્રાફર બની..

– આશુ પટેલ

વાત છે મહિલા ફોટોગ્રાફર સર્વેશ ગુપ્તાની. સર્વેશ ગુપ્તા માત્ર અઢાર વર્ષની હતી ત્યારે તેને દહેરાદૂન નજીકના એક નાનકડા ગામમાં એક જડ પુરુષ સાથે પરણાવી દેવાઈ હતી. સર્વેશનો પતિ દારૂડિયો હતો. તે રોજ ચિક્કાર દારૂ પીને ઘરે આવતો અને દરરોજ સર્વેશને ફટકારતો અને પછી ક્રૂરતાપૂર્વક તેની સાથે શારીરિક સંબંધ બાંધતો. આ બધુ દસ વર્ષ સુધી ચાલ્યું. સર્વેશ દસ વર્ષ સુધી સમાજની બીકે પતિનો ત્રાસ અને માર સહન કરતી રહી, પણ પછી તેની સહનશક્તિ ખૂટી ગઈ. તેણે નક્કી કર્યું કે હવે તે પતિનો જુલમ સહન નહીં કરે. એક દિવસ તે પતિનું ઘર છોડીને નીકળી ગઈ. તેના સમાજમાં હાહાકાર મચી ગયો. તેના માતાપિતા પર જાણે આભ ફાટી પડ્યું. તેમને લાગ્યું કે દીકરીએ તેમનું નામ બોળ્યું. તેમણે સર્વેશને કહ્યું કે તું પાછી સાસરે જા નહીં તો તારી સાથે અમારો કોઈ સંબંધ નહીં રહે, પરંતુ સર્વેશ મક્કમ હતી.

સર્વેશ પતિનું ઘર છોડીને નીકળી ગઈ હતી પણ આગળ શું કરવું એ વિશે તેણે કશું વિચાર્યું નહોતું. એ સમય દરમિયાન તેને એક મિત્રએ એક કેમેરા આપ્યો. સર્વેશે એ કેમેરાથી ફોટોગ્રાફ્સ પાડવા માંડ્યા. એમાં એને ફોટોગ્રાફીનો શોખ લાગી ગયો. અને પછી તો એ તેના માટે વ્યવસાય બની ગયો.૧૯૯૦થી સર્વેશે દેશના જાણીતા અખબારોમાં ફોટોગ્રાફ્સ આપવા માંડ્યા. તેણે દુકાળ, ભૂકંપ, યુદ્ધનું કવરેજ કરીને પોતાનું કૌશલ્ય બતાવ્યું છે. ફોટોગ્રાફર તરીકે તેમણે પોતાનું આગવું નામ બનાવ્યું છે. તેમના ઘણા ફોટો એક્ઝિબિશન પણ થયા છે.

સર્વેશ ગુપ્તા ગુજરાતના ભૂકંપનું, ગુજરાતના દુકાળનું, કારગિલ વોરનું, ભારત – પાકિસ્તાન બોર્ડરનું, ભારત-બાંગ્લાદેશ બોર્ડરનું અને બીજું ઘણું મહત્ત્વનું કવરેજ કરી ચૂક્યા છે. સર્વેશની જગ્યાએ બીજી કોઈ સ્ત્રી હોત તો તેણે કદાચ આખી જિંદગી પતિના હાથનો માર ખાઈને જિંદગી વિતાવી દીધી હોત અથવા તો આત્મહત્યા કરીને જીવન ટૂંકાવી લીધું હોત, પણ સર્વેશ નોખી માટીની મહિલા નીકળી. તેણે સાબિત કરી બતાવ્યું કે અશક્ય લાગતી સ્થિતિમાંથી પણ રસ્તો કાઢી શકાય. (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાભાર) sarvesh gupta famous photographer biography by aashu patel in mumbai samachar


પાંજરાપોળના મુલાકાતીઓ ઘોડાગાડીની સફર પણ કરી શકશે..

ghoda gadi

આજથી લગભગ ૪૦ થી ૫૦ વર્ષ પહેલા ઘોડાગાડી મુખ્ય ટ્રાન્સપોર્ટનું સાધન હતુ. આ યાદોને તાજી કરવા રાજકોટની આજી નદીના કાંઠે સ્મશાન સામે, ભાવનગર રોડ પાસે આવેલા પાંજરાપોળ ખાતે આવતા મુલાકાતીઓ અને તેમના બાળકોને ઘોડાગાડીમાં ચકકર મરાવવાનું નવતર અભિયાન શરૂ કરાયું છે.

પાંજરાપોળમાં ખાસ કરીને રવિવારે સવારે આવનાર મુલાકાતીઓ આસપાસના વિસ્તારોમાં ઘોડાગાડીમાં ચકકર મારી અલગ જ મજા માણી શકે છે. આ ઉપરાંત રાજકોટ મહાજનશ્રીની પાંજરાપોળ દ્વારા મોરબી રોડ ઉપર આવેલા બેડી ગામ પાસેની જગ્યામાં ભવિષ્યમાં બાલ ક્રિડાંગણ પણ ઉભુ કરવાનું આયોજન છે. જેમાં ઘોડાગાડી ઉપરાંત બાળકો માટે હિંચકા – લપસીયા પણ રાખવામાં આવશે.


દેશની સળગતી સમસ્યાનો ઉકેલ બળદઘાણીમાં હોઈ શકે..??

Bull

Bull

– સેવંતી સંઘવી
મુંબઈ

દાળ-શાકના વઘારમાં, રોટલી-ભાખરીની કણક બાંધવામાં કે તળાવમાં બળદ ઘાણીમાં તૈયાર થતું તલનું તેલ સૌથી શ્રેષ્ઠ છે. સઘળાય તેલોમાં તે સૌથી વધુ ગુણકારી છે. સમગ્ર પ્રજા માટે આ તેલ દરેક રીતે સારું છે. જે કુદરતી સત્ત્વોને અકબંધ રાખે છે તથા વાયુને હરનાર છે. બળદઘાણીનાં શુદ્ધ-સાત્ત્વિક અને ગુણકારી તેલને બદલે ફિલ્ટર અને ડબલ ફિલ્ટરનાં નામે આજે જે તેલ આપણે પેટમાં પધરાવીએ છીએ તે રિફાઈન કરવાની પ્રક્રિયામાં તેલમાં ફોસ્ફટિક એસિડ – કોસ્ટિક સોડા – બ્લિચિંગ પાવડર જેવાં કેમિકલ્સ વપરાતાં હોય તો તે આરોગ્યને નુકસાન કરે છે. ઑઈલ મિલોના ડબલ ફિલ્ટર્ડ અને ડબલ રિફાઈન્ડ તેલની આકર્ષક અને લોભામણી જાહેરાતોથી અંજાઈ જતા ગ્રાહકોને સ્વપ્નેય ખ્યાલ નહીં હોય કે આ રિફાઈન્ડ પ્રક્રિયા દરમિયાન તેલમાં રહેલા કુદરતી એન્ટિ-ઓક્સિડેન્ટ નાશ પામે છે જે બળદઘાણી ના નોન-રિફાઈન્ડ કુદરતી તેલમાં જળવાઈ રહે છે. મગફળીનાં તેલમાં અનેક રોગો કરનાર પામોલિન – સૂર્યમુખી તેલ, આરગોમાન ઑઈલ રૂપે ભેળવાતું હોય એમ લાગે છે.

બળદઘાણી દરેક ગામમાં હોય છે. પેકિંગ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો ખર્ચ પણ બચે અને લાખો પરિવારોને ઘેરબેઠાં રોજગારી મળે, યાંત્રિકીકરણના ખબરમાં બળદઘાણીઓ હોમાઈ જતાં બેકાર બનેલા ઘાંચીઓ કતલખાનાં – મચ્છીમારી – મરઘા મારણ તથા કતલ માટેનાં પશુઓનાં વેપાર – હેરફેર જેવા હિંસક ધંધાઓમાં ઈચ્છાએ કે અનિચ્છાએ જોડાય છે. વળી બળદઘાણીના તલ તેલનો ખોળ ગામના પશુઓને મળવાથી પશુઓ રુષ્ટ-પુષ્ટ બનતાં પુષ્કળ તાજું દૂધ આપશે. જેથી પ્રજાનું આરોગ્ય સુધરતાં હિંસક દવાઓ પેટમાં પધરાવવી નહીં પડે. ઉપરાંત મહત્ત્વની વાત એ છે કે બળદઘાણી ચલાવતા લાખો બળદોની કતલ થતી અટકશે. ઈકોનોમી ઑફ પરમેનન્સ નામના પુસ્તકના લેખક અને વિખ્યાત અર્થશાસ્ત્રી જે. સી. કુમારપ્પાના અંદાજ મુજબ ઈ.સ. ૧૯૨૧માં ભારતમાં અંદાજે છ લાખ બળદઘાણીઓ હતી. ઈ.સ. ૧૯૪૨ની સાલમાં પાલનપુરમાં સો (૧૦૦) જેટલી બળદઘાણીઓ ચાલતી હતી. આમ કરોડો રૂપિયાના ઈન્વેસ્ટમેન્ટ વગર અને એમ કહી શકાય કે એક પણ રૂપિયાના ફંડ વગર તથા લોન વિના સેંકડો લોકોને ગામેગામ રોજગારી આવતી. આ બળદઘાણીનું યોગદાન અમૂલ્ય ન ગણાય.?? (સૌજન્ય : મુંબઈ સમાચાર)

 


આજની યુવાશક્તિ પર એક નજર..

pradeepsinh gohil

pradeepsinh gohil

– પ્રદિપસિંહ ગોહિલ
prgohil119@gmail.com

આજનો યુવાન એ દેશ માટેનું એક અભિન્ન અંગ છે કે જેની કાર્યશીલતા પર દેશની પ્રગતિ કઈ દિશા તરફ વળશે તેનો એક અંદાજ આવે છે ત્યારે આપણે આજે જોઈએ કે યુવાનોનું લક્ષ્ય કઈ વસ્તુઓ અથવા કયા ક્ષેત્રમાં છે. કારણકે ભારત પાસે આજે જે યુવા શક્તિ છે તેટલી બીજા કોઈ દેશ પાસે નથી. ભારતની વાત કરીએ તો અત્યારના સમયમાં મોટા ભાગે કોઈ નવી પ્રવૃત્તિ તરફ જવાનું વલણ ખૂબ જ ઓછું જ જોવા મળે છે. લાખો યુવાનોનું લક્ષ્ય જોઈએ તો તેઓ કોઈપણ ફિલ્ડમાં જોખમ લેવાનું પસંદ કરતા નથી. આજનો યુવાન એવું કોઈ ફિલ્ડ કે જ્યાં જોખમ નથી અને સારી રીતના પોતાની જીંદગી પસાર કરી શકે એવું કામ વધારે પસંદ કરે છે. આપણે ગુજરાતની વાત કરીએ તો ઘણા યુવાનો એવા છે કે જે પોતાનો કામ ધંધો છોડીને અથવા તો એના તરફ નિરાશા વ્યક્ત કરીને આજે ગવર્મેન્ટ નોકરીઓ પાછળ દોડે છે. અત્યારે ગમે તે યુવાન ને તમે જુઓ તો તમે પૂછશો કે ભાઈ તમે શું કામ કરો છો..?? તો એક જ જવાબ આવશે કે હું તો અત્યારે વર્ગ-૩ એટલે કે તલાટી, બિન સચિવાલય વગેરે નોકરીઓની તૈયારી કરું છું. થોડુંક તે યુવાનને વધુ પૂછતા તમને એનું કારણ મળશે કે સરકારી નોકરી મેળવવા પાછળ એનું ધ્યેય બસ એટલું જ છે કે સરકારી નોકરીમાં કોઈ જોખમ લેવાનું આવતું નથી. એકવાર જો તમને સરકારી નોકરી મળી ગઈ એટલે જીવન વ્યવસ્થિત થઈ જાય. મોટાભાગના યુવાનોની આ જ ઈચ્છા હોય છે અને તેમને સરકારી નોકરી મેળવવાની અભિલાષા હોય છે.

હું એમ કહેતો નથી કે સરકારી નોકરીઓની પાછળ મહેનત કરવી એ ખરાબ છે પરંતુ હું એ વાત પર પ્રકાશ ફેંકવા માંગુ છું કે આ બધાથી અલગ આપણામાં ટેલેન્ટ એટલે કે આવડત નામની પણ એક વસ્તુ હોય છે જે આપણને દુનિયામાં એક આદર્શભર્યું નામ મેળવવામાં મદદ કરે છે. તો પછી આપણે આ ટેલેન્ટને શા માટે આગળ આવવા દેતા નથી..?? આપણે શા માટે આજે બીજા લોકો જે કરે છે એની પાછળ આંધળા થઈને દોડીએ છીએ..?? મિત્રો, આ વાત ઉપર વિચાર કરવો આવશ્યક બને છે કે આપણે શું શું વિચારીએ છીએ..?? હું પણ તમારી જેમ એક યુવાન જ છું અને હું પણ અત્યારના સમયમાં આ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા એટલે કે સરકારી નોકરીઓની તૈયારીઓ કરી રહ્યો છું ત્યારે મને આ પ્રશ્ન થાય છે કે આજુબાજુ હું જોઉં છું ત્યારે મને પણ આ વિચાર આવેલો કે હું પણ સરકારી નોકરી મેળવવી તો કેવું લાગે.. આપણા મમ્મી-પપ્પાની પણ આ જ ઈચ્છા હોય કે આપણો દીકરો સરકારી નોકરી મેળવે. પરંતુ હું ચોક્કસ કહીશ કે મારે પણ એક આવડત છે એ આવડત એટલે કે આવા લેખો લખવાની અને આવા વિષયો પર ચર્ચા કરવાની મને ખૂબ મજા આવે છે. ત્યારે હું પણ જોઉં છું કે ઘણા બધા યુવાનો છે જેનામાં ખરેખર ખૂબ સારી આવડત હોય છે પરંતુ તેઓ પોતાનું લક્ષ્ય છે એ બીજી દિશામાં જ વાળી લે છે.

ત્યારે મિત્રો, આજે આપણા જેવા યુવાનો અત્યારે એવું વિચારીએ અને એવું કાર્ય કરીએ જેથી આવનારી પેઢી આપણને જોઈને આપણા કાર્યોને અનુસરે જેથી ભવિષ્યમાં આપણાથી નાના એટલે કે આપણા બાળકો અથવા તો આ સમાજને એક નવી દિશા મળે.. અને હા સરકારી નોકરી મેળવવી એ કંઈ જ ખરાબ નથી અને તૈયારી કરવી પણ એ બહુ સારી વાત કહેવાય છે. કેમ કે આ તૈયારી કરતા કરતા આપણે આપણા દેશ, આપણા સમાજ અને આપણા બંધારણ થી જાગૃત તો થઈએ જ છીએ.. અસ્તુ


કોઈ પણ કામને દિલ દઈને કરવું જોઈએ…

-આશુ પટેલ

થોડા સમય અગાઉ એક પત્રકારમિત્રએ વોટ્સએપ પર એક મેસેજ મોકલ્યો. એ મેસેજ તો નાનકડો હતો, પણ એનું હાર્દ સરસ હતું એટલે એ મેસેજ પરથી આ કોલમ માટે લેખ લખવાનું સૂઝયું.

એક શ્રીમંત માણસ અનેક પ્રકારના વ્યવસાય કરતો હતો. એ પૈકી એક વ્યવસાય મકાનો બાંધવાનો પણ હતો. તે શ્રીમંતનો એક જૂનો અને વફાદાર કર્મચારી હતો. શ્રીમંત જે મકાનો બાંધતો હતો તેનું સુપરવિઝન તે કરતો હતો. શ્રીમંત તેના પર ખૂબ વિશ્વાસ મૂકતો હતો. તે શ્રીમંતના વફાદાર કર્મચારીની નિવૃત્તિની ઉંમર થઈ ત્યારે શ્રીમંતે તેને કહ્યું કે તારે નિવૃતિ લેવાની જરૂર નથી. તને ઈચ્છા થાય એટલા વર્ષ તું મારી સાથે કામ કરી શકે છે. જો કે નિવૃત્ત થઈ રહેલા કર્મચારીએ કહ્યું કે મેં ચાર દાયકા સુધી તમારી સાથે કામ કર્યું અને મને તમારી સાથે કામ કરવાની મજા પણ આવી, પરંતુ હવે મારા દીકરાઓ કમાતા થઈ ગયા છે અને હું નિવૃત્ત જીવન ગાળવા માગું છું.

શ્રીમંતે કહ્યું, તારી ઈચ્છા નિવૃત્તિ લેવાની જ હોય તો વાંધો નહીં, પણ તું મને એક છેલ્લું મકાન બાંધી આપ.. નિવૃત્ત થઈ રહેલા કર્મચારીને થયું કે નિવૃત્ત થઈ ગયા પછી પણ શેઠ કેમ કામ સોંપી રહ્યા છે..?? જોકે તેણે કહ્યું કે ઠીક છે. શ્રીમંત તેને એક જગ્યા બતાવવા લઈ ગયો. ત્યાં એક નાનો બંગલો બની શકે એટલી જગ્યા હતી. શ્રીમંતે તેને કહ્યું કે આ જગ્યામાં તને ઠીક લાગે એવું મકાન બાંધી આપ. પૈસાની ચિંતા ન કરતો.  નિવૃત્ત થયેલા કર્મચારીએ ત્યાં મકાનનું બાંધકામ શરૂ કર્યું. પણ તેને એ કામ કરવા માટે બહુ ઉત્સાહ નહોતો. એટલે તેણે વહેલી તકે કામ પતે એવી ડિઝાઈન પસંદ કરી અને કામ ચાલુ કરાવ્યું. થોડા મહિનાઓ પછી તેણે મકાનનું બાંધકામ પૂરું કર્યું અને શેઠને બોલાવીને મકાન બતાવ્યું.

શેઠને એ મકાન બહુ પસંદ ન પડ્યું હોય એવું તેમના ચહેરા પરથી લાગ્યું. જો કે તેમણે કશું કહ્યું નહીં. શેઠ મકાન જોઈને બહાર નીકળ્યા એ પછી નિવૃત્ત થયેલા કર્મચારીએ મકાનને તાળું મારીને તેમને ચાવી આપી. શેઠે એ ચાવી તેને પાછી આપતા કહ્યું કે મેં આ મકાન તારા માટે જ બંધાવ્યું છે. તેં આખી જિંદગી વફાદારીપૂર્વક મારા માટે કામ કર્યું એટલે મારે તને ભેટ આપવી હતી.. નિવૃત્ત થયેલો કર્મચારી થોડી વાર શેઠ સામે અને થોડી વાર મકાન સામે જોઈ રહ્યો. તેને અફસોસ થયો કે પોતે આ મકાન બનાવવાના કામમાં વેઠ ઉતારી હતી.. સાર એ છે કે માણસે કોઈ પણ કામ દિલ દઈને કરવું જોઈએ… (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાભાર)


ભારતનું એકમાત્ર એવું રેલવે સ્ટેશન જે અડધું મહારાષ્ટ્ર અને અડધું ગુજરાતમાં આવેલું છે..

navapur railway station

navapur railway station

ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર બંને રાજ્યોની સરહદ પર નવાપુર નામનું એક એવું રેલવે સ્ટેશન આવેલું છે જેનો એક ભાગ ગુજરાતના તાપી જિલ્લામાં અને બીજો ભાગ મહારાષ્ટ્રના નંદુરબાર જિલ્લામાં આવેલો છે. નવાપુર આમતો મહારાષ્ટ્ર રાજયનું છેલ્લું અને ગુજરાતથી જાઓ તો પહેલું ગામ છે. ૧૯૬૦ ના વર્ષ દરમ્યાન ૧ મે ના રોજ ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રના ભાગલા પાડવામાં આવ્યા હતા ત્યારથી તેના રેલવે સ્ટેશનની બરાબર વચ્ચેથી ગુજરાતના તાપી જિલ્લાની શરૂઆત થાય છે.

નવાપુર આમ તો ગુજરાતની હદમાં આવેલ હતું હાલમાં નવાપુર સ્ટેશનની ટીકીટ બારી જે મહારાષ્ટ્રની હદમાં અને ટીકીટ લેવા માટે ઉભા રહેતા પેસેન્જરો ગુજરાતની હદમાંથી ટીકીટ મેળવતા હોવાનું પણ જણાઈ આવ્યું છે. પ્લેટફોર્મ ઉપર મુસાફરો એક રાજયની સરહદ ઓળંગીને બીજા રાજયમાં ફરતા જોવા મળે છે. આ સ્ટેશન ઉપર જયારે ટ્રેન ઊભી રહે છે ત્યારે તેનું એન્જિન ગુજરાતમાં તો તેના પાછલા ડબ્બા મહારાષ્ટ્રની સરહદમાં હોય છે.


પ્રેરણાનું ગલગલિયું અને ઈન્સ્પિરેશનની ચટણી…

Saurabh Shah - Writer

Saurabh Shah – Writer

– સૌરભ શાહ

ટીવી પર સચિન તેન્ડુલકરની ડોક્યુમેન્ટરી જોઈ અને તમને ક્રિકેટર બનીને જગત આખામાં નામ રોશન કરવાની ઈચ્છા થઈ આવી. તમે કદાચ સાંભળ્યું કે વાંચ્યું પણ હશે કે કોઈ જાણીતા ક્રિકેટરને એની આગલી પેઢીના બીજા કોઈ મશહૂર ક્રિકેટરને રમતાં જોઈને પ્રેરણા મળી કે મારે પણ એમના જેવું થવું છે અને વખત જતાં એ પોતે પણ ક્રિકેટ જગતમાં એક સિતારો બની ગયો. આવું બધું વાંચી સાંભળીને આપણે પણ માની બેસીએ છીએ કે કોઈને જોઈને, એમનું કામ જોઈને, નામ જોઈને આપણને પ્રેરણા મળે એટલે આપણે એમના જેવા થઈ જઈએ. અને એટલે આપણે જ્યાંથી મળે ત્યાંથી પ્રેરણા લેવા માંડીએ. મહાપુરુષોનાં જીવનચરિત્રોમાંથી, એમના જીવનના પ્રેરણાત્મક પ્રસંગોમાંથી, કોઈનાં લખાણોમાંથી, વ્યાખ્યાનો પ્રવચનો અને સેમિનારોમાંથી. પ્રેરણાના ઢગલા નીચે દબાઈ જઈએ ત્યાં સુધી આપણે આપણા પર પ્રેરણાઓ ઠાલવ્યા કરતા હોઈએ છીએ.

કોઈનામાંથી પ્રેરણા મળતી હોય તો તે સારું જ છે પણ આવી પ્રેરણાઓ બહુ બહુ તો સ્ટાર્ટરના સ્પાર્ક પ્લગની ગરજ સારે. તમારી પાસે રસ્તાના ખાડા ટેકરાઓની ઝીંક ઝીલી શકે એવા સસ્પેશનવાળું વાહન હોવું જોઈએ, વાહનને નિયમિતરૂપે ઓઈલ-પેટ્રોલ મળવાં જોઈએ, તમારાં ટાયર પંકચર પ્રૂફ હોવાં જોઈએ અને સૌથી અગત્યની વાત તો એ કે હાઈવે પર ધસમસતા ટ્રાફિકમાં તેમ ગલીકૂંચીઓના બેફામ ટ્રાફિકમાં વાહન ચલાવવાની આવડત, કુશળતા તમારામાં હોવી જોઈએ. સ્ટાર્ટર માટેના સ્પાર્ક પ્લગના જોરે તમે એફ વન રેસ તો શું અમદાવાદથી મહેમદાવાદનો રસ્તો પણ કાપી શકવાના નથી. અને આ વાત તમે સારી રીતે સમજો છો એટલે જ પૂરતી તૈયારી વિના ઘરેથી શાક માર્કેટમાં જવા માટે પણ તમારા વેહિકલમાં નીકળતા નથી. પણ પ્રેરણાની બાબતમાં આપણે આવું માનતા નથી. ક્યાંકથી પ્રેરણા મળી ગઈ એટલે બની ગયા સચિન તેન્ડુલકર. સ્ટીવ જોબ્સનો કિસ્સો કોઈએ બઢાવી ચઢાવીને પોતાના સ્ટેન્ડ અપ કોમેડી જેવા વ્યાખ્યાન – સેમિનાર – પ્રવચનમાં કહીને તમને પ્રેરણાનું ગલગલિયું કરાવ્યું અને આપણે માની બેઠા કે હમૌ સ્ટીવ જોબ્સ બનત હૈ અને ભણવાનું પડતું મૂકી સ્ટીવ બનવાનાં સપનાં જોવા લાગ્યાં.

કોઈ પ્રેરણા આપે કે કોઈનામાંથી પ્રેરણા મળે ત્યારે પહેલાં તો એ જોવું જોઈએ કે આપણા પોતાનામાં એ પ્રકારની ટેલન્ટ છે કે નહીં..?? ગળાનાં ઠેકાણાં ન હોય એવા લોકો ટીવીના ટેલન્ટ શોમાં ભાગ લેવા નીકળી પડતા હોય છે.. શું કામ..?? તો કહે અમને ગાવાનો શોખ છે, અમારે પણ લતા કે કિશોર બનવું છે. શોખ હોવાથી તમે એ ક્ષેત્રમાં ટોચ પર પહોંચી શકવાના નથી ટોચની વાત જવા દો આગળ પણ વધી શકવાના નથી. હા, ઘરમાં ગાતાં ગાતાં તમે પંદરમી ઓગષ્ટના રોજ તમારા બિલ્ડિંગના કે તમારી સોસાયટીના ફંકશનમાં અય મેરે વતન કે લોગોં ગાઈને પાંચ જણાની શાબાશી મેળવી આવો એને કારણે કંઈ તમારા ક્ષેત્રમાં આગળ વધ્યા એવું ન કહેવાય.

શોખ હોવામાં અને પેશન હોવામાં જમીન આસમાનનો ફરક છે. પેશનને કારણે તમે તમારું સર્વસ્વ હોડ પર લગાવી દેતા હો છો બીજા તમામ વિકલ્પો બંધ કરીને તમારું સમગ્ર ફોકસ તમારે જે ક્ષેત્રમાં આગળ વધવું છે તેના પર જ કેન્દ્રિત કરતા હો છો. જો કે નકરી પેશન કશાય કામની નથી હોતી. મુંબઈ જેવા શહેરમાં રોજના હજારો યુવાન યુવતીઓ શાહરૂખખાન બનવા આવતા હશે. એ સૌને પેશન હશે ત્યારે જ તો એમણે ઘરબહાર છોડીને મુંબઈ આવો સ્ટ્રગલ કરવાનું નક્કી કર્યું. પણ પેશનેટ લોકોમાં જો ટેલન્ટ ન હોય તો કંઈ વળતું નથી. પ્રતિભા કંઈ ઝાડ પર ઊગતી નથી કે બજારમાં તૈયાર પણ મળતી નથી.

તમને ક્રિકેટ રમતાં આવડતું હોય, ક્રિકેટના તમામ નિયમોની જાણકારી હોય અને ટીવી – ડીવીડી પર જોઈ જોઈને કોણ કેવી રીતે કયા પ્રકારનો બોલ રમે છે એની તમામ જાણકારી પણ તમે મેળવી લીધી હોય છતાં તમે સારા ક્રિકેટર ન બની શકો એવું બને..!! કારણ કે તમારી પાસે ક્રિકેટ વિશે જે કંઈ છે તે બીજા કોઈનામાં પણ હોઈ શકે. સેંકડો નહીં, હજારો કે લાખોમાં હોઈ શકે. તમારામાં ક્રિકેટર બનવાની વિશેષ પ્રતિભા જો ન હોય તો તમારે એ ક્ષેત્રમાં નસીબ અજમાવવાનો કોઈ અર્થ નથી. એવું જ સંગીતના ક્ષેત્રમાં. એવું જ લેખનના ક્ષેત્રમાં અને એવું જ કોઈપણ પ્રોફેશનમાં કે ઈવન બિઝનેસમાં અને ટેલન્ટ હોવી પણ પૂરતું નથી.

જે લોકોમાંથી આપણે પ્રેરણા લઈએ છીએ એમને પોતાના ક્ષેત્રની તમામ ટેકનિકલ આવડત, પેશન, ટેલન્ટ હોવા ઉપરાંત સૌ લોકોમાં જે સૌથી મોટી ખાસિયત હોય છે તે દિવસરાત મહેનત કરવાની. એમાં કોઈ અપવાદ નહીં. સચિન તેન્ડુલકર પોતાની કારકિર્દીના મધ્યાહૃને પણ નેટ પ્રેક્ટિસ કરતો અને તે પણ વરસતા વરસાદમાં મને શરદી થઈ છે, માથું દુઃખે છે, પેટ દુઃખે છે, આજે મૂડ નથી, ઘરે મહેમાન છે, કેટલા દિવસથી પિક્ચર જોયું નથી વગેરે કારણો આ મહાન લોકોના જીવનમાં નથી હોતા.

જે લોકો આપણને પ્રેરણા આપે છે એમણે એ સ્થાને પહોંચવા માટે પોતાની અંગત તથા પારિવારિક અને સામાજિક મઝાઓનો કેટલો ત્યાગ કર્યો હશે એની તો આપણને કલ્પના પણ નથી હોતી. અને તે પણ એકાદ બે વખત કે અપવાદરૂપે નહીં. ડે ઈન એન્ડ ડે આઉટ તેઓએ આવો ભોગ આપ્યો હોય છે. કોઈ કચકચ વિના, કોઈ બહાનાં કાઢયા વિના, બિલકુલ સાહજિક પણે. ઈન્સ્પિરેશન જ્યાંથી મળતી હોય ત્યાંથી લઈએ, વાંધો નથી, સારું જ છે. પણ એટલી સભાનતા રાખીએ કે ભોજનની થાળીમાં એનું સ્થાન માત્ર ચટણી જેટલું જ છે. બાકીની વાડકીઓમાં પરસેવો, ટેલન્ટ, ત્યાગ, પેશન વગેરે જેવી ડઝનબંધ વાનગીઓ વિના આ થાળી અધૂરી છે. એકલી ચટણીથી પેટ ભરાતું હોય તો જ તમે પ્રેરણાત્મક વાતો સાંભળીને શેખચલ્લીનાં સપનાં જોતાં રહેજો.. (સંદેશ સંસ્કાર પૂર્તિ માંથી સાભાર)