ATUL N. CHOTAI

a Writer


ઉપલેટાના અજીમા ૧૨૬ વર્ષની જીવન સંધ્યાએ મતદાન કરવાનો અનોખો ઉત્સાહ ધરાવે છે

ajima - upleta

ajima – upleta

:: આલેખન ::
દર્શન ત્રિવેદી
પ્રાદેશિક માહિતી કચેરી
જયુબેલી બાગની અંદર,
રાજકોટ – ૩૬૦ ૦૦૧

અરે… બાપલિયા મતદાન તો કરવું જ પડે ને.. ઉપલેટામાં રહેતા ૧૨૬ વર્ષના અજીમા ચંદ્રવાડિયાને ચૂંટણી વિશે પૂછતા આવું ઉત્સાહપૂર્વક બોલી ઉઠે. રાજશાહી અને લોકશાહી, બન્ને શાસન વ્યવસ્થા જેમના જીવનનું ભાથું છે, એવા અજીમાં મસ્તમૌલા છે. સવાસો વર્ષની આયુ હોવા છતાં તમારી સાથે ફટાફટ વાતો કરે અને પોતાના અનુભવો જણાવે. પુત્રો, પુત્રીઓ, પૌત્રો અને પૌત્રીઓ મળી ચોથી પેઢીએ ૬૫ વ્યક્તિનો નોખો નોખો પણ એક, બહોળો પરિવાર ધરાવતા અજીમાંને તેમના જન્મ વિશે પૂછતા ફટ કરતા કહે કે છપ્પનિયા દુષ્કાળ વખતે હું ૮ – ૧૨ વર્ષની હતી. વિક્રમ સંવંત ૧૯૫૬ થી અત્યારના વિક્રમ સંવંત ૨૦૭૪ સુધીની ગણતરી કરતા અજીમા સહેજે સવાસો વર્ષનું આયખુ વટાવી ચૂક્યા છે. પણ તેઓ કહે કે લાખો વર્ષની થઇ છું. તેઓ ક્યારેય દવાખાને ગયા નથી.

પોતાના બાળપણમાં જ ૫૬ નો દુષ્કાળની પીડા વેઠી ચૂકેલા અજીમાને એ કારમા દિવસો હજુ પણ યાદ છે. આમ તો તેમની મોટા ભાગની સ્મૃતિઓ વિલોપ થઇ ચૂકી છે. પણ દુષ્કાળના દિવસો અંગે પેટભરીને વાતો કરે. એ દિવસોમાં પાણીની વ્યવસ્થા, ભોજન અને કામની બાબતોએ બખુબી જણાવે. આ ઉંમરે અજીમાની આંખે સૂરજ આથમી ગયો છે. પણ તેનો અનુભવ અને શાણપણ તેમની વાતોમાં સહજે છલકાય જાય. એટલે જ તેઓ આ વખતે પણ મતદાન કરવા માટે ભારે ઉત્સાહી છે. તેઓ એક સમયે પોરબંદર રાજવીને ત્યાં કામ કરતા હતા. જેને તેઓ આજે પણ રાણા સાહેબ તરીકે યાદ કરે છે. આઝાદીના સમાચારો નિરંતર મેળવ્યા છે. એટલે તેમના માટે લોકશાહીના ઉત્સવ સમા મતદાન વખતે પોતાનો મતાધિકારનો ઉપયોગ કરવાનું ભૂલતા નથી.

ઉપલેટામાં ચાર પ્રપોત્રો સાથે રહેતા અજીમા સવાર, બપોર અને સાંજે રોટલા, રોટલી અને દૂધ જમે છે. તેમના લાંબા આયુષ્યનું રહસ્ય પૂછીએ તો તે કહે કે આ બાયુ (માતાઓ) ના આશીર્વાદ છે. તેઓ પોતાના સમયકાળ દરમિયાન દાયણ તરીકેનું કામ કરતા હતા. જટીલમાં જટીલ પ્રસુતિ સરળતાથી કરાવી દેતા. આસપાસના ગામોમાંના પરિવારો સુવાવડ સમયે અજીમાની સેવા લેતા હતા. એટલે અજીમાંને એવો દ્રઢવિશ્વાસ છે કે આ માતાઓના આશીર્વાદના કારણે તેમને દીર્ઘાયું પ્રાપ્ત થયું છે. અજીમાં સાથે વાતચીતમાં તેની સ્મૃતિમાં ખૂટતી કડી પ્રપોત્ર મારખીભાઇ જોડી આપે. આવા અજીમાં પણ લોકશાહીનો ઉત્સવ ઉત્સાહપૂર્વક મનાવવાના છે. રાજકોટ શહેર અને જિલ્લામાં આજની તારીખે ૩૭૨ શતાયુ મતદારો છે. તેમાં અજીમાં સૌથી મોટા છે. એટલે કે સમગ્ર રાજકોટના વડીલ અજીમા છે. રાજકોટ જિલ્લાના આવા વયોવૃદ્ધ મતદારો આજના યુવાપેઢી માટે પ્રેરણાદાયક બને છે.

Advertisements


રાષ્ટ્રપતિ ભવન જાહેર જનતા માટે અઠવાડિયામાં ૪ દિવસ ખુલ્લું રહેશે

president house new delhii

president house new delhii

નવી દિલ્હી ખાતેનું રાષ્ટ્રપતિ ભવન હવેથી જાહેર જનતા માટે અઠવાડિયામાં ગુરુવાર, શુક્રવાર, શનિવાર અને રવિવારના દિવસે ખુલ્લુ રહેશે. પ્રેસ ઈન્ફોર્મેશન બ્યૂરો ભારત સરકાર – અમદાવાદની યાદી મુજબ હવેથી જાહેર રજા સિવાય સવારે ૯ કલાક થી સાંજે ૪ કલાક સુધી જાહેર જનતા માટે રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં પ્રવેશ ચાલુ કરવામાં આવ્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ ભવન જોવા માટે આવનારા વ્યક્તિ ભવનના ગેઈટ નંબર ૨ (રાજપથ) તથા ગેઈટ નંબર ૩૭ (હુક્મીભાઈ માર્ગ) અને ગેઈટ નંબર ૩૮ (ચર્ચ રોડ) થી પ્રવેશ અને નિકાસ કરી શકશે.

રાષ્ટ્રપતિ ભવન જોવા માટે ૫૦ રૂપિયા પ્રતિ વ્યક્તિ લઘુત્તમ નોંધણી ફી રખાઈ છે. (૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરવાળા બાળકો માટે પ્રવેશ નિઃશુલ્ક છે) ભારતીય નાગરિકો માટે રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં પ્રવેશ માટે પોતાનું ફોટો ઓળખપત્ર આવશ્યક છે. વિદેશી નાગરિકોને પ્રવેશ સમયે પોતાનો મૂળ પાસપોર્ટ બતાવવો પડશે. રાષ્ટ્રપતિ ભવન જોવા ઈચ્છતા લોકો વહીવટી એકમના ફોન નંબર ૦૧૧-૨૩૦૧૩૨૮૭ – ૨૩૦૧૫૩૨૧ – એક્ષટેન્શન ૪૬૬૨ તથા ફેક્સ નંબર ૦૧૧-૨૩૦૧૫૨૪૬ તેમજ ઈ-મેઈલ : reception-officer@rb.nic.in પર કોઈપણ રીતે જાણકારી અને સહાયતા માટે સંપર્ક કરી શકે છે. રાષ્ટ્રપતિ ભવન જોવા માટે વેબસાઈટ http://rashtrapatisachivalaya.gov.in/rbtour પર ઓનલાઈન બુકિંગ પણ કરી શકાય છે.


ચાલો ભીનો કચરો ઓછો કરીને આપણા સરકારી તંત્રને મદદરૂપ થઇએ

– મુકેશ પંડ્યા

આપણી સરકારે હાલમાં સ્વચ્છતા અભિયાન હેઠળ સૂકો કચરો અને ભીનો કચરો અલગ જમા કરવા માટેની ઝુંબેશને વેગ આપ્યો છે. હોર્ડિંગ્સ, વર્તમાનપત્રો અને ટી.વી.માં આ બાબતે જોરશોરથી જાહેરાતો થઇ રહી છે. એવું નથી કે આવો પ્રયાસ પહેલી વાર થયો છે. થોડાં વર્ષો પૂર્વે બે અલગ જાતના કચરા માટે અલગ ડબ્બા મુક્યા હતા જેમાંથી અમુક તો ચોરાઇ પણ ગયા હશે. અત્યારે એક કચરા માટે વાદળી રંગ અને બીજી જાતના કચરા માટે લીલો રંગ એવા ડબ્બાની જાહેરાત થઇ રહી છે. ખુલ્લામાં મુકાતા આ ડબ્બા પર વરસાદ આવે એટલે સૂકો કચરો પણ ભીનો થઇ જાય એવી સ્થિતિ સર્જાય છે. આવા સંજોગોમાં સ્વચ્છતા જાળવવા એક નાગરિક તરીકે આપણે શું કરી શકીએ…?? હકીકતમાં ઘરની અંદર સૂકો કચરો ઓછો અને ભીનો કચરો વધુ થતો હોય છે કારણ કે ઘરમાં રસોઇ થતી હોય છે. આ રોજેરોજ થતી રસોઇ અને ભોજનના નિયમો જો સહેજ બદલવામાં આવે તો ભીના કચરાનું વિસર્જન આપણે ખુદ જ કરી શકીએ એમ છીએ.

(૧) સૌ પ્રથમ તો સવારના પહોરમાં આપણે ચા બનાવીએ છીએ. ચાના વધેલા કૂચાથી જ ભીના કચરાની શરૂઆત થાય છે. સવારે બનાવેલી ચાના કૂચાને સલામત જગ્યાએ ઢાંકીને રાખી શકીએ તો બપોરની ચામાં થોડીક જ નવી ભૂકી નાખવી પડે અને ચા તૈયાર થઇ જાય. આમ કરવાથી ચાની પણ બચત થશે અને ભીનો કચરો એટલો ઓછો જમા થશે. હવે આ વધેલી ચા ને બરાબર સૂકવી નાખીને તમારી બાલ્કનીમાં ઉગાડેલા છોડના કૂંડાઓમાં નાખીને તમે છોડ માટે ઉત્તમ ખાતર તૈયાર કરી શકો અથવા સોસાયટીમાં ઉગાડેલા છોડમાં પણ સોસાયટી સાથે નક્કી કરીને પધરાવી શકો. વધેલી ચાની ભૂકીને પાણીથી ધોઇને સૂકવી નાખવાથી ગળપણનું તત્ત્વ ધોવાઇ જાય છે અને કીડીઓ થતી નથી.

(૨) જમતી વખતે દાળ શાકમાં અમુક મસાલા એવા હોય છે જે ભોજનનો સ્વાદ તો વધારે છે પણ આપણે ખાતા નથી અથવા ખાઇ શકતા નથી જેમકે મરચાંના ટુકડા, લીમડો, કોથમીરનાં પત્તાં, કોકમ વગેરે વગેરે. આ જ એઠવાડ ભીના કચરામાં વધારો કરે છે. જો મરચાં અને આદુંને વાટીને પેસ્ટ બનાવી દીધી હોય અને ફ્રીજમાં મૂકી રાખી હોય તો રોજે રોજ આદું મરચાં કાપવા કે વાટવાની મહેનત અને સમય બચી જાય છે. વળી આ પેસ્ટના વપરાશથી મરચાંના ટુકડા વાપરવાનું બંધ થાય છે એટલે ઓછાં મરચાંમાં વધુ સ્વાદ આવે છે. તમને ભાવે તો લીમડા અને કોથમીરનાં પાંદડાં ચાવી જવા જોઇએ. આ બે પાંદડાંઓ માત્ર સ્વાદ માટે નથી તેમનો અનુક્રમે સહેજ કડવો અને તૂરો સ્વાદ શરીરના સ્વાસ્થ્ય માટે પણ લાભકારી છે. બાળકોમાં પણ આ આદત પાડી હોય તો દરેકનું સ્વાસ્થ્ય જળવાઇ રહે છે સાથે સાથે ભીના કચરાનું પ્રમાણ ઘટે છે. જો આ પાંદડાં ચાવી ન શકો તો આદું મરચાં સાથે તેમને વાટીને પેસ્ટ કરી શકાય.

(૩) આ જ રીતે આજકાલ સફરજન, ચીકુ કે જમરૂખ જેવાં ફળોની છાલ કાઢીને સમારવાની કે મહેમાનોને પીરસવાની ફેશન થઇ ગઇ છે. એ પણ દૂર થવી જોઇએ. એક તો આ છાલમાં રહેલાં અનેક પોષક તત્ત્વો અને વિટામિન્સથી આપણે અને આપણું કુટુંબ વંચિત રહે છે અને બીજું વળી પાછો ભીનો કચરો વધી જાય છે. આ જ રીતે કેળા, સંતરા, પપૈયાની કે કલિંગરની છાલ તો ફરજિયાત કાઢવી પડે પરંતુ તેને સૂકવીને તેના વિવિધ ઉપયોગ કરી શકાય છે. જેમ કે કોઇ પણ શાકમાં કેળાની છાલ ભેળવી સરસ શાક બની શકે. કેળાની છાલના શરીર માટે ઘણા ફાયદા છે. સંતરાની છાલને સૂકવી પાઉડર બનાવીને રાખી શકાય, ક્યારેક સંતરાનો જ્યુસ કાઢો તેમાં ઉમેરી શકાય અથવા પાણી ભેળવીને લેપ બનાવી ચહેરા પર લગાડવાથી મફતમાં ફેશિયલ થઇ શકે છે. સંતરાની છાલમાં પણ એટલાં બધાં તત્ત્વો છે જેનો લાભ પાઉડરના રૂપમાં લઇ શકાય છે. કલિંગરની છાલનું કે તેના સફેદ ભાગનું તો અનુક્રમે પરવળ કે દૂધી જેવું શાક બનાવી શકાય. આ મોંઘવારીમાં બે પૈસા બચશે અને ભીનો કચરો ઓછો થશે એ નફામાં.. આ જ રીતે ઉનાળામાં કેરીનો રસ કાઢી છોતરાં કે ગોટલા ફેંકી દઇએ છે. એનાં છોતરાં તો ક્યારેક ક્યારેક ખાવાં જોઇએ જે ખરેખર ગુણકારી છે. ગામડામાં તો છોતરાં ગોટલા ગાયો ખાઇ જતી અને મીઠું દૂધ આપતી. અહીં શક્ય બને તો અવશ્ય કરવું જોઇએ. દીકરીઓને કૂકિંગ ક્લાસમાં મોકલો તો ભલે પણ ગોટલા સૂકવીને ગોટલી કાઢી શેકીને મુખવાસ તૈયાર કરતાં જરૂર શીખવજો. થોડી કસરત થશે, થોડુંક પાચ્યવર્ધક તત્ત્વ શરીરની અંદર જશે અને ભીનો કચરો પણ ઓછો થશે.

(૪) રોજે રોજ વપરાતા લીંબુની છાલના પણ વિવિધ ઉપયોગ કરી શકાય. તેનો પાઉડર સંતરાની જેમ ફેશિયલ તરીકે ઉપયોગી છે તો તેના ટુકડા કરીને કીડી કે અન્ય જીવાત જ્યાંથી આવતી હોય ત્યાં રાખી મૂકવાથી ભાગી જાય છે. લીંબુની છાલથી વાસણો ઘસવાથી ચકચકિત થાય છે અને સાબુનો ખર્ચ ઘટે છે. લીંબુની છાલ ચહેરા પર કે હાથની કોણી પર ઘસવાથી કાળાશ અને સખતાઇ ઘટીને ત્વચા ગોરી, મુલાયમ અને લીસી બને છે. એકાદ બે લીંબુની છાલના ટુકડા ફ્રીજમાં રાખી મુકવાથી તેમાંથી આવતી ગંદી વાસ ને દૂર કરી શકાય છે. ઘરની બહાર લીંબુ મરચાં લટકાવવાથી ભૂતપિશાચ કે નકારાત્મક શક્તિ ઘરે પ્રવેશ કરશે કે નહીં એ તો ખબર નથી,પરંતુ લીંબુના ટુકડા સૂકવીને અમુક અમુક જગ્યાએ રાખી મુકવાથી ઘરનું વાતાવરણ જીવજંતુરહિત, સુગંધી અને તરોતાજા રહેશે એમાં સંશય નથી.

(૫) સવારની વધેલી રસોઇ ફેંકી ન દેતાં બપોરે કે સાંજે બેધડક ઉપયોગ કરવો જોઇએ. વધેલી રોટલીના ખાખરા કે એમાં ઘી ગોળ નાખીને ચૂરમું બનાવી ખાવાથી પૌષ્ટિક આહાર મળી રહે છે. વધેલાં દાળ ભાતમાંથી ભજિયાં, રસિયા મૂઠિયાં જેવી વાનગીઓ સાંજે બની શકે. આમ સવારની ચા થી લઇને રાતના ભોજન સુધી ઉપરોક્ત બાબતોનું ધ્યાન રાખવામાં આવે તો તમારું સ્વાસ્થ્ય અને સૌંદર્ય તો વધશે જ સાથે સાથે આપણા શહેરની સુંદરતા અને સ્વચ્છતામાં પણ વધારો થશે… તો ચાલો આપણે સહુ શક્ય હોય તેટલો ભીનો કચરો ઓછો કરીને આપણા શહેરની સુંદરતા વધારીને સરકારી તંત્રને મદદરૂપ થઇએ.. (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાભાર)


એક સમયે લક્ઝરી અને પછી જરૃરિયાત ગણાતી સાઈકલ આજે સ્વાસ્થ્યનું માધ્યમ બની રહી છે

cycling

cycling

સાઈકલ જે એક સમયે લક્ઝરી હતી જ્યારે પછીના સમયમાં વાહન તરીકે જરૃરિયાત બની હતી અને આજે સ્વાસ્થ્ય પ્રાપ્તિ માટેના ઉત્તમ માધ્યમ તરીકે ખ્યાતિ ધરાવે છે. પ્રતિ વર્ષ ૧૯ એપ્રિલના રોજ સાઈકલ દિવસ ઉજવાય છે. ઈ.સ. ૧૯૪૩ ની ૧૯મી એપ્રિલે હોફમેન નામના વૈજ્ઞાાનિકે પ્રયોગશાળામાં પોતાની જાત પર વાયુનો પ્રયોગ કરતા તેઓ ઘાયલ થયા હતા અને સાઈકલ પર દવાખાને લઈ જવાયા હતા. યુદ્ધના એ કાળખંડમાં અન્ય વાહનો પર પ્રતિબંધ હતો. તેથી હોફમેનની આ સાયકલ સવારીનો દિવસ ત્યારથી સાઈકલ દિવસ તરીકે ઉજવાય છે. ઈ.સ. ૧૯૫૦ પછીના જમાનામાં સાઈકલને વાહન ગણવામાં આવતું હતું. તેને માટે લાયસન્સ ફરજિયાત હતું. લાયસન્સમાં સાઈકલની જાત, ફ્રેમ નંબર, બનાવટ વગેરે દર્શાવવામાં આવતું. સૂર્યાસ્ત પછી સાઈકલ પર લાઈટ રાખવી ફરજિયાત હતી. સાઈકલમાં લાઈટ, બેલ અને બ્રેક અંગેની પોલીસ દ્વારા કડક ચકાસણી કરવામાં આવતી. બે થી વધુ વ્યક્તિ તેના પર સવારી કરી શકતી નહીં. રોડની ડાબી બાજુએ સાઈકલ ચલાવવાનો કાયદો હતો. પોતાની માલિકીની સાઈકલ હોવી એ સ્ટેટસ ગણાતું. એમાં પણ ભાવનગરે તો ભારતભરમાં સાઈકલની એક આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે. ઈ.સ.૧૯૫૯માં વિરભદ્ર અખાડાના યુવા રમતવીરો અને નૌજવાન સંઘના કાર્યકરોએ માત્ર ૧૪ કલાકમાં ભાવનગરથી રાજકોટ સુધીની સાઈકલ રેલી યોજી ગુજરાતમાં રેકોર્ડ કાયમ કર્યો હતો તેવી માહિતી છે

ઈ. સ. ૧૯૫૦-૭૦ ના દાયકામાં સાઈકલ પર લાઈટના કાયદાનું કડક અમલીકરણ હતું. લાઈટ વગરની સાઈકલ હોય તો પોલીસ સવારનું નામ લખતી અને બીજા દિવસે કોર્ટમાં દંડ થતો. તેથી સાઈકલ પર ડાયનેમો કે કેરોસીનના ટમટમિયાં રાખવામાં આવતા. ઈ.સ. ૧૯૬૪ માં સાઈકલ પર લાઈટના મુદ્દે સમગ્ર ભારતનું ધ્યાન ખેંચનારી એક કાનૂની ઘટના બની હતી. ભાવનગર શહેરના ચુસ્ત ગાંધીવાદી વ્યાપારી પોતાની સાઈકલ પર ફાનસ લટકાવી ઘર તરફ જઈ રહ્યા હતા ત્યારે પોલીસે તેમને અટકાવી નામ લખ્યું હતું. જે સંદર્ભે બીજા દિવસે આ ગાંધીવાદી વ્યાપારીએ પોતે કોર્ટમાં દલીલ કરતા એવી રજૂઆત કરી હતી કે, નાના ટમટમિયા કરતા ફાનસની લાઈટ મોટી દેખાય છે. સાઈકલના હેન્ડલ પર રાત્રીના અંધારામાં ઝૂલતું ફાનસ જોઈ કોઈપણ જાણે કે સામેથી કોઈક આવી રહ્યું છે. મેં એટલા માટે ફાનસ લટકાવ્યું હતું. તેમની આ દલીલને ગ્રાહ્ય રાખી કોર્ટે ફાનસને સાઈકલ પરની લાઈટનું સ્ટેટસ આપી કોઈપણ પ્રકારના દંડ વસુલ્યા વગર મુક્ત કર્યા હતા. ત્યારબાદ ઘણા વર્ષો સુધી તેઓ સાઈકલના હેન્ડલ પર આ રીતે ફાનસ લટકાવી ફરતા રહ્યા હતા. સમગ્ર ભારતમાં આ કેસની નોંધ લેવાઈ હતી.

ગુજરાતના ભાવનગરમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી સાઈકલ યુઝર્સ એસોસીએશન પણ ચાલે છે. આ સંગઠન દ્વારા આ દિવસની વિશિષ્ટ ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ સંગઠન દ્વારા સાઈકલનો કસરતના સાધન તરીકે પ્રચાર કરવામાં આવે છે. ભાવેણાના ૪૫ જેટલા યુવાનો દર રવિવારે સાઈકલ પર પ્રભાતફેરી કરે છે અને શરીર સ્વાસ્થ્ય માટે સાઈકલની ઉપયોગિતાનો પ્રચાર કરે છે. આપણે સહુએ પણ સાયકલ ના ઉપયોગ કરવા બાબતથી જરૂર વિચારવું જોઈએ..


બરડા ડુંગર વિષેની માહિતી આપતી નિઃશુલ્ક ઈ-બુક

વહાલાં વાચકમિત્રો

પોરબંદર પાસે આવેલા બરડા ડુંગર વિષેની માહિતી આપતી એક નાની ઈ -બુક મેં સંકલીત કરી છે. જે તમારા સહુના વાંચન અને રેફરન્સ માટે છે જેને નીચેની લિન્ક દ્વારા નિઃશુલ્ક ડાઉન લોડ કરી શકાશે… આ બુક આપ સહુને જરૂર ઉપયોગી થશે એવી અપેક્ષા સહ…

Bardo Dunger E – Book By Atul Chotai

આપનો સહદયી

-અતુલ એન. ચોટાઈ
(પત્રકાર અને લેખક)
રાજકોટ – ગુજરાત

પોરબંદર બરડા ડુંગર ઈ -બુક નિઃશુલ્ક ડાઉનલોડ અતુલ એન. ચોટાઈ (પત્રકાર અને લેખક) રાજકોટ – ગુજરાત બરડો ડુંગર અતુલ ચોટાઈ


વિરપુર (જલારામ) માં વડિલો નિવૃત્તીના સમયનો સદ્ઉપયોગ કરી સમાજ ઉપયોગી પ્રવૃત્તિ કરે છે

senior citizen

senior citizen

પરમ પૂજયશ્રી જલારામ બાપાની જન્મભૂમિ વીરપુર (જલારામ) એક સુપ્રસિધ્ધ યાત્રાધામ છે. આ વિરપુર ગામના પાદરમાં એક ગાયોનો ગોંદરો આવેલ છે. આ ગોંદરામાં વિરપુર ગામના વડિલો કે જેઓ નિવૃત્ત છે તેઓએ આ ગોંદરામાં ૨૦ જેટલા વૃક્ષોનો ઉછેર કરેલ છે તથા વૃક્ષોને ફરતી બાજુ સીમેન્ટના પાકા ઓટા બનાવેલ છે. જેથી વૃક્ષોને પશુઓ નુકસાન ન કરી શકે. ઉપરાંત આ વડીલો કાયમી માટે વૃક્ષોને ગ્રામ પંચાયતના કુવામાંથી પાઇપલાઇન પાણી પણ આપે છે અને વૃક્ષોનું જતન કરે છે. હાલમાં વૃક્ષો નીચે ઘણા લોકો છાયડામાં બેસે છે અને ગાયો – ભેંસો પણ વૃક્ષોના છાયામાં બેસી ઘાસ ખાય છે આવનારી પેઢી માટે પણ આ વૃક્ષો ઉપયોગી બનશે. તેવા શુભ હેતુથી આ નિવૃત્ત વડિલો તેમની નિવૃત્તીના સમયનો સદ્ઉપયોગ કરી સમાજ ઉપયોગી પ્રવૃત્તિ કરે છે. આ ઉપરાંત વિરપુર ગામમાં શ્રી જલારામ ગૌ સેવા કિર્તન મંડળીના ૫૦ થી વધુ સભ્યો વિરપુર તેમજ આજુબાજુના ગામડામાં જઇ સારા માઠા પ્રસંગે રાત્રીના કિર્તન કરે છે અને ફંડ એકઠુ કરે છે. આ ફંડમાંથી આખુ વર્ષ ગાયોને ઘાસ નાખે છે તેમજ ગોંદરામાં આવેલ ચબુતરામાં પક્ષીઓને ચણ નાખે છે. વિરપુર (જલારામ) ના વડીલોની આ સમાજ ઉપયોગી પ્રવૃત્તિ આપણને સહુને એક નવો વિચાર આપે છે


બેનર ગમે તેનું હોય અમને તો બસ છાંયડો મળવો જોઇએ

banner in house

banner in house

નીચે ધરતી અને ઉપર આકાશની સ્થિતિમાં રહેનારા પરિવારની સંખ્યા પણ ગુજરાતમાં ઓછી નથી. જો કે તેમને છાપરા બાંધવામાં કે આડશ ઉભી કરવા માટે મિણીયા ખરીદવાની વાતે મોટો ખર્ચ કરવો પડતો નથી. છાશવારે યોજાતા વિવિધ સરકારી કાર્યક્રમો પૂર્ણ થયા પછી તેની જાહેરાત માટે છાપવામાં આવેલા ફ્લેક્સ બેનર સાવ નકામા બની જાય છે અને કચરામાં જાય છે. પછી તે ભલે તેમાં મુખ્યમંત્રીના ફોટો કેમ ના હોય આ બેનરના પ્લાસ્ટિક ઝુંપડાવાસી માટે તો દિવાલ કે પડદાની ગરજ સારે છે. આ પરિવારને પણ બેનર ગમે તેનું હોય તેનાથી કોઈપણ ફેર પડતો નથી, બસ તેમને છાંયડાથી મતલબ છે. ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગરના એક વિસ્તારમાં આ પ્રકારની વાસ્તવિકતા નજરે ચડી હતી જેને કેમેરામાં કેદ કરવામાં આવી હતી. (તસવીર : કલ્પેશ ભટ્ટ – ગાંધીનગર)

 


ગુજરાતની એકમાત્ર સૈનિક ગર્લ્સ સ્કૂલ મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલી છે

Ladies Army School

Ladies Army School

મહેસાણા જિલ્લામાં છેલ્લા ૧૦ વર્ષથી એક સૈનિક કન્યાશાળા ચાલે છે. આ સ્કુલમાં છોકરીઓને અભ્યાસની સાથે સાથે સેનામાં અપાતી ટ્રેનિંગ પણ અપાય છે. જેનાથી આગળ જઇને આમાં કેરિયર બનાવી શકાય છે. ખેરવામાં આવેલી ગણપત યુનિવર્સીટી કેમ્પસમાં શ્રીમતી એમ. જી. પટેલ સૈનિક સ્કુલ ફોર ગર્લ્સમાં ધો ૬ થી પ્રવેશ લઇ શકાય છે. આમતો આ સ્કુલ સામાન્ય શાળાઓ જેવી છે જ્યાં રૂટિન સ્ટડીની સાથે સાથે ક્રિકેટ, બેડમિંટન, ટેનિસ જેવી રમતોમાં પણ છોકરીઓ ભાગ લે છે પણ જે અભ્યાસ આ શાળાને બીજી સ્કુલોથી જુદી પાડે છે. ટ્રેકિંગ, રોક ક્લાયમ્બિંગ અને પર્વતારોહણ જેવી ગતિવિધિઓ જે આર્મીમાં જવા માટે જરૂરી છે તેની તાલીમ અપાય છે. ગણપત યુનિવર્સીટી ટ્રસ્ટ દ્વારા ૧૯૯૯માં આ સ્કુલ શરૂ કરવા આવી છે. સરકાર તરફથી આ સ્કુલ માટે ફુડ બિલ અને આર્મી ટ્રેનિંગ માટે સહાય આપવામાં આવે છે. અત્યારે ધોરણ ૬ થી ૧૦ સુધીમાં ૨૪૮ જેટલી વિદ્યાર્થીનીઓ અહિંયા શિક્ષણ લઇ રહી છે. વેરાવળ, મહેસાણા, સુરત, નવસારી, જુનાગઢથી પણ અહિંયા છોકરીઓ ભણી રહી છે. સ્કૂલનાં પ્રિન્સિપાલના જણાવ્યા અનુસાર સરકારના નિયમ પ્રમાણે અત્યારે યુવતીઓ ગ્રેજ્યુએશન પછીજ સેનામાં જોડાઇ શકે છે એટલે અહિંયા આર્મીની ટ્રેનિંગ પ્રમાણેજ તમામ ટ્રેનિંગ અપાય છે.


પાણીના ઘૂટ માત્રથી તુર્પ્તી અર્પતા દેશી માટલાઓનો વૈભવ વિસરાતો જાય છે

natural water jug

natural water jug

સૌરાષ્ટ્ર – કચ્છમાં કાળઝાળ ગરમીના દિવસોમાં પાણીની તરસ સતત લાગ્યા જ કરતી હોય છે ત્યારે તરસ્યાની તૃષા છીપાવતા પરંપરાગત રીતે કુદરતી ટાઢક આપતા દેશી માટલાઓ આજના આધુનિક યુગમાં માત્ર ઘરની શોભા બની રહ્યાનું જણાય છે પાણીના પ્યાલાને બદલે પ્લાસ્ટિકના શીશા, બોટલ કે પાઉચમાં મળતા પાણીથી તરસ જરૂર છીપાવાઈ રહી છે જો કે દેશી માટલાઓ વાસ્તવમાં ઘર ઘરની શોભા બની રહે છે બદલાતી જીવનશૈલી વચ્ચે ઉનાળાના દિવસોમાં કાળઝાળ ગરમીમાં પાણીના માત્ર એક ઘૂટથી તૃપ્તિ આપતા દેશી માટલાઓનું ચલણ હજુ પણ અકબંધ રહ્યું છે પરંતુ એ માત્ર ઘર પૂરતું જ સીમિત રહયું છે. ઘરની શોભામાં પાણીયારામાં પડેલા માટલું અનેરો વધારો કરતુ હોય છે પરંતુ ઘર સિવાયના દુકાન ઓફિસ કે કારખાનાઓમાં માટલાનું અસ્તિત્વ રહયું નથી માટલાના સ્થાને વોટરકુલર પાણીના મિનરલ વોટર જાર અને શીશા લેવા લાગ્યા છે આજના આધુનિક યુગમાં ફ્રીજ, આર.ઓ. અને કુલરના જમાનામાં પારંપરિક માટલાઓનું અસ્તિત્વ વિલુપ્ત થઈ ગયું છે. ખાસ કરીને શહેરોમાંથી માટલા ગાયબ થઈ ચૂકયાં છે. જમીનની કાળી માટી સહિત ચીકણી માટીને ખુંદીને કુંભાર દ્વારા પરસેવો પાડી ચાકડા ઉપર બનાવવામાં આવેલ દેશી માટલાઓના પાણીના ઘુંટથી જે તૃપ્તિ મળે એ તૃપ્તિ આજના ફ્રીજ, આર. ઓ. સિસ્ટમથી મળી શકે નહી તેમ જાણકારો માને છે આજના બદલાતા સમયમાં દેશી માટલાઓનું સ્થાન પાણીના શીશા અને પાઊઁચે ખૂંચવી લીધાનું જણાય છે. ઉનાળાના દિવસોમાં પાણીના માટલામાં વરિયાળીની પોટલી રાખીને શીતળતા સાથે ગળામાં પડતા શોષનું શમન કરતુ હતું પરંતુ હવે ફ્રિજ કોલ્ડ વેરાઈટીની બોલબાલા વધી છે ઠંડા પીણાંની બોટલથી તરસ છીપાવવા જોવા મળે છે ઘરની શોભામાં પાણીયારામાં પડેલા માટલું અનેરો વધારો કરતુ હોય છે.

સંત અને સુરાની ભૂમી કહેવાતા ગુજરાતના કાઠીયાવાડમાં અને ખાસ કરીને રાજકોટમાં અનેક સેવાભાવી સંસ્થાઓ કાર્યકરો દ્વારા અનેક પ્રકારની સમાજોપયોગી સેવા આજે પણ થઇ રહી છે. અનેક સેવાભાવી સંસ્થાઓ દર ઉનાળે પોતાની આસપાસના મુખ્ય રોડ અથવા મોટા ચોકમાં પાણીના પરબ ચલાવતી હતી આ પરબ પર અનેક લોકો નાંદનું ઠંડુ પાણી પીને કાળઝાળ ગરમીમાં રાહત અનુભવી મુક આશીર્વાદ આપતા હતા. અગાઉ આવા પાણીના પરબો શહેરના મુખ્ય બજાર વિસ્તારોમાં વેપારીઓ દ્વારા દુકાનના પાટીયા પર પાણીની નાંદ મુકતા હતા. બજાર વિસ્તારમાં આવા પાણીના પરબેથી અનેક લોકો પાણી પીતા હતા સમય જતા હવે કયાંય આવા પરબો જોવા મળતા નથી. હવે આવી કાળઝાળ ગરમીમાં બહારગામ જતા અથવા બહારગામથી આવતા લોકોને ફરજીયાત પાણીના પાઉચ અથવા પાણીની બોટલો લેવાની ફરજ પડે છે. પાઉચ વેચતા વેપારીઓ ખાસ કરીને બસ સ્ટેન્ડ પર ડબલ કિંમતનું એક પાઉચ આપીને લોકોને લુટી રહ્યા છે જયારે પાણીની બોટલ પણ હવે મોંઘી મળે છે. અગાઉના જમાનામાં વડવાઓએ ભવિષ્યવાણી ભાખી હતી કે પરીયે પાણી વહેચાશે એ લોકવાયકા મુજબ હવે પાણી વેચાતું મળવા લાગતા હવે ધીરે ધીરે રાજકોટ સહિતના ગામોગામ આવી પાણીની પરબની સેવા વિસરાઇ જવા પામી છે. મતલબ કે હવે પાણીના પરબો કયાંય જોવા મળતા નથી. અગાઉના વર્ષોમાં જોવા મળતા પાણીના પરબોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળે છે જો કે કયાંક આ જલસેવા હજુ જોવા મળે છે…