ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છનાં ગંભીર રોગના દર્દીઓના ઇલાજ માટે રાજકોટ ખાતે કાર્યરત બનેલ સુપર સ્પેશ્યાલિટી હોસ્પિટલ..

civil hospital rajkot.

civil hospital rajkot.

આલેખન : રાધિકા વ્યાસ
(માહિતી બ્યુરો – રાજકોટ)

હેલ્થ ઇઝ વેલ્થ આ ઉક્તિ ખૂબ જ પ્રચલિત છે. આપણી પાસે બધું ભૌતિક સુખ હોય પણ તંદુરસ્તી ન હોય તો બધું જ નકામું છે. માણસ પ્રથમ સંપત્તિ માટે તંદુરસ્તીનો ભોગ આપે છે અને પછી સ્વાસ્થ્ય માટે સંપત્તિ ખર્ચે છે, પરંતુ જો તંદુરસ્તીની દરકાર પહેલેથી જ કરવામાં આવે તો બીમારીઓથી બચી શકાય છે. તેમ છતાં માણસ પર જ્યારે મહારોગ ત્રાટકે ત્યારે તે કોઈ અસરકારક સારવારની સાથે ખિસ્સાને પરવડે તેવી હોસ્પિટલની શોધમાં હોય છે. રાજકોટવાસીઓની આ શોધનો અંત આવે છે, સિવિલ હોસ્પિટલ એટલે પીડીયુ હોસ્પિટલે. કારણ કે, અહીં દર્દીઓના દર્દને મળે છે આધુનિક સુવિધાઓ સાથે શ્રેષ્ઠ સારવાર.

જન આરોગ્ય પ્રત્યે સતત જાગૃત અને સંવેદનશીલ સરકાર લોકોને કિફાયતી અને ઝડપી આરોગ્ય સુવિધા સુલભ થાય તે માટે વિવિધ યોજના હેઠળ રાજ્યના દરેક લોકોની તંદુરસ્તી જાળવવાના પ્રયાસો કરતી રહે છે. પ્રધાનમંત્રી સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા યોજનાના ભાગરૂપે રાજકોટ ખાતે રૂા. ૧૫૦ કરોડના ખર્ચે બનેલી સ્ટેટ ઓફ આર્ટ સુપર સ્પેશ્યાલિટી હોસ્પિટલ અદ્યતન સુવિધા સાથે લોકોના આરોગ્યની સુખાકારી જાળવવા નિર્માણ પામી છે. મુખ્યમંત્રીશ્રી વિજયભાઈ રૂપાણી, તેમજ કેન્દ્રના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રીશ્રી ડૉ. હર્ષવર્ધન અને નાયબ મુખ્યમંત્રીશ્રી નીતિનભાઇ પટેલના વરદ હસ્તે આ હોસ્પિટલનું લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું છે. આ નવનિર્મિત હોસ્પિટલમાં એ,બી,સી,ડી મુજબ ચાર વિભાગો છે. જેમાં દરેક માળે ઓ.પી.ડી., મેડિકલ સ્ટુડન્ટ્સ માટે એજ્યુકેશન પર્પસ થી બનાવેલ ટ્યુટર વિભાગ તેમજ વોર્ડ સહિત આધુનિક સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે.

અદ્યતન સુપર સ્પેશીયાલીટી હોસ્પીટલમાં ઉપલબ્ધ વિવિધ સુવિધાઓ :

કુલ ૧૫૦ કરોડના ખર્ચે પી.ડી.યુ. સિવિલ હોસ્પિટલના પ્રાંગણમાં જ નિર્માણ પામેલી અદ્યતન સુપર સ્પેશિયાલિસ્ટ હોસ્પિટલમાં કુલ આઠ જેટલા સુપર સ્પેશિયાલિસ્ટ વિભાગો છે, જેમાં પ્રથમ માળે નેફ્રોલોજી અને યુરોલોજી વિભાગ બીજા માળે કાર્ડિયોલોજી વિભાગ ત્રીજા માળે ન્યુરોલોજી વિભાગ ચોથા માળે બર્નસ અને પ્લાસ્ટિક સર્જરી તેમજ પીડિયાટ્રિશ્યન વિભાગ જયારે પાંચમા માળે ૪૨ જેટલા આઈ.સી.યુ., કેથલેબ તેમજ ઓપરેશન થિએટરની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. સંપૂર્ણ હોસ્પિટલમાં સેન્ટ્રલી એ.સી તેમજ ફાયર સેફ્ટીના ઇક્વીપમેન્ટસ અને આર.ઓ. પ્લાન્ટની અદ્યતન સુવિધા પણ છે.

સૌરાષ્ટ્રની સરકારી હોસ્પિટલમાં સૌપ્રથમ આધુનિક કેથલેબની સુવિધા :

સૌરાષ્ટ્રની સરકારી હોસ્પિટલ ખાતે સૌપ્રથમ વખત આધુનિક કેથલેબ કાર્યરત થઇ છે. જેમાં હ્રદય રોગોની જટિલ સારવાર જેવી કે, એન્જિયોગ્રાફી તેમજ એન્જિયોપ્લાસ્ટીની સુવિધા રાજકોટવાસીઓને શહેરમાં જ ઉપલબ્ધ બની છે.

વર્લ્ડ ક્લાસ મોડ્યુલર ઓપરેશન થિયેટર :  પી.ડી.યુ. મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલના પ્રાંગણમાં નવનિર્મિત સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં આઠ વર્લ્ડ ક્લાસ મોડ્યુલર ઓપરેશન થિયેટર છે. જેમાં અત્યાધુનિક મશીનો દ્વારા જટિલ સારવાર ઉપલબ્ધ છે.

આધુનિક ડાયાલીસીસ સેન્ટર : કેન્દ્ર સરકાર તેમજ રાજ્ય સરકારના સંયુક્ત સહયોગથી નિર્માણ પામેલી આ સુપર સ્પેશીયાલીટી હોસ્પિટલમાં દર્દી માટે ૧૯ બેડનું અદ્યતન ડાયાલીસીસ સેન્ટર બનાવવામાં આવેલ છે. જેમાં દરરોજ ૩ શિફ્ટમાં આશરે ૫૦ થી વધુ દર્દીઓ સારવાર લઇ શકે છે.

અદ્યતન બર્નસ્ તેમજ પ્લાસ્ટીક સર્જરી વિભાગ : અંદાજે ૧૬૫૬૧ સ્ક્વેર મીટરની વિશાળ જગ્યામાં બનેલી સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં આધુનિક રિસર્ચ લેબ છે. જેમાં સ્કીનના સેમ્પલ લેવાની અદ્યતન મશીનરી ઉપલબ્ધ છે. ઉપરાંત ગંભીર રીતે દાઝેલાની સારવાર અને જટિલ પ્લાસ્ટિક સર્જરીની સુવિધા રાજકોટવાસીઓને ઘર આંગણે જ ઉપલબ્ધ બની છે.

ઈકો ફ્રેન્ડલી બિલ્ડીંગ : પી.એમ.એસ.એસ.વાય. અંતર્ગત નવનિર્મિત સુપર સ્પેશિયાલીટી હોસ્પિટલનું બિલ્ડીંગ ઇકો ફ્રેન્ડલી છે. જેમાં સોલાર સિસ્ટમથી વીજળી ઉત્પન્ન થઈ દર્દીને ગરમ પાણી મળે છે. વરસાદી પાણી એકઠું કરવાની વ્યવસ્થા છે, તેમજ વોટર અને સુએઝ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ છે, જેના લીધે ખરાબ પાણી પ્યુરીયાઇ થઇ અને ફ્લશિંગ તેમજ ગાર્ડનિંગમાં ફરીથી ઉપયોગમાં લઇ શકાશે. હોસ્પિટલના પ્રાંગણમાં ઓટોમેટીક સોલર સ્ટ્રીટ લાઈટ પણ છે. પ્રધાનમંત્રી આયુષ્યમાન યોજના માત્ર દેશની જ નહી વિશ્વની સૌથી મોટી યોજના છે, જેમાં ગરીબ પરિવારને વાર્ષિક રૂા.૫ લાખની સારવાર ખાનગી હોસ્પિટલમાં પ્રાપ્ત થાય છે. નાયબ મુખ્યમંત્રીશ્રી નીતિનભાઇ પટેલે જણાવ્યું હતું કે, ગુજરાતના ગતિશીલ અને મોભાના શહેર રાજકોટમાં કેન્દ્ર સરકારના સહયોગથી ૧૫૦ કરોડના ખર્ચે બનેલી સુપર સ્પેશ્યાલિટી હોસ્પિટલ તંદુરસ્ત અને સ્વસ્થ ગુજરાતનાં નિર્માણ માટે ખૂબ ઉપયોગી બની રહેશે.


હોસ્પિટલના કામ માટે રાજકોટ આવતા વ્યક્તીઓને રહેવા – જમવાની સગવડતા

(નિલેષ ઠક્કર- મુંબઈ) કોઈપણ કારણસર કોઇપણ વ્યકતિને રાજકોટ સીવીલ હોસ્પિટલ જવુ પડે તેમ હોય અને હોસ્પીટલના કામથી ત્યા રોકાવુ પડે તેમ હોય તો આપને સિવિલ હોસ્પિટલની નજીકમાં જ સાવ નજીવા દર થી બોલબાલા ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ સંસ્થા રહેવા તેમજ જમવાની સેવા આપી રહી છે. તો આ સેવાનો લાભ દરેક જરૂરીયાતમંદ અવશ્ય લઈ શકો છે. માત્ર ૧૦ રૂપીયામાં પ્રતિ એક વ્યકતિને જમવાનુ મળશે અને માત્ર ૧૦ રૂપીયામાં પ્રતિ બે વ્યકતિને રહેવા મળશે. ઉપરોકત તમામ સેવાઓનો લાભ લેવા માટે પથીકાશ્રમ, હોટલ ધ ગ્રાન્ડ ઠાકરની સામે, જયુબેલી ચોક, રાજકોટ ફોન નંબર ૦૨૮૧-૨૨૪૩૦૦૦ તથા ૦૨૮૧-૨૨૩૭૦૦૦ ઉપર સંપર્ક કરવો. (૧) દર્દી સાથે રહેનાર વ્યક્તિઓના નામો (૨ ) ડૉક્ટરનો ભલામણ પત્ર (૩) દર્દીનું તેમજ સાથે રહેનારનું આધાર કાર્ડ ઓરીજીનલ અને ઝેરોક્ષ સાથે રાખવું હિતાવહ છે.

તો આપ સહુ આ મેસેજ શકય હોય એટલો બીજા લોકોને પહોંચાડો કદાચ તમારા હાથથી મોકલાવેલ આ મેસેજ કોઈ જરૂરીયાતમંદ સુધી પહોચે અને તમારા કારણે આ સેવાનો લાભ લઈ શકે અને એ સેવાનો લાભ તમને મળે એટલે તેમના અંતરના આશિર્વાદ પણ તમને મળી જાય… medial patient residence and food facility in very reasonable rate. this social activities in rajkot near civil hospital


રાજકોટ સિવિલ હોસ્‍પિટલના બાલ સંજીવની કેન્‍દ્ર માં અતિકુપોષિત બાળકોનો કાયાકલ્‍પ થાય છે

રાજકોટની સિવિલ હોસ્‍પિટલના વિવિધ વિભાગો થતા એક… બે… કે ત્રણ નંબરના એવી રીતે નંબરથી વોર્ડ ઓળખાય છે ત્‍યાં આવું ‘‘બાળ સંજીવની કેન્‍દ્ર” નામ ધરાવતો વોર્ડ કંઇક અલગ પડે એટલે સહજ આશ્ચર્ય થાય સામાન્‍ય રીતે સિવિલ હોસ્‍પિટલના કોઇ પણ વોર્ડમાં દર્દીઓના કણસવાના અવાજ કે તેના સગાસંબંધીઓની ચહલ પહલથી વિશેષ કશું સાંભળવા જોવા મળે નહીં તેવા માહોલ વચ્‍ચે તમને આ વોર્ડ બાળકોના મજ્‍જાના કિલ્લોલ સિવાય કશું સાંભળવા મળે નહીં. બાળ સંજીવની કેન્‍દ્ર એટલે જયાં કુપોષણથી પીડાતા બાળકોના પોષણક્ષમ આહારથી કાયાકલ્‍પ થાય છે રાજકોટ ના સિવિલ હોસ્‍પિટલ કમ્‍પાઉન્‍ડ સ્‍થિત કે.ટી.ચિલ્‍ડ્રન હોસ્‍પિટલમાં રાજય સરકારના ‘‘મિશન બલમ સુખમ” હેઠળ ૨૦ પથારીની સુવિધા ધરાવતું ‘‘બાલ સંજીવની કેન્‍દ્ર” શરૂ કરવામાં આવ્‍યું છે. તેની અંદર તમે એક લટાર લગાવો તો ત્‍યાંની ચોખ્‍ખાઇ ઉડીને આંખે વળગે ને વળી ખાનગી દવાખાનાને પણ ટક્કર મારે એવો વોર્ડ બાળકોને ત્‍યાં રહેવું ગમે એવો માહોલ દિવાલ પર કાર્ટુન, છત પર શણગાર, આંગણવાડીમાં હોય તેવા બાળકોને રમવા માટેના રમકડાં વળી બાળકની માતાને પણ સાથે રહેવાની સુવિધા ને દરેક માતાને દૈનિક રૂ.૧૦૦ મળે એ તો લટકામાં.. એક માં અને બીજા રમકડાં બાળકોને રાજી રાખવા આથી વિશેષ જોઇએ પણ શું..!!

‘‘બાલ સંજીવની કેન્‍દ્ર” માં કુપોષણ ધરાવતા બાળકોની સારવાર કરવામાં આવે છે સારવાર એટલે પોષણયુકત જમાડીને સિવિલ હોસ્‍પિટલના બાળકોના રોગના વિભાગમાં કોઇ બાળક માંદગી લઇને આવે તે તબીબને એમ થાય કે રોગનું મૂળ કુપોષણમાં છે એટલે તુરંત વજન કરી તેને ઉંમર સાથે સરખાવી એમને બાલ સંજીવની કેન્‍દ્રમાં દાખલ કરી દેવામાં આવે અહીંથી શરૂથી થાય બાળકોની તંદુરસ્‍તીની સફર બાળકને સવારે સાત વાગ્‍યાથી દર બે કલાકે દૂધ આપવામાં આવે એ ઉપરાંત ૧૦ વાગ્‍યે એનર્જી પ્રોટીન પાવડર આપવામાં આવે આ પાવડર શિંગના દાણાનો ભૂકો, ખાંડ, મિલ્‍ક પાવડર અને ટોપરાના તેલનું મિશ્રણ હોય છે જે બાળકોને ભરપૂર પ્રોટીન પુરૂ પાડે છે. વોર્ડની બાજુમાં જ રસોડું છે ત્‍યાં બાળક માટે આરોગ્‍યપ્રદ વિવિધ પ્રકારના વ્‍યંજનો બને તે પણ લો – કોસ્‍ટ અને બાળકની માતાને આ વ્‍યંજનો કેવી રીતે બને તેનું જ્ઞાન પણ પ્રશિક્ષિત કરવામાં આવે છે દરેક બાળકના વજનનો વ્‍યકિતગત રેકોર્ડ રાખવામાં આવે છે દરરોજ તેની તબિયત ચકાસવામાં આવે છે  સામાન્‍ય રીતે એકવીસ દિવસ સુધી બાળકને રોજ આરોગ્‍યપ્રદ ખોરાક આપવામાં આવે એટલે તેનું વજન ચોક્કસ વધે છે  આટલા દિવસ સુધી માતા પણ તેની સાથે રહે એટલે તેની રોજગારીનું શું..?? એ બાબતનો ખ્‍યાલ રાખીને તેના ગામ સુધી આવવાનું ભાડુ અને રોજના રૂપિયા સો બાળકની માતાને આપવામાં આવે છે ઉપરાંત તેને પણ ભોજન હોસ્‍પિટલમાંથી જ અપાય છે અહીયા બાજુમાં બગીચો બનાવવામાં આવ્‍યો છે અને એમાં વાવેલા સરગવાનો પણ ભોજનમાં ઉપયોગ કરાય છે.

બાળકોના રોગના વિભાગના ડો. યોગેશ પરીખ કહે છે કે આ ‘‘બાલ સંજીવની કેન્‍દ્ર”માં એક પણ દિવસ એવો નથી રહ્યો કે એક બેડ ખાલી હોય બાળકોની સેવા કરવાનું આ અનોખુ માધ્‍યમ છે સપ્‍ટેમ્‍બર – ૨૦૧૨ થી આ કેન્‍દ્ર શરૂ કરવામાં આવ્‍યું છે. તે વર્ષે ૩૮ બાળકોને કુપોષણમાંથી બહાર લાવવામાં આવ્‍યા હતા વર્ષ ૨૦૧૩ માં ૨૬૬, ૨૦૧૪ માં ૩૬૩, ૨૦૧૫ માં અત્‍યાર સુધીમાં ૧૧૮ બાળકોને અતિકુપોષીત હાલતમાંથી બહાર લાવવામાં આવ્‍યા છે  આ આંકડા રાજય સરકારના લક્ષ્યાંક કરતા બે ગણા છે. સમગ્ર ભારતમાં ગુજરાત કુપોષિત બાળકોની સારવાર કરવામાં નંબર વન છે. કુપોષણની દૃષ્‍ટિએ ગુજરાત નોન હાઇફોકસ કેટેગરીમાં આવે છે. આ કેટેગરીમાં અન્‍ય રાજયો જેવા કે આંધ્રપ્રદેશ, તેલંગાણા, હરિયાણા, કર્ણાટક, કેરાલા, મહારાષ્‍ટ્ર, તમીલનાડુ અને બંગાળનો સમાવેશ થાય છે તેમાં ગુજરાતે ૨૦૧૨માં ૧૬૫૮૦, ૨૦૧૩માં ૯૨૩૬ અને ૨૦૧૪માં ૯૯૭૧ બાળકોને કુપોષણમાંથી મુકિત અપાવી હતી. આ ત્રણેય વર્ષોમાં ગુજરાત નંબર વન પર રહ્યું છે. રાજકોટની જ વાત કરીએ તો અહીં સારવાર લેવા આવનાર બાળકો પૈકી મોટા ભાગના વંચિત પરિવારના હોય છે. ત્રણ વર્ષ દરમિયાન અનુસૂચિત જાતિના ૨૮૨ અને અનુસૂચિત જનજાતિના ૧૯૪ બાળકોને કુપોષણમાંથી મુકિત અપાવવામાં આવી છે. આ વર્ષોમાં ૪૮ બાળકો તો એવા છે જેમને ૨૧ દિવસ કરતાં વધુ સમય બાલ સંજીવની કેન્‍દ્રમાં રખાયા હતાં એમાંથી કેટલાક તો ભિક્ષુક પરિવારના પણ હતા તેમની ઉતમોતમ સારવાર કરાઇ ઉંમર અને કુપોષણને દૂર – દૂરનો પણ નાતો નથી પરંતુ એક કેસ પરથી આ વાત ખોટી સાબિત થઇ છે. જેમકે એક કેસમાં પાંચ વર્ષના બાળકનું વજન માત્ર ચાર કિલો હતું અને અહીં સારવાર અપાયા બાદ તે અલમસ્‍ત બની ગયું  આ રાજકોટનું ‘‘બાલ સંજીવની કેન્‍દ્ર” કુપોષિત બાળકોનો કાયાકલ્‍પ કરી સમર્થ ભારતના નિર્માણમાં થયા યોગ્‍ય યોગદાન આપી રહ્યું છે.