ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


લોહાણા સમાજના દર્દીઓ માટે વિનામૂલ્યે સગવડ મળી શકે છે

અમદાવાદ કે મુંબઈ સારવાર અર્થે આવતા લોહાણા સમાજના જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓ માટે વિનામૂલ્યે રહેવાની સગવડ મળે તેવી વ્યવસ્થા શ્રી લોહાણા મહાપરિષદ દ્વારા કરવામાં આવેલ છે. જેમાં અમદાવાદમાં રોકાવા માટે શ્રી ભવાનભાઈ કોટક મોં – ૯૮૨૫૨ ૩૩૩૨૭ તથા શ્રી જીતેન્દ્રભાઈ કારિયા મોં – ૯૭૨૨૯ ૦૦૯૦૦ અને મુંબઈમાં શ્રી ડો સુરેશભાઈ પોપટ મોં – ૦૯૩૨૦૨ ૨૪૦૧૯ તથા શ્રી શંભુભાઈ હરીયાણી મોં ૦૯૮૯૨૨ ૫૬૪૪૯ નો સંપર્ક કરવા શ્રી લોહાણા મહાપરિષદના હોદેદારો દ્વારા જણાવવામાં આવેલ છે.

Advertisements


જગન્નાથ મંદિરની રહસ્યમય વાતોનો વિજ્ઞાન પાસે પણ જવાબ નથી

Jagannath Madir

Jagannath Madir

ઓરીસ્સાના પુરી શહેરમાં શ્રી જગન્નાથ મંદિર સ્થિત છે આ મંદિર ભગવાન જગન્નાથ (શ્રીકૃષ્ણ) ને સમર્પિત છે. જગન્નાથનો અર્થ છે જગતના સ્વામી તેમની નગરી જ જગન્નાથપુરી કહેવાય છે. આ મંદિર હિન્દુઓના ચાર ધામો પૈકી એક છે. જગન્નાથ મંદિરની વાર્ષિક રથયાત્રા તો આખા વિશ્વમાં પ્રખ્યાત છે જેમાં મંદિરના ત્રણેય મુખ્ય દેવતા ભગવાન જગન્નાથ, તેમના મોટા ભાઈ બલભદ્ર અને બહેન સુભદ્રા ત્રણેય અલગ – અલગ ભવ્ય રથોમાં વિરાજીત થઈ પોતાની માસીને ત્યાં જાય છે ત્યાં ભગવાન 8 દિવસ રોકાય છે તમને આ મંદિરથી જોડાયેલી કેટલીક રસપ્રદ અને રહસ્યમય વાતો જણાવી રહ્યા છીએ જેના પાછળનું કારણ વિજ્ઞાની પણ શોધી શક્યા નથી. આ મંદિર એ વાતનું પ્રમાણ છે કે આપણા પૂર્વજો કેટલા મોટા ઈજનેર અને સ્થાપત્ય નિષ્ણાત હતાં..

(૧) સામાન્ય રીતે દરિયા કિનારા પર દિવસ દરમિયાન પવન દરિયાથી જમીન તરફ આવે છે અને સાંજે જમીનથી દરિયા તરફ જાય છે પણ પુરીમાં આનું વિપરિત થાય છે અહીં દિવસ દરમિયાન પવન જમીનથી દરિયા તરફ જાય છે.

(૨) સામાન્ય રીતે મંદિરોના શિખર પર પક્ષીઓ બેસતાં હોય છે પણ મંદિરના ગુંબજની આજુ બાજુ કોઈ પક્ષી ઉડતું નથી મંદિરની ઉપરથી વિમાન પણ પસાર નથી થતાં.

(૩) રોજ 500 રસોઈયા 300 સહયોગીઓ સાથે મળીને ભગવાન જગન્નાથનો પ્રસાદ બનાવે છે. કહેવાય છે કે પ્રસાદ 8 – 10 હજાર લોકો માટે જ બનાવવામાં આવ્યો હોય તો પણ આનાથી લાખો લોકો પેટ ભરીને જમી શકે છે. અહીં આશરે 20 લાખ શ્રદ્ધાળુઓ રોજ ભોજન કરી શકે છે. અહીં ક્યારે પણ પ્રસાદ ફેંકવો નથી પડતો. પ્રસાદ બનાવવા માટે 7 વાસણો એક ઉપર એક મૂકવામાં આવે છે પ્રસાદ લાકડીઓ ઉપર જ બનાવવામાં આવે છે. રસપ્રદ વાત છે કે સૌથી ઉપરના વાસણમાં મુકેલી વસ્તુ પહેલાં ચઢે છે પછી ક્રમશઃ નીચેના વાસણોમાં મુકેલી વસ્તુઓ ચઢે છે.

(૪) શ્રી જગન્નાથ મંદિરની ધ્વજા હંમેશા હવાની વિપરિત દિશામાં લહેરાય છે આનું કારણ હમણા સુધી શોધી નથી શકાયું. આ ધ્વજાને રોજ સાંજે બદલવામાં આવે છે જે વ્યક્તિ ધ્વજા બદલે છે તે ઉંધો થઈને ઉપર ચઢે છે. આ ધ્વજા ખૂબ જ ભવ્ય અને સુંદર છે તેના પર ભગવાન શિવનો ચંદ્ર બનેલો છે.

(૫) આ દુનિયાનું સૌથી ભવ્ય અને ઊંચુ મંદિર છે. આ મંદિરનો વિસ્તાર આશરે 4 લાખ વર્ગફુટ છે, આની ઊંચાઈ આશરે 214 ફુટ છે. મંદિર પાસે ઉભા થઈ તેનું મુખ્ય ગુંબજ જોવું અસંભવ છે. આખા દિવસમાં ક્યારેય મુખ્ય ગુંબજનો પડછાયો દેખાતો નથી આ મંદિર જોઈને અંદાજો લગાવી શકાય કે આપણા પૂર્વજો કેટલા મોટા ઈજનેર રહ્યા હશે.

(૬) મંદિરના શિખર પર સુદર્શન ચક્ર લાગેલું છે શહેરના કોઈ પણ વિસ્તારથી તમે આ ચક્ર જોઈ શકો છો કોઈ પણ સ્થળથી આ ચક્ર જોવા પર તે આપણી સામે હોય એવું જ લાગે છે. અહીં દર 12 વર્ષે નવી પ્રતિમાઓ બનાવવામાં આવે છે આ પ્રતિમાઓનો આકાર અને રૂપ એ જ હોય છે કહેવાય છે કે તે મૂર્તિઓની પૂજા કરવામાં નથી આવતી માત્ર દર્શન માટે મૂકવામાં આવે છે.

(૭) કહેવાય છે કે દરિયાએ 3 વાર જગન્નાથ મંદિરને ક્ષતિ પહોંચાડી હતી ત્યારે ભગવાન જગન્નાથે હનુમાનજીને અહીં દરિયાને નિયંત્રિત કરવા નિયુક્ત કર્યા હતાં. હનુમાનજી વારંવાર ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રાના દર્શન કરવા નગરમાં જતા રહેતા હતાં અને તેમની પાછળ દરિયો પણ નગરમાં પ્રવેશ કરી જતો હતો. આ કારણથી ભગવાન જગન્નાથે, હનુમાનજીને અહીં સોનાની બેડીઓથી બાંધી દિધા હતાં. જગન્નાથપુરીના દરીયા કિનારે બેડી હનુમાનજીનું પ્રાચીન અને પ્રખ્યાત મંદિર છે, જ્યાં મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ દર્શન કરવા આવે છે.

(૮) મહારાજા રણજીત સિંહએ આ મંદિરને ઘણુ બધું સોનું દાન કર્યુ હતું તેમણે અમૃતસરના સુવર્ણ મંદિરમાં આપેલા સોનાથી આ માત્રા ઘણી વધુ હતી.

(૯) કહેવાય છે કે અજ્ઞાતવાસ દરમિયાન પાંડવો ભગવાન જગન્નાથના દર્શન કરવા આવ્યા હતાં. માનવામાં આવે છે કે પ્રભુ ઈસુ સિલ્ક રૂટથી કાશ્મીર આવ્યા હતાં ત્યારે બેથલહેમ પાછા જતા પહેલાં તેમણે ભગવાન જગન્નાથના દર્શન કર્યા હતાં. 9 મી શતાબ્દીમાં આદિ શંકરાચાર્ય અહીં આવ્યા હતાં અને ચાર મઠો પૈકી એક ગોવર્ધન મઠની સ્થાપના કરી હતી.

(૧૦) આ મંદિરમાં ગેર ભારતીય ધર્મના લોકોના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ છે. અગાઉ મંદિરને ક્ષતિ પહોંચડાવાના પ્રયાસ કરવામાં આવ્યા હતાં આ જ કારણથી આ પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવ્યો છે.

(૧૧) મંદિરના મુખ્ય દ્વારથી અંદર પ્રવેશ કરતાંની સાથે તમને દરિયાની કોઈ અવાજ નહી સંભળાશે પણ જેમ જ તમે મંદિરથી એક પગલું બહાર આવશો તમે તે અવાજને સાંભળી શકશો.

(૧૨) આ મંદિરની બહાર સ્વર્ગ દ્વાર છે જ્યાં મોક્ષ પ્રાપ્તિ માટે મૃતદેહોનું અગ્નિસંસ્કાર કરવામાં આવે છે, પણ તમે મંદિરની બહાર જશો ત્યારે જ તમને મૃતદેહોના સળગવાની ગંધ આવશે. (Courtesy : Divya Bhaskar)


અમદાવાદ ના આ ‘રોટલા કેન્દ્ર’માં દરેક વ્યકિતને નિઃશુલ્ક કૂતરાઓને ખવડાવવા માટે રોટલા બનાવી આપવામાં આવે છે

Food Center For Dog - Thaltej

Food Center For Dog – Thaltej

‘કારુડી કુતરીને આવ્યા ગલુડિયા,ચાર કાબરાને ચાર ભૂરીયા રે લોલ’…રાષ્ટ્રીય શાયર ઝવેરચંદ મેઘાણીના આ લોકગીતનાં માધ્યમ દ્વારા ગામડાના લોકોનો  કુતરા પ્રત્યેનો પ્રેમ અને ગ્રામ્ય સંસ્કૃતિની ઝાંખી કરાવી છે. ગામડામાં જયારે કુતરીને ગલુડિયા આવે છે ત્યારે બાળટોળકી હિલોળે ચડે છે. ઘરે ઘરે ફરીને ઘઉં,ઘી,ગોળ જેવી વિવિધ વસ્તુઓનું ઉઘરાણું કરીને કુતરીને ગરમ ગરમ શીરો બનાવી ખવડાવે છે. કુતરાને ખવડાવાથી ક્યારે ઘરમાં અન્નની કમી રહેતી નથી આવી માન્યતા હોવાથી ગામડાના લોકો કુતરાને ઘરના સભ્યની જેમ જ પાળે છે. પણ આજે દિવસેને દિવસે મોટા શહેરોની આજુબાજુના ગામડાઓ ભાંગીને શહેરી વિસ્તારોમાં સમાવેશ થઈ રહ્યાં હોવાથી વાડી વિસ્તામાં રહેતા,ગામમાં રહેતા રખડતા કુતરાઓની હાલત કફોડી બની છે. રખડતા કૂતરાઓ ભૂખ્યા મરે  તેવી પરિસ્થિતિનું સર્જન થયુ છે.આવા સમયે અમદાવાદ શહેરના થલતેજ વિસ્તારમાં ભાસ્કરભાઈ પટેલ,મહેશભાઈ પટેલ અને ઉમેશભાઈ પટેલ એમ ત્રણ મિત્રો દ્વારા રખડતા કૂતરાઓ માટેનું એક  અનોખુ ‘રોટલા કેન્દ્ર ચલાવવામાં આવી રહ્યુ છે.જે રખડતા કૂતરાને બાજરીના રોટલા બનાવીને ખવડાવવાનું ભગીરથી કામ દરરોજ સવારે ૫ વાગ્યાનો ટકોરો વાગતા જ કરવા લાગે છે. અમદાવાદ શહેરના થલતેજ ગામમાં આ રખડતા કૂતરાઓ માટેનું આ અનોખું ‘રોટલા કેન્દ્ર ચાલે છે જયા દરરોજના ૭૦૦ જેટલા રોટલા ત્રણ મહિલાઓ  દ્વારા સવારે પાચથી ૯ વાગ્યા સુધી બનાવવામાં આવે છે. કડી, મહેમદાબાદ, હાંસોલ, ઓઢવ જેવા ગામોમાં આ રોટલાનું વિતરણ કરવામાં આવે છે.ત્રણ મિત્રોના નાના એવા પ્રયાસથી આકાર પામેલુ આ સ્થળ આજે શહેરના રખડતા કૂતરાઓની જીવાદોરી સમાન સ્થળ બની ગયુ છે.આ રોટલાઓ દરેક લોકોને નિઃશુલ્ક વિતરણ કરવામાં આવે છે. આજે લોકો પોતાના ઘરની શોભા વધારવા માટે વિદેશી ડૉગ પાળે છે ત્યારે શેરીના કૂતરાની ઉપર કોઈ ધ્યાન આપતુ નથી. આવી પરિસ્થિતિમાં રોટલા કેન્દ્ર અનોખી સેવા પુરી પાડે છે. આ  ‘રોટલા કેન્દ્ર’ ૨૦૦૨ની સાલથી હાલ સુધી કાર્યરત છે. આજે કૂતરાઓની સેવાકિય વિવિધ પ્રવૃતિઓ પણ સાથે કરવામાં આવે છે.જેમાં હાલ ઘણા લોકો જોડાયેલા છે.જે દરેક માટે પ્રેરણા સમાન છે.


શુ સ્વાઇન ફ્લુથી આટલુ ડરવાની જરૂર છે..??

Swine Flu Treatment

Swine Flu Treatment

:: માહિતી ::
રાજ્વૈદ્ય દિનેશચંદ્ર એચ. પંડ્યા
(મેડિકલ સુપ્રિંન્ટેન્ડ્ન્ટ)
અખંડાનંદ આયુર્વેદ હોસ્પિટલ,
ભદ્ર, અમદાવાદ

આજના દિવસમાં સ્વાઇન ફ્લુ થી કોણ અજાણ છે..?? સમગ્ર હિંદુસ્તાન આજે સ્વાઇન ફ્લુના ભયના ઓથારમાં છે. પરંતુ શુ સ્વાઇન ફ્લુથી આટલુ ડરવાની જરૂર છે..??  શુ સ્વાઇન ફ્લુ અત્યંત ઘાતક છે..?? જવાબ છે ના તો ચાલો આધુનિક અને આયુર્વેદ એમ બન્ને દ્રષ્ટિકોણથી સ્વાઇન ફ્લુને સમજવાનો પ્રયાસ કરીએ.

વીકીપીડીયામાં આપેલી માહિતિ અનુસાર ડુક્કર દ્વારા માણસોમાં પ્રસરેલા સ્વાઇન ફ્લુ સૌ પ્રથમ ૨૦૦૯માં અમેરિકામાં નોધાયો. ૨૦૧૫માં હિંદુસ્તાનમાં અત્યાર સુધીમાં સ્વાઇન ફ્લુના ૧૦૦૦૦ કેસ નોધાયા છે અને તેમાંથી ૬૬૦ ના મૃત્યુ થયા છે અને ખાસ કરીને રાજસ્થાન, ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, દિલ્હી અને તેલંગાણામાં વધુ ફેલાયેલ છે. (જમવાનાં શોખીન વ્યક્તિઓ વાળા રાજ્યો )

સ્વાઇન ફ્લુનાં લક્ષણો સામાન્ય રીતે જેને આપણે ઇનફ્લુએંઝા- ફ્લુનાં તાવ  તરીકે ઓળખીએ છીએ તે જ પ્રકારનાં હોય છે. આમાં તાવ, ખાંસી, ગળુ છોલાંવુ, શરીર તુટવું, દુખવું, માંથુ દુખવું, ઠંડી લાગવી, શરીરમાં શારીરિક અને માનસિક થાક વરતાવો, ભુખ ના લાગવી, આળસ, સુસ્તી વગેરે લક્ષણો ફ્લુ અને સ્વાઇન ફ્લુનાં હોય છે. પરંતુ સ્વાઇન ફ્લુમાં ક્યારેક શ્વાસ-દમ ચડવો તો ક્યારેક ઝાડા અને ઉલટી વગેરે લક્ષણો થાય છે અને ન્યુમોનિયા, અથવા રેસ્પિરેટરી સિસ્ટમ ફેઇલ થવાના કારણે તો ક્યારેક વધુ પડતા ઝાડા અને ઉલટી થવાના કારણે, શરીરમાંથી પાણી ઓછું થઇ જવાથી ડિહાયડ્રેશન થવાના કારણે, ઇલેક્ટ્રોલાઇટ અસંતુલિત થવાના કારણે, કિડની ફેઇલ થવાના કારણે મૃત્યુ થાય છે. પરંતુ સમયસર આની સારવાર કરાવવાથી આ તાવથી મરણ થવાની શક્યતા ઓછી થઇ જાય છે.

આયુર્વેદના દ્રષ્ટિકોણથી આ તાવનો વિચાર કરીએ તો આને કફજવાત જ્વર તાવ તરીકે ઓળખી શકાય. આ તાવમાં તાવ, અરુચિ, સાંધામાં પીડા, માથું દુખે, શરદી સળેખમ, શ્વાસ-દમ ચડવો, ઉધરસ, ઝાડો પેશાબની કબજિયાત, ટાઢ વાય, ઠંડી લાગે, શરીરમાં જડતા લાગે, આંખે અંધારા આવવાં અને સુસ્તી, ખોરાક ભોજન ઉપર અરુચિ વગેરે લક્ષણો અષ્ટાંગહ્યદય અને ભાવપ્રકાશમાં કફજવાત જ્વરનાં લક્ષણો આ રીતે બતાવ્યાં છે જે સ્વાઇન ફ્લુનાં લક્ષણો સાથે ઘણાં બધાં મળતાં આવે છે. અત્યારનો સમય  ઋતુ સંધિ કાળનો છે. શિયાળો વિદાય લઇ રહ્યો છે અને ઉનાળાનું આગમન થઇ રહ્યું છે આ સમયગાળો પણ  ઋતુ સંધિ કાળ  છે અને તદઉપરાંત આ હેમંત ઋતુની શરૂઆત છે. આ સમયગાળામાં શરીરમાં રહેલો કફ ખૂબ પ્રમાણમાં કોપે છે અને આ સમયે કફ વધુ કોપે તેવા ખોરાકો અને જીવન પધ્ધતિ આ તાવનું મુખ્ય કારણ બની જાય છે. મારા  દ્રષ્ટિકોણથી સ્વાઇન ફ્લુ કફજવાત જ્વર થી બચવા માટે નિચે મુજબની સાવચેતી રાખવી જોઇએ.

શું ના કરવું.. ??

(1) સ્વાઇન ફ્લુનો ભય રાખવો નહીં પરતું કાળજી અવશ્ય રાખવી. ભય રાખવાથી ઓજ ઘટે છે અને ઇંફેક્શન લાગવાની શક્યતા વધી જાય છે (2) બપોરે ઉંઘશો નહીં (3) પચવામાં ભારે ખોરાકો  જેમકે જંક ફુડ, ફાસ્ટ ફુડ, મિઠાઇ, ફરસાણ અને શાક  ખાવાં નહીં (4) કોલ્ડ્રિંક્સ, બ્રેવરિજ, લસ્સી, છાસ, ફ્રિઝનું પાણી વગેરે પીવાં નહીં (5) વધુ પડતો પવન આવે તેવી જગ્યાએ ના જવું નહીં (6) મોડી રાત સુધી જાગશો નહીં (7) માનસિક અને શારીરિક શ્રમ એવોઇડ કરો

શું કરવું જોઇએ..??

(1) દેશી ગાયનાં ઘી ના બે બે ટીંપાં બન્ને નાકમાં દિવસમાં એકથી બે વાર નાખવાં (2) દેશી ગાયનું દુધ પીવું આથી ઓજ વધે છે (3) દેશી ગાયના ઘીનો અખંડ દિવો રાખવો (4) સવારે સુર્યોદય પહેલા ઉઠી જવું (5) શક્ય હોય તો આયુર્વેદમાં બતાવેલાં દિનચર્યા જીવન પધ્ધતિ નું પાલન કરવું (6) શક્ય હોય તો આયુર્વેદમાં બતાવેલાં આહાર  શું ખાવું શું ન ખાવું વગેરે નિયમોનુ પાલન કરવું (7) મગની દાળ અને રોટલી, મગની દાળની ખિચડી, જેવા સહેલાઇ થી પચી જાય તેવાં ખોરાક ખાવાં (8) વધુમાં વધુ  બે વખત જમવું, નાસ્તો બીલકુલ ના કરવો (9) રહેવાની અને કામ કરવાની જગ્યાએ ગુગળ અને લિમડાનાં પત્તાં નો ધુપ કરવો (10) રહેવાની અને કામ કરવાની જગ્યાએ જ્યાં જ્યાંથી પવન આવતો હોય તે તે જગ્યાએ લિમ્બડાની પત્તા સહિતની ડાળીઓ લટકાવવી અને દર ચોવીસ કલાકે બદલવી.


દવાના પ્રયોગો :
( બતાવેલ તમામ પ્રયોગનાં માપ એક વ્યક્તિ માટે છે) (1) કપૂર , ઇલાયચિ, લવીંગ અને લસણ સરખા પ્રમાણમાં લઇ ચૂર્ણ પાઉડર બનાવી તેની પોટલી બનાવો અને તેને વારંવાર સૂંઘવી (2) ૧૫ તુલસીનાં પાન ૪ ગ્રામ ત્રિકટુ ( સૂંઠ, કાળાં મરી અને લીંડીપીપર સરખા ભાગે) અથવા ફક્ત ૮ ગ્રામ સૂંઠ પાવડર બે લીટર પાણીમાં નાખી દોઢ લીટર પાણી રહે ત્યાં સુધી  ઉકાળો અને પછી તેને ગરમ રહે તેવા વાસણમાં ભરી રાખો અને જ્યારે પીવું હોય ત્યારે ગરમ ગરમ પીવું (3) ૧૫ તુલસીનાં પાનનો રસ, ૪ ગ્રામ હળદર અને ૪ ગ્રામ ત્રિકટુ (સૂંઠ કાળાં મરી અને લીંડીપીપર સરખા ભાગે) એક થી બે ચમચી મધ મેળવી દિવસમાં એક વાર સવારે લેવું.  આ પ્રયોગ અવશ્ય કરવો (4) દસમૂળ ક્વાથ ૫૦૦ ગ્રામ, ભારંગ્યાદિ ક્વાથ ૫૦૦ ગ્રામ  અને ત્રિકટુ (સૂંઠ કાળાં મરી અને લીંડીપીપર સરખા ભાગે)  ૧૦૦ ગ્રામ બધું ભેગું કરી તેમાંથી ૧૦ ગ્રામ પાવડર (અંદાજીત એક ચમચી ) લઇ ૧૬૦ એમ. એલ ( અંદાજીત એક ગ્લાસ ) પાણીમાં ૧૨ કલાક પલળવા દો ત્યાર બાદ તે પાણી ચોથા ભાગનું રહે ત્યા સુધી ઉકાળી ગાળી દિવસમાં એક વાર લેવું (5) અરડુસી ૧૦૦ ગ્રામ ભોય રીંગણી ૧૦૦ ગ્રામ ગળો ૧૦૦ ગ્રામ  હળદર ૧૦૦ ગ્રામ  જેઠી મધ ૨૫ ગ્રામ કાળા મરી ૨૫ ગ્રામ બધું ભેગું કરી તેમાંથી ૧૦ ગ્રામ પાવડર (અંદાજીત એક ચમચી ) લઇ ૧૬૦ એમ. એલ (અંદાજીત એક ગ્લાસ ) પાણીમાં ૧૨ કલાક પલળવા દો ત્યાર બાદ તે પાણી ચોથા ભાગનું રહે ત્યા સુધી ઉકાળી ગાળી દિવસમાં એક વાર લેવું (6) અરડુસી ૧૦૦ ગ્રામ, ભોંય રીંગણી ૧૦૦ ગ્રામ, ગળો ૧૦૦ ગ્રામ, હળદર ૧૦૦ ગ્રામ, સૂંઠ ૧૦૦ ગ્રામ, સુદર્શન ચૂર્ણ ૧૦૦ ગ્રામ, જેઠીમધ ૨૫ ગ્રામ, કાળા મરી ૨૫ ગ્રામ, હળદર ૨૫ ગ્રામ બધું પાઉડર બનાવી ભેગું કરી તેમાંથી ૫ ગ્રામ (અંદાજીત અડધી  ચમચી) દિવસમા બે વાર નોંધ :  ઉપાય નં ૧ , ૨ અને ૩ અવશ્ય કરવા બાકીનામાં થી ગમેતે એક ઉપાય કરવો. આમ છતાં સ્વાઇન ફ્લુ થાય અથવા તેવુ લાગે ત્યારે તો ફક્ત સૂંઠનું પાણી પી ને ઉપવાસ કરવામાં આવે અને સાથે સાથે આયુર્વેદના નિષ્ણાત પાસે સારવાર કરાવવાથી સરસ પરિણામ આવે છે.