ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


ગુજરાતી ચલચિત્રના અભિનય સમ્રાટ ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદીનું એક યાદગાર સંભારણું

Upendra Trivedi With Diwaliben Bhill

Upendra Trivedi With Diwaliben Bhill

ગુજરાતી સિને જગતના અભિનેતા પદ્મશ્રી ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદીનું લાંબી માંદગી બાદ થોડા સમય પહેલાં અવસાન થયું..  ગુજરાતી સિનેમાના મહાનાયક ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી થોડા સમય પહેલાં  જૂનાગઢમાં ગાયિકા પદ્મશ્રી દિવાળીબેન ભીલને મળવા ગયા હતા.

ગુજરાતી ફિલ્મનો સૂર્ય જ્યારે મધ્યાહને તપતો હતો ત્યારે જેસલ તોરલ ફિલ્મ સુપર હિટ ગઇ હતી. વર્ષો પછી આ ફિલ્મનાં અભિનેતા ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી જૂનાગઢમાં પગ મૂકતાંની સાથેજ એ ફિલ્મમાં તારી બેડલીને બૂડવા નહીં દઉં.. ગીતના ગાયિકા પદ્મશ્રી દિવાળીબેન ભીલને મળવા ગયા હતા. જ્યાં અભિનય સમ્રાટ અને સૂર સામ્રાજ્ઞીનાં મિલન વખતે બંનેની આંખોમાં આંસુ છલકાયા હતા. એ વખતે ઉપેન્દ્રભાઇએ દિવાળીબેનને કહ્યું, તમે મારા અભિનય માટે તારી બેડલીને બૂડવા નહીં દઉં.. ગીત ગાયું હતું. પણ હવે હું તમને કહું છું, તારી બેડલીને બૂડવા નહીં દઉં… આ મુલાકાત વખતે તેમની સાથે ઢોલકનું ધીંગાણું હાજી રમકડું પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

Advertisements


ગુજરાતમાં સૌથી પ્રથમ મુંગી ફિલ્મનું થિએટર અમરેલીમાં હતું

ફીલ્મ ઉઘોગનો વિકાસ હરણફાળ ભરી રહ્યો છે. મુંગી ફીલ્મથી શરૂ થયેલી આ દોડ હાલમાં થ્રીડી ફીલ્મો સુધી પહોંચી છે. ભારતમાં જયારે ફીલ્મ ઉઘોગની શરૂઆત થઇ ત્યારે મુંગી ફીલ્મોના થીએટર ખુબ જ જુજ હતાં. તે સમયે અમરેલી શહેર ગાયકવાડી શાસનના તાબા હેઠળ હતું. સૌરાષ્ટ્ર કચ્છ અને ગુજરાત પ્રદેશમાં તે સમયે સૌ પ્રથમ ફીલ્મી થીએટર અમરેલીમાં શરૂ થયુ હતું.

ઇ.સ. ૧૯૩૦માં મુંગી ફીલ્મનું થીએટર અમરેલી શહેરમાં શાળા નં. ૧ પાછળના વિસ્તારમાં રહેતા નગરશેઠ ઇબ્રાહીમ દાઉદ લીલાએ બનાવ્યુ હતું. જયાં દર્શકોને મુંગી ફીલ્મ બતાવવામાં આવતી હતી. અમરેલીના ઇતિહાસના જાણકાર મનસુખભાઇ રાવલ જણાવે છે કે આ ટોકીઝનો પડદો શણના કાપડનો બનાવવામાં આવ્યો હતો અને દર્શકો પાસેથી ફસ્ટ ક્લાસ, સેકન્ડ ક્લાસ અને ક્લાસ થ્રી એમ ત્રણ અલગ અલગ ટીકીટના દર લેવામાં આવતા હતાં. ક્લાસ થ્રીના ટીકીટ ધારકને ગ્રાઉન્ડમાં પાથરેલી રેતીમાં બેસાડવામાં આવતા હતાં અને તેની પાસેથી પુરા શો ના બે પૈસા લેવામાં આવતા હતાં. સેકન્ડ ક્લાસના ટીકીટ ધારક ગ્રાહક માટે દેવદારના લાકડાના ખોખા ગોઠવાયા હતાં. તેના પર બેસવાનું અને પગ નીચે રેતી પર રાખવાના. પરંતુ પાછળ ટેકો દેવાની સગવડ નહી. તેના ત્રણ પૈસા લેવામાં આવતા. જયારે ફસ્ટ ક્લાસની ટીકીટ એક આનો એટલે કે ચાર પૈસા હતી. અને તેમાં પાછળ ટેકો દઇ ન શકાય તેવા બાકડા મુકવામાં આવતા હતાં.

આ થીએટરના માલીકને શાસન કરતા સયાજીરાવ ત્રીજાએ નગરશેઠ તરીકેનું બિરૂદ આપી તેમનું સન્માન કર્યુ હતું. તે સમયે અમરેલીમાં ગાયકવાડ સરકારનું શાસન હતું અને મુંગી ફીલ્મો દર્શાવતા આ થીએટરને ખાનગી કંપનીના પાવર હાઉસ દ્વારા વિજળી પુરી પાડવામાં આવતી હતી. તે વખતે અમરેલીમાં ખાનગી કંપનીની વિજળી ઉપલબ્ધ હતી અને ડીસી પાવર આપવામાં આવતો હતો. પડદા પર લોકોને મુંગી ફીલ્મ દર્શાવવામાં આવતી હતી. જે સમજવામાં મુશ્કેલી ન પડે તે માટે બે વ્યક્તિ પડદા પાસે ઉભી રહેતી હતી અને પડદા પર જે દ્રશ્યો બતાવવામાં આવે તેનું આ બે વ્યક્તિ દ્વારા મૌખીક વિવરણ કરવામાં આવતુ હતું. આ ફીલ્મ ચલાવવા માટે કોઇ લાયસન્સ લેવુ પડતુ ન હતું.