ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


આજની યુવાશક્તિ પર એક નજર..

pradeepsinh gohil

pradeepsinh gohil

– પ્રદિપસિંહ ગોહિલ
prgohil119@gmail.com

આજનો યુવાન એ દેશ માટેનું એક અભિન્ન અંગ છે કે જેની કાર્યશીલતા પર દેશની પ્રગતિ કઈ દિશા તરફ વળશે તેનો એક અંદાજ આવે છે ત્યારે આપણે આજે જોઈએ કે યુવાનોનું લક્ષ્ય કઈ વસ્તુઓ અથવા કયા ક્ષેત્રમાં છે. કારણકે ભારત પાસે આજે જે યુવા શક્તિ છે તેટલી બીજા કોઈ દેશ પાસે નથી. ભારતની વાત કરીએ તો અત્યારના સમયમાં મોટા ભાગે કોઈ નવી પ્રવૃત્તિ તરફ જવાનું વલણ ખૂબ જ ઓછું જ જોવા મળે છે. લાખો યુવાનોનું લક્ષ્ય જોઈએ તો તેઓ કોઈપણ ફિલ્ડમાં જોખમ લેવાનું પસંદ કરતા નથી. આજનો યુવાન એવું કોઈ ફિલ્ડ કે જ્યાં જોખમ નથી અને સારી રીતના પોતાની જીંદગી પસાર કરી શકે એવું કામ વધારે પસંદ કરે છે. આપણે ગુજરાતની વાત કરીએ તો ઘણા યુવાનો એવા છે કે જે પોતાનો કામ ધંધો છોડીને અથવા તો એના તરફ નિરાશા વ્યક્ત કરીને આજે ગવર્મેન્ટ નોકરીઓ પાછળ દોડે છે. અત્યારે ગમે તે યુવાન ને તમે જુઓ તો તમે પૂછશો કે ભાઈ તમે શું કામ કરો છો..?? તો એક જ જવાબ આવશે કે હું તો અત્યારે વર્ગ-૩ એટલે કે તલાટી, બિન સચિવાલય વગેરે નોકરીઓની તૈયારી કરું છું. થોડુંક તે યુવાનને વધુ પૂછતા તમને એનું કારણ મળશે કે સરકારી નોકરી મેળવવા પાછળ એનું ધ્યેય બસ એટલું જ છે કે સરકારી નોકરીમાં કોઈ જોખમ લેવાનું આવતું નથી. એકવાર જો તમને સરકારી નોકરી મળી ગઈ એટલે જીવન વ્યવસ્થિત થઈ જાય. મોટાભાગના યુવાનોની આ જ ઈચ્છા હોય છે અને તેમને સરકારી નોકરી મેળવવાની અભિલાષા હોય છે.

હું એમ કહેતો નથી કે સરકારી નોકરીઓની પાછળ મહેનત કરવી એ ખરાબ છે પરંતુ હું એ વાત પર પ્રકાશ ફેંકવા માંગુ છું કે આ બધાથી અલગ આપણામાં ટેલેન્ટ એટલે કે આવડત નામની પણ એક વસ્તુ હોય છે જે આપણને દુનિયામાં એક આદર્શભર્યું નામ મેળવવામાં મદદ કરે છે. તો પછી આપણે આ ટેલેન્ટને શા માટે આગળ આવવા દેતા નથી..?? આપણે શા માટે આજે બીજા લોકો જે કરે છે એની પાછળ આંધળા થઈને દોડીએ છીએ..?? મિત્રો, આ વાત ઉપર વિચાર કરવો આવશ્યક બને છે કે આપણે શું શું વિચારીએ છીએ..?? હું પણ તમારી જેમ એક યુવાન જ છું અને હું પણ અત્યારના સમયમાં આ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા એટલે કે સરકારી નોકરીઓની તૈયારીઓ કરી રહ્યો છું ત્યારે મને આ પ્રશ્ન થાય છે કે આજુબાજુ હું જોઉં છું ત્યારે મને પણ આ વિચાર આવેલો કે હું પણ સરકારી નોકરી મેળવવી તો કેવું લાગે.. આપણા મમ્મી-પપ્પાની પણ આ જ ઈચ્છા હોય કે આપણો દીકરો સરકારી નોકરી મેળવે. પરંતુ હું ચોક્કસ કહીશ કે મારે પણ એક આવડત છે એ આવડત એટલે કે આવા લેખો લખવાની અને આવા વિષયો પર ચર્ચા કરવાની મને ખૂબ મજા આવે છે. ત્યારે હું પણ જોઉં છું કે ઘણા બધા યુવાનો છે જેનામાં ખરેખર ખૂબ સારી આવડત હોય છે પરંતુ તેઓ પોતાનું લક્ષ્ય છે એ બીજી દિશામાં જ વાળી લે છે.

ત્યારે મિત્રો, આજે આપણા જેવા યુવાનો અત્યારે એવું વિચારીએ અને એવું કાર્ય કરીએ જેથી આવનારી પેઢી આપણને જોઈને આપણા કાર્યોને અનુસરે જેથી ભવિષ્યમાં આપણાથી નાના એટલે કે આપણા બાળકો અથવા તો આ સમાજને એક નવી દિશા મળે.. અને હા સરકારી નોકરી મેળવવી એ કંઈ જ ખરાબ નથી અને તૈયારી કરવી પણ એ બહુ સારી વાત કહેવાય છે. કેમ કે આ તૈયારી કરતા કરતા આપણે આપણા દેશ, આપણા સમાજ અને આપણા બંધારણ થી જાગૃત તો થઈએ જ છીએ.. અસ્તુ

Advertisements


સૌરાષ્ટ્રના મહુવાના દાંડિયાની દેશ-વિદેશમાં બોલબાલા છે..

dandiya

dandiya

માતા જગદંબાની આરાધનાના પર્વ નવરાત્રિમાં તેમજ શુભ પ્રસંગોમાં રાસ રમતી વખતે ઉપયોગમાં લેવાતા મહુવાના દાંડિયાની દેશ-વિદેશમાં બોલબાલા છે. બ્રહ્મક્ષત્રિય સમાજે પરંપરાગત વ્યવસાય સાચવી રાખતા આજે પણ મહુવાના ડિસ્કો સ્ટેપના જમાનામાં પણ સંઘેડા પર બનેલા લાકડાના દાંડિયાની ડિમાન્ડ યથાવત રહીં છે તે બાબત આપણી કલા સંસ્કૃતિનો વારસો જળવાય રહ્યા જેવી છે. ભાવનગર જિલ્લાના મહુવામાં વેસ્ટ લાકડામાંથી બેસ્ટ વસ્તુઓનો વેપાર મોટા પાયે પથરાયેલો છે. દાંડિયાથી લઈ કોઈપણ લાકડાની વસ્તુ સંઘેડા પર ચઢાવીને બનાવાતી હોય બજારનું નામ સંઘેડીયા બજાર છે. મહુવા સંઘેડીયા બજારની કલા કારીગરી એટલી ખ્યાતનામ છે કે અહીં બનતી વસ્તુઓ માત્ર ભારતના મોટા શહેરોમાં જ નહીં પણ વિદેશોમાં પણ નિકાસ થઈ રહીં છે. મહુવાના દાંડિયા દેશ-વિદેશના ગુજરાતીઓના હાથ સુધી પહોંચી ગયા છે. લાકડાના દાંડીયા પર લાખના કલરથી ફેન્સી લૂક આપવામાં આવે છે.

આધુનિકતા તરફ આગળ વળતા યુગમાં મશીનરી પર લાકડાની વસ્તુઓ બનાવવાનું શરૂ થતા ઘણા બ્રહ્મક્ષત્રિય વેપારીઓ પોતાનો પરંપરાગત વેપાર છોડી અન્ય વેપાર તરફ પણ વળી ગયા છે. જો કે હજુ પણ મહુવા સંઘેડીયા બજારની રોનક જળવાઈ રહીં છે અને ત્યાં બનતી વસ્તુઓની માગ પણ યથાવત રહીં છે. જેનો સંપૂર્ણ શ્રેય બ્રહ્મક્ષત્રિય વેપારીઓના ફાળે જાય છે. મહુવાથી માત્ર વિદેશમાં દાંડિયાની નિકાસ થાય છે તેવુ જ નથી. ભાવનગર જિલ્લાની મૂલાકાતે આવતા એનઆરઆઈ અને વિદેશી પ્રવાસીઓ સૌરાષ્ટ્રના કાશ્મીર એવા મહુવાની સુંદરતા જોવા અચૂક પહોંચે છે અને તેઓ પણ સંઘેડીયા બજારમાંથી ખરીદી કરવાની તક ગૂમાવતા નથી.


ગુજરાતના એક માત્ર કોમ્યુનિટી રેડિયો દ્વારા કચ્છના ગામડાના બહેનોને શિક્ષણ અપાય છે..

kutchh radio

kutchh radio

રેડિયો શબ્દ આજની યુવા પેઢી માટે માત્ર એફએમ પુરતો જ સિમિત રહી ગયો છે. એક સૈકા પહેલા જ્યારે શોધ થઈ ત્યારે ભારે દબદબો ભોગવનાર રેડિયો હવે ભંગારની રેકડીઓમાં જોવા મળે છે. જો કે ક્યારેક કોઈક મોટી ઉંમરના વડિલોના હાથમાં રેડિયો દેખાઈ જાય છે. સમયની રફતારમાં ફેંકાઈ ગયેલા આ રેડિયોના માધ્યમાથી જ કચ્છના અતિ પછાત અને અશિક્ષિત વિસ્તારના બહેનોને ઉંચા લાવવા મહિલાઓનું સંગઠન માથામણ કરી રહ્યું છે. ગુજરાત સમાચારના અહેવાલ મુજબ કચ્છના ભીમસર પંથકમાં ચાલતો આખા ગુજરાતનો એક માત્ર કોમ્યુનિટી રેડિયો આસપાસના ર૬ ગામની ૬૦૦૦ થી વધુ બહેનોને શિક્ષિત અને દિક્ષિત કરી રહ્યો છે.

મુળભુત રીતે પશુપાલનના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલો રણ પ્રદેશ કચ્છ આખો જિલ્લો આમ તો શૈક્ષણિક રીતે પછાત ગણાય છે. પરંતુ કચ્છના ભીમસર પંથકના કેટલાક ગામડાની હાલત ખુબ જ પછાત છે. લખતા-વાંચતા જ ન આવડતું હોય ત્યાં શિક્ષણ આપવા માટેના માધ્યમો પણ સિમિત બની જાય છે. તેવી સિૃથતિ વચ્ચે અહી વર્ષ ર૦૧ર ની બીજી જૂનના રોજ સૌથી સસ્તુ અને સરળ માધ્યમ એવા ગુજરાતના સૌપ્રથમ કોમ્યુનિટી રેડિયોની શરૃઆત કરવામાં આવી. ખાસ કરીને ઘર-પરિવારના આાધાર સ્તંભ એવા બહેનોમાં શિક્ષણનું સ્તર ઉંચુ આવે અને તેને મુંજવતા અંગત જીવનના પ્રશ્નો ઉકેલાય તો સમગ્ર વિસ્તારનો એકંદર ઉત્કર્ષ ઝડપાથી થાય છે માટે અહી બહેનોને શિક્ષિત અને દિક્ષિત કરવા માટે શરૃ કરાયેલા કોમ્યુનિટી રેડિયોનું નામ સહિયર જો રેડિયો એવું આપવામાં આવ્યું તથા તેના સંચાલનમાં પણ મહિલા સંસ્થાની રચના કરવામાં આવી. આજે આ સંસ્થા સહિયર જો સંગઠનમાં છ હજારથી વધુ બહેનો જોડાયેલી છે. સંચાલન કમિટીમાં ૧૧ સભ્યો છે.

સંગઠન અને રેડિયોના સંચાલક કહે છે કે ૯૦.૪ ચેનલ ઉપરથી રેડિયો સ્ટેશનની આસપાસની પ૦ કિ.મી.ની ત્રિજ્યામાં આવતા આશરે ર૬ જેટલા ગામડામાં નિયમીત પ્રસારણ કરવામાં આવે છે. મહિલાઓના ઉત્કર્ષ માટેના તથા રોજીંદા પ્રશ્નોનું નિરાકરણ આપતા કાર્યક્રમોનું કચ્છની પરંપરાગત લોકબોલીમાં પ્રસારણ થાય છે. હાલ જેડલેનું જતન નામનો એક કાર્યક્રમ ચાલી રહ્યો છે. જેનો મતલબ, બહેનપણીનું ધ્યાન રાખવું તેવો થાય છે. આ કાર્યક્રમ થકી મહિલાઓના આરોગ્યને લગતા પ્રશ્નો હલ કરવામાં આવે છે.

મહિલાઓ રેડિયો સ્ટેશનના ફોન નંબર ઉપર ફોન કરીને પોતાની સમસ્યાઓ વર્ણવે છે. કેટલીક મહિલાઓ રૃબરૃ રેડિયો સ્ટેશન સુધી પહોંચે છે. ઘણી વખત રેડિયોની ટીમ ગામડાઓમાં જઈને સમજણ આપે છે. દરરોજ સવાર-સાંજ સાત વાગ્યે અને બપોરે બાર વાગ્યે એમ ત્રણ વખત કાર્યક્રમનું પ્રસારણ થાય છે. તેઓ કહે છે કે અમે ફક્ત માહિતી અને મનોરંજન જ નથી આપતા પરંતુ સહિયર બનીને બહેનોની સમસ્યા હલ કરીએ છીએ. માટે આ વિસ્તારમાં આ કોમ્યુનિટી રેડિયોની ખુબ લોકપ્રિયતા છે. અત્યારે રેડિયો દ્વારા કુંજલ પાંજે કચ્છજી, બાંધણીનીજી ગાલ, તુ જીયરો આઈ, કચ્છ લોકજી વાણી, ધરીયા ઘેર, લીકબુચાણી, સજીવનો સાદ, જેવા કાર્યક્રમો અપાય છે. ઈન્દુબા જાડેજા, હકીમાબેન ઠેબા, કેસરબેન બદરૃ, અમીનાબેન ઈસ્માઈલ વગેરે કમિટીના બહેનો હાલ સ્ટેશનનું સંચાલન કરે છે.

હાલ આકાશવાણી શબ્દ ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયોનો પર્યાય બની ગયો છે પરંતુ આકાશમાંથી સંભળાતી અદ્રશ્ય વાણીના રૃપમાં આ રેડિયો સ્ટેશન દરરોજ છ હજારથી વધુ બહેનોના જીવનમાં પરિવર્તન લાવવાનું કાર્ય કરી રહી છે. ગુજરાતના એક માત્ર આ કોમ્યુનિટી રેડિયો થકી મળેલા હકારાત્મક પરિણામો અંગે સંચાલક ટીમ જણાવે છે કે, એક સમયે આ વિસ્તારમાં દારૃના નશાનું વ્યાપક દુષણ હતું. આજે અનેક પરિવારોને દારૃની બદીથી બચાવવામાં આવ્યા છે. દીકરીઓ તો ઠીક દિકરાઓને પણ શાળાએ મોકલવાનું ચલણ નહોતું. આજે દીકરીઓ પણ શાળાએ જતી થઈ છે. બહેનોને આરોગ્યને લગતી રોજીંદી અનેક સમસ્યાઓ દૂર થઈ છે. kutchh all india radio program for teaching and education for rural people and women in gujarat kutch india


સોશ્યલ મિડીયામાં સ્ટેટસની બોલબાલા..

mitesh ahir

mitesh ahir

– મિતેષ પી. આહીર
મો : ૯૭૨૫૦ ૫૫૨૯૯
રાજકોટ

સમજીને વાપરો તો સોશ્યલ મિડીયા કાંઇ ખોટુ નથી. એ વાત આ પહેલા પણ કહી ચુકયો છુ ને આજેય ફરી દોહરાવુ છુ઼. આજે વાત કરવી છે ફેસબુક અને વોટસએપ પરના સ્ટેટસ ફિચર્સની. ડી.પી. થી સ્ટેટસ થોડુ અલગ પડે છે એ વાત ઉપયોગ કરનારા તો બધા જાણતા જ હશે. ડી.પી. માં ફકત એકાદ ઇમેજ મુકી શકાય છે અને એ જયા સુધી બદલાવીએ નહીં ત્યાં સુધી સ્થાયી રહે છે. જયારે સ્ટેટસમાં વધુ સંખ્યામાં ઇમેજ પણ મુકી શકાય અને ટુંકી ઓડીયો કે વિડીયો કલિપ પણ મુકી શકાય છે. સ્ટેટસમાં જે કંઇ ચડાવો તે બધુ ચોવીસ કલાક સુધી સ્થાયી રહે છે અને બાદમાં આપોઆપ ડીલીટ લાગી જાય છે. સ્ટેટસનો મોટો ફાયદો જ અે છે કે સંખ્યાબંધ ઇમેજ કે કલિપ ચડાવવાની તક મળે છે ને એ પણ બીજા દિવસે આપોઆપ ડીલીટ લાગી જવાથી ફરી કઇક નવું ચડાવવા સ્પેસ મળી જાય છે.

મતલબ હૈયામાં કે મગજમાં જે કંઇ ઘુમરાતુ હોય એ ક્રિએટીવ બધુ જ તમે સ્ટેટસમાં મુકી શકો છો. જો આવડત હોય તો અલગ અલગ ફોટાઓ જોડી બેકગ્રાઉન્ડમાં તેને લગતું ગીત સેટ કરી ધાર્યો સંદેશો બીજા સુધી પહોચાડી શકાય છે. જો કે ગમે તે અપલોડ કરી દેવાનો મતલબ એવો નથી કે કંઇપણ ફાલતુ હોય તેેને સ્ટેટસમાં મુકી દેવુ કેમ કે તમારૂ સ્ટેટસ જ તમારી ખરી ઓળખની ચાડી ખાઈ જાય છે. સ્ટેટસની દુનિયામા મોટો ફાયદો એ રહે છે કે અપલોડ કરનાર અને જોનાર એમ બન્ને માટે સારી સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. તમે જે કંઇ ચડાવ્યુ હોય તે કોણે કોણે અને કેટલા વાગ્યે જોયુ તે જોવા મળે છે ને જોનારાઓ માટે પણ સારી સુવિધા એ રહે છે કે કોઈપણ એક સ્ટેટસ તમે ઓપન કરો એટલે તેના પછીના અપલોડ થયેલા તમામ સ્ટેટસ આપો આપ ઓપન થતા રહે છે. જો કે અહીં એક મર્યાદા એ બની રહે છે કે જેઓના નંબર કોન્ટેક લીસ્ટમાં સેવ હોય તે લોકો સ્ટેટસ જોઈ શકે છે.

ઘણી વખત ગ્રુપમાં કે વ્યકતિગત મોકલાતા ગુડ મોર્નીંગ, હેવ એ નાઇસ ડે જેવા મેસેજ કોઇને ત્રાસરૂપ બની રહેતા હોય છે ત્યારે કોઇને તકલીફ ન આપવી હોય તો આવુ બધુ રોજે રોજ સ્ટેટસમાં ચડાવી દેવાનો વચલો રસ્તો વધુ યોગ્ય બની રહે છે. જેને રસ હોય તે લોકો આપણું સ્ટેટસ જોતા રહેશે અને એમા પણ સામો જવાબ વાળવાની તક તો મળે જ છે. એ જ રીતે માનો કે તમે કયાય ફરવા ગયા છો તો ત્યાંના સીન સીનેરી તમારા સ્વજનોને કે મિત્રોને વ્યકતિગત મોકલવાને બદલે સ્ટેટસમા ચડાવી દેવા વધુ સરળ રહે છે.

પ્રવાસનું રોજે રોજનું અપડેશન સ્ટેટસમા મુકીને અન્ય લોકોને પણ તમારા પ્રવાસની અનુભુતી કરાવી શકાય છે. દિકરા કે દિકરીનો જન્મદિન હોય તો સ્ટેટસના માધ્યમથી ડેડીકેટ કરી શકાય છે એટલુ જ નહી કોઇ સાથે બાજી બગડી હોય તો તેને સુધારવામા પણ સ્ટેટસ મદદરૂપ બને છે. માનો કે સવારે પત્ની સાથે જીભાજોડી થઇ હોય તો ઓફીસે બેઠા બેઠા એવુ કોઇ ગીત કે યાદગાર ફોટાઓ સ્ટેટસમા મુકી દયો એટલે વાત પુરી.. પત્ની તેને જોઈને પીગળી જાય ને સાંજે તમે ઘરે પહોચો તો સમાધાન થઇ જાય.. બોલો છે ને કમાલની વાત.!!. પ્રેમી હૈયાઓ પણ સ્ટેટસનો ભરપુર લાભ ઉઠાવે છે. આગળ કહ્યુ એમ સાંકેતિક ભાષા, દ્રશ્યો કે ગીત પંકતિઓથી કામ ચલાવાય છે.

અત્યાર સુધી વોટસએપ ગ્રુપ કે એફ.બી. ગ્રુપનુ બહુ ચલણ વધ્યુ હતું. ગ્રુપમાં કાઇપણ કન્ટેન્ટ મુકી દઇએ એટલે બધા સભ્યો જોઇ લેતા. અમુક મિડીયાના લોકો ન્યુઝનુ અપડેટ સતત મુકવા અાવા ગ્રુપ ચલાવતા પણ હવે સ્ટેટસના ખરા ઉપયોગની જાગૃતિ આવી ત્યારથી આવા ગ્રુપોનું વિસર્જન થવા માંડયુ છે. હવે આજ પ્રવૃતિ નિયમિત સ્ટેટસના માધયમથી થવા લાગી છે. મોટા મોટા લેખકો અને વિચારકો પણ પોતાના રચિત કવોટસ કે લખાણો સ્ટેટસમા મુકતા થયા છે. વોટસએપ કે એફ.બી.મા તમે કાઇપણ મુકો તો ગમે તે વ્યકતિ ડાયરેકટ જ ઉઠાવીને પોતાની રીતે ગમે તેને મોકલી શકે છે. જયારે સ્ટેટસમાં જે કંઇ મુકો તે ડાયરેકટ કોઇ કોપી પેસ્ટ કે ફોરવર્ડ નથી કરી શકાતું.

સ્ટેટસમાં તમે કાઇ મુકયુ ને કોઇને ગમી જાય તો એણે પર્સનલી તમને મેસેજ કરીને માંગણી કરવી પડે છે. મતલબ બાજી તમારા હાથમા રહે છે. સ્ટેટસનું આ એક જમા પાસુ ગણી શકાય. જો કે આમાય હાથ વાટકી જેવો વહેવાર ચાલતો હોય છે. કયારેક તમારા સ્ટેટસમાં મુકાયેલુ કોઇ તમારી પાસેથી માંગે છે ને કયારેક સેન્ડ મી લખીને તમે એની પાસેથી માંગી શકો છો. બોલો છે ને સ્ટેટસની વાત કઇક જમાવટવાળી. તો વાટ શું જુઓ છો.. મંડી જાવ આજથી જ સ્ટેટસની દુનિયાને પલોટવા.. બેસ્ટ ઓફ લક (સોશ્યલ મિડીયાનું સોશ્યલ મિડીયાને જ અર્પણ) અસ્તુ.. social media status article by mitesh p ahir rajkot gujarat india


વિશ્વ પૃથ્વી દિન નિમિતે પૃથ્વી પરના પર્યાવરણ અંગે જાગૃતિ કેળવીને તેને બચાવીએ..

:: સંકલન ::
સોનલ જોષીપુરા
પ્રાદેશિક માહિતી કચેરી,
જયુબેલી બાગની અંદર,
રાજકોટ – ૩૬૦ ૦૦૧

ગ્લોબલ વોર્મિંગ, સમુદ્રમાં ઢોળાતું તેલ, ભુગર્ભ જળની અશુધ્ધિઓ, જંતુનાશકો, જમીનમાં ઉમેરાતા ઝેરી રસાયણો, જંગલનું ઘટતું પ્રમાણ, થર્મલ અને એટોમિક પાવર પ્લાન્ટસ, આ બધી આડઅસરોને લીધે પૃથ્વી અને તેના પર્યાવરણને થતા નુકસાન પ્રત્યે જાગૃતિ કેળવવા માટે સમગ્ર વિશ્વમાં ૨૨ મી એપ્રિલના દિવસને વિશ્વ પૃથ્વી દિન તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ ઉજવવાની શરુઆત કેવી રીતે થઇ તે જોઇએ તો ઇ.સ. ૧૯૭૦ માં યુનાઇટેડ નેશન્સ દ્વારા એક ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો જેમાં ૨૨ મી એપ્રિલના દિવસને વિશ્વ પૃથ્વી દિવસ તરીકે ઉજવવાનું નિયત કરાયું હતું. એ અગાઉ ૧૯૬૯ સુધી ૨૦ મી માર્ચ એટલે કે ઇકવીનોકસના દિવસે વિશ્વ પૃથ્વી દિવસ’ ઉજવવામાં આવતો હતો. ઇકવીનોકસના દિવસે સમગ્ર પૃથ્વીના કોઇપણ સ્થળે દિવસ અને રાતની લંબાઇ એક સરખી હોય છે. વોશિંગ્ટન ડી.સી.માં પર્યાવરણ અંગે જાગૃતિ કેળવવા માટે સેનેટર ગેલોર્ડ નેલ્સને વિશ્વ પૃથ્વી દિનને ૨૨ મી એપ્રિલે ઉજવવાનો પ્રસ્તાવ મુકયો હતો, જેને યુનાઇટેડ નેશન્સના જનરલ સેક્રેટરી યુ થાન્ટે ટેકો જાહેર કરતાં આ ઉજવણી વિશ્વવ્યાપી બની છે.

૨૨ મી એપ્રિલના દિવસે અમેરિકામાં જાપાનીઝ શાંતિ ઘંટ વગાડવામાં આવે છે. આ ઘંટ જાપાની પ્રજાએ અમેરિકાની પ્રજાને વિશ્વ શાંતિ માટે ભેટ આપ્યો હતો. સમગ્ર વિશ્વમાં પૃથ્વી તથા તેના પર્યાવરણની જાગૃતિ માટે વિવિધ કાર્યક્રમો આ દિવસે યોજાય છે. પર્યાવરણીય જાગૃતિ કેળવવા સમગ્ર વિશ્વના ૧૭૪ દેશોમાં ૧૭ હજાર સંસ્થાઓના ૫૦૦ જુથો પર્યાવરણીય જાગૃતિના કાર્યક્રમો ચલાવે છે. ભારતમાં પણ પર્યાવરણ અંગેની ખાસ ઝુંબેશ વિશ્વ પૃથ્વી દિવસ નિમિત્તે ચલાવવામાં આવે છે. વધુ વૃક્ષો વાવવા, ઓછુ પ્રદુષણ ફેલાવવું, સમુદ્રમાં તેલ ન ઢોળવું, જમીનમાં જંતુનાશકો અને ઝેરી રસાયણો ન ઠાલવવા, અણુમથકોનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરવો, વગેરે બાબતો થકી જ પૃથ્વીનું સંરક્ષણ કરી શકાશે. સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં એક માત્ર પૃથ્વી ગ્રહ પર જ જીવન શકય છે ત્યારે પૃથ્વી પરનું આ જીવન આબાદી અને ઉન્નતિથી ભર્યું ભર્યું રહે, તે જોવાની દરેક પૃથ્વીવાસીની ફરજ છે અને આ ફરજ પૃથ્વીને બચાવવાથી જ નિભાવી શકાશે. વિશ્વ પૃથ્વી દિન ના રોજ બધા પૃથ્વીવાસીઓ પૃથ્વી પરના પર્યાવરણને બચાવવાનો સંકલ્પ કરે તો જ વિશ્વ પૃથ્વી દિન ની ઉજવણી સાર્થક થઇ ગણાશે.


પ્રેરણાનું ગલગલિયું અને ઈન્સ્પિરેશનની ચટણી…

Saurabh Shah - Writer

Saurabh Shah – Writer

– સૌરભ શાહ

ટીવી પર સચિન તેન્ડુલકરની ડોક્યુમેન્ટરી જોઈ અને તમને ક્રિકેટર બનીને જગત આખામાં નામ રોશન કરવાની ઈચ્છા થઈ આવી. તમે કદાચ સાંભળ્યું કે વાંચ્યું પણ હશે કે કોઈ જાણીતા ક્રિકેટરને એની આગલી પેઢીના બીજા કોઈ મશહૂર ક્રિકેટરને રમતાં જોઈને પ્રેરણા મળી કે મારે પણ એમના જેવું થવું છે અને વખત જતાં એ પોતે પણ ક્રિકેટ જગતમાં એક સિતારો બની ગયો. આવું બધું વાંચી સાંભળીને આપણે પણ માની બેસીએ છીએ કે કોઈને જોઈને, એમનું કામ જોઈને, નામ જોઈને આપણને પ્રેરણા મળે એટલે આપણે એમના જેવા થઈ જઈએ. અને એટલે આપણે જ્યાંથી મળે ત્યાંથી પ્રેરણા લેવા માંડીએ. મહાપુરુષોનાં જીવનચરિત્રોમાંથી, એમના જીવનના પ્રેરણાત્મક પ્રસંગોમાંથી, કોઈનાં લખાણોમાંથી, વ્યાખ્યાનો પ્રવચનો અને સેમિનારોમાંથી. પ્રેરણાના ઢગલા નીચે દબાઈ જઈએ ત્યાં સુધી આપણે આપણા પર પ્રેરણાઓ ઠાલવ્યા કરતા હોઈએ છીએ.

કોઈનામાંથી પ્રેરણા મળતી હોય તો તે સારું જ છે પણ આવી પ્રેરણાઓ બહુ બહુ તો સ્ટાર્ટરના સ્પાર્ક પ્લગની ગરજ સારે. તમારી પાસે રસ્તાના ખાડા ટેકરાઓની ઝીંક ઝીલી શકે એવા સસ્પેશનવાળું વાહન હોવું જોઈએ, વાહનને નિયમિતરૂપે ઓઈલ-પેટ્રોલ મળવાં જોઈએ, તમારાં ટાયર પંકચર પ્રૂફ હોવાં જોઈએ અને સૌથી અગત્યની વાત તો એ કે હાઈવે પર ધસમસતા ટ્રાફિકમાં તેમ ગલીકૂંચીઓના બેફામ ટ્રાફિકમાં વાહન ચલાવવાની આવડત, કુશળતા તમારામાં હોવી જોઈએ. સ્ટાર્ટર માટેના સ્પાર્ક પ્લગના જોરે તમે એફ વન રેસ તો શું અમદાવાદથી મહેમદાવાદનો રસ્તો પણ કાપી શકવાના નથી. અને આ વાત તમે સારી રીતે સમજો છો એટલે જ પૂરતી તૈયારી વિના ઘરેથી શાક માર્કેટમાં જવા માટે પણ તમારા વેહિકલમાં નીકળતા નથી. પણ પ્રેરણાની બાબતમાં આપણે આવું માનતા નથી. ક્યાંકથી પ્રેરણા મળી ગઈ એટલે બની ગયા સચિન તેન્ડુલકર. સ્ટીવ જોબ્સનો કિસ્સો કોઈએ બઢાવી ચઢાવીને પોતાના સ્ટેન્ડ અપ કોમેડી જેવા વ્યાખ્યાન – સેમિનાર – પ્રવચનમાં કહીને તમને પ્રેરણાનું ગલગલિયું કરાવ્યું અને આપણે માની બેઠા કે હમૌ સ્ટીવ જોબ્સ બનત હૈ અને ભણવાનું પડતું મૂકી સ્ટીવ બનવાનાં સપનાં જોવા લાગ્યાં.

કોઈ પ્રેરણા આપે કે કોઈનામાંથી પ્રેરણા મળે ત્યારે પહેલાં તો એ જોવું જોઈએ કે આપણા પોતાનામાં એ પ્રકારની ટેલન્ટ છે કે નહીં..?? ગળાનાં ઠેકાણાં ન હોય એવા લોકો ટીવીના ટેલન્ટ શોમાં ભાગ લેવા નીકળી પડતા હોય છે.. શું કામ..?? તો કહે અમને ગાવાનો શોખ છે, અમારે પણ લતા કે કિશોર બનવું છે. શોખ હોવાથી તમે એ ક્ષેત્રમાં ટોચ પર પહોંચી શકવાના નથી ટોચની વાત જવા દો આગળ પણ વધી શકવાના નથી. હા, ઘરમાં ગાતાં ગાતાં તમે પંદરમી ઓગષ્ટના રોજ તમારા બિલ્ડિંગના કે તમારી સોસાયટીના ફંકશનમાં અય મેરે વતન કે લોગોં ગાઈને પાંચ જણાની શાબાશી મેળવી આવો એને કારણે કંઈ તમારા ક્ષેત્રમાં આગળ વધ્યા એવું ન કહેવાય.

શોખ હોવામાં અને પેશન હોવામાં જમીન આસમાનનો ફરક છે. પેશનને કારણે તમે તમારું સર્વસ્વ હોડ પર લગાવી દેતા હો છો બીજા તમામ વિકલ્પો બંધ કરીને તમારું સમગ્ર ફોકસ તમારે જે ક્ષેત્રમાં આગળ વધવું છે તેના પર જ કેન્દ્રિત કરતા હો છો. જો કે નકરી પેશન કશાય કામની નથી હોતી. મુંબઈ જેવા શહેરમાં રોજના હજારો યુવાન યુવતીઓ શાહરૂખખાન બનવા આવતા હશે. એ સૌને પેશન હશે ત્યારે જ તો એમણે ઘરબહાર છોડીને મુંબઈ આવો સ્ટ્રગલ કરવાનું નક્કી કર્યું. પણ પેશનેટ લોકોમાં જો ટેલન્ટ ન હોય તો કંઈ વળતું નથી. પ્રતિભા કંઈ ઝાડ પર ઊગતી નથી કે બજારમાં તૈયાર પણ મળતી નથી.

તમને ક્રિકેટ રમતાં આવડતું હોય, ક્રિકેટના તમામ નિયમોની જાણકારી હોય અને ટીવી – ડીવીડી પર જોઈ જોઈને કોણ કેવી રીતે કયા પ્રકારનો બોલ રમે છે એની તમામ જાણકારી પણ તમે મેળવી લીધી હોય છતાં તમે સારા ક્રિકેટર ન બની શકો એવું બને..!! કારણ કે તમારી પાસે ક્રિકેટ વિશે જે કંઈ છે તે બીજા કોઈનામાં પણ હોઈ શકે. સેંકડો નહીં, હજારો કે લાખોમાં હોઈ શકે. તમારામાં ક્રિકેટર બનવાની વિશેષ પ્રતિભા જો ન હોય તો તમારે એ ક્ષેત્રમાં નસીબ અજમાવવાનો કોઈ અર્થ નથી. એવું જ સંગીતના ક્ષેત્રમાં. એવું જ લેખનના ક્ષેત્રમાં અને એવું જ કોઈપણ પ્રોફેશનમાં કે ઈવન બિઝનેસમાં અને ટેલન્ટ હોવી પણ પૂરતું નથી.

જે લોકોમાંથી આપણે પ્રેરણા લઈએ છીએ એમને પોતાના ક્ષેત્રની તમામ ટેકનિકલ આવડત, પેશન, ટેલન્ટ હોવા ઉપરાંત સૌ લોકોમાં જે સૌથી મોટી ખાસિયત હોય છે તે દિવસરાત મહેનત કરવાની. એમાં કોઈ અપવાદ નહીં. સચિન તેન્ડુલકર પોતાની કારકિર્દીના મધ્યાહૃને પણ નેટ પ્રેક્ટિસ કરતો અને તે પણ વરસતા વરસાદમાં મને શરદી થઈ છે, માથું દુઃખે છે, પેટ દુઃખે છે, આજે મૂડ નથી, ઘરે મહેમાન છે, કેટલા દિવસથી પિક્ચર જોયું નથી વગેરે કારણો આ મહાન લોકોના જીવનમાં નથી હોતા.

જે લોકો આપણને પ્રેરણા આપે છે એમણે એ સ્થાને પહોંચવા માટે પોતાની અંગત તથા પારિવારિક અને સામાજિક મઝાઓનો કેટલો ત્યાગ કર્યો હશે એની તો આપણને કલ્પના પણ નથી હોતી. અને તે પણ એકાદ બે વખત કે અપવાદરૂપે નહીં. ડે ઈન એન્ડ ડે આઉટ તેઓએ આવો ભોગ આપ્યો હોય છે. કોઈ કચકચ વિના, કોઈ બહાનાં કાઢયા વિના, બિલકુલ સાહજિક પણે. ઈન્સ્પિરેશન જ્યાંથી મળતી હોય ત્યાંથી લઈએ, વાંધો નથી, સારું જ છે. પણ એટલી સભાનતા રાખીએ કે ભોજનની થાળીમાં એનું સ્થાન માત્ર ચટણી જેટલું જ છે. બાકીની વાડકીઓમાં પરસેવો, ટેલન્ટ, ત્યાગ, પેશન વગેરે જેવી ડઝનબંધ વાનગીઓ વિના આ થાળી અધૂરી છે. એકલી ચટણીથી પેટ ભરાતું હોય તો જ તમે પ્રેરણાત્મક વાતો સાંભળીને શેખચલ્લીનાં સપનાં જોતાં રહેજો.. (સંદેશ સંસ્કાર પૂર્તિ માંથી સાભાર)


મૂંગા પશુઓ માટે ખોરાક અને પાણીની વ્યવસ્થા કરાય છે

animal help

animal help

કચ્છમાં ઉનાળાના દિવસોમાં જયારે ગરમીએ પણ  ડેરા તંબુ તાણ્યાં હોય છે ત્યારે ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેની આંતરરાષ્ટ્રીય ભૂમિ સીમા પાસેના કચ્છના લખપત તાલુકાના માતાના મઢથી નારાયણ સરોવર વચ્ચેના ૧૫ થી ૨૦ કિલોમીટર સુધીના રણ પ્રદેશ જેવા વિસ્તારમાં જ્યાં દૂર દૂર સુધી અનાજ તો ઠીક પણ પાણીનું ટીપું શોધવું પણ મુશ્કેલ બની જાય છે. આમ તો આ રસ્તો ટ્રાફિકવાળો છે એટલે રોજની લગભગ ૧૦ જેટલી એસટી બસ અને ૪ થી ૫ લોકલ ટ્રાવેલ્સ ચાલુ હોય છે ત્યાં રહેતા વન્ય પક્ષી, કૂતરાં અને ગાયો માટે આ સ્થળે બસોવાળા રોજ પોતાના ઘરેથી પાણીના કેન અને ખોરાક લાવે છે. જેથી કરીને ત્યાં બીહડમાં વસતાં પ્રાણીઓ ભૂખ અને તરસથી મૃત્યુ ના પામે. આજના આ સમયમાં માણસ પોતે માણસનું નથી વિચારતો ત્યાં આ લોકો અબોલ જીવો માટે આટલી લાગણી ધરાવે એ જોઈને એટલું સમજાયું કે માનવતા હજી મરી નથી..


ચકલી કદમાં ભલે નાનકડું પંખી હોય પણ તેની વિશેષતાઓ ઘણી મોટી છે..

save sparrow

save sparrow

શહેરી પક્ષી ગણાતી ચકલી છેલ્લા એક દાયકાથી લુપ્ત થતી જાય છે. ખાસ કરીને મોબાઈલના આગમન પછી અને શહેરી વિસ્તારના મકાનોની બાંધણીમાં ફેરફાર થયા પછી ઘરે ઘરમાં ચિચિયારી કરતી ચકલી જોવી દુર્લભ થતી જાય છે. સામાન્ય રીતે ઘરની અંદર, વેન્ટીલેશનમાં, ખૂણે ખાંચરે ગોખલામાં અને મોટા ભાગે ટ્યુબ લાઈટ ઉપર માળો બાંધતી ચકલી હવે જોવા મળતી નથી.. એક સર્વેક્ષણ પ્રમાણે પાછળ એક વર્ષમાં શહેરી વિસ્તારમાં ચકલીની સંખ્યામાં ૩૦% જેટલો ભારે ઘટાડો નોંધાયો છે. ચકલીની સંખ્યા ઘટવા પાછળનું એક કારણ ખોરાકની અછત પણ મનાય છે. બગીચામાં મોટા પ્રમાણમાં કિટનાશકોનો ઉપયોગ થવાથી પણ ચકલીઓને પૂરતો ખોરાક મળતો નથી. ઉપરાંત ખુલ્લી ઘાસવાળી જમીનનું ઘટતું પ્રમાણ, વધતું જતું તાપમાન વગેરે પણ આ માટે વત્તા ઓછા અંશે જવાબદાર છે.

એક સમયે કાબર જે પ્રકારે ખોરાક મેળવાતી હતી તે હાલત હાલ ચકલીની થઇ ગઇ છે. સિગારેટના ઠુંઠિયા વચ્ચે ખોરાક શોધતી ચકલીની વ્યથાને કોણ સમજશે..?? જો આ સ્થિતિ ચાલુ રહે તો બાળકોને આવનારા દિવસોમાં માત્ર ચિત્રો અને તસવીરોમાં જ ચકલી જોવા મળે તેવી દહેશત ઉભી થઈ છે. આથી તો આ પંખીને બચાવવા માટે ગંભીરતાથી વિચારાઈ રહ્યું છે અને જન જાગૃત્તિના હેતુથી પ્રતિ વર્ષ ૨૦ માર્ચ વિશ્વ ચકલી દિવસ તરીકે ઉજવણી થાય છે. માળો બાંધવાની અણઆવડત અને દુશ્મનોની હેરાનગતિને કારણે ચકલીઓની સંખ્યા ઉતરોતર ઘટી રહી છે

માનવ વસ્તીની સાથે વસનારૃ આ નાનકડું પક્ષી તે ચકલી ઘર આંગણે, બખોલમાં, ગોખલામાં કે માટીના કુંડા જેવા માળામાં રહેનારૃ અને આખો દિવસ ચીં ચીં.કરી ઉડા ઉડ કરનારૃ અને વાતાવરણને જીવંત રાખનાર આ ચકલી વિશ્વ ચકલી દિવસ નિમિત્તે તેની ઘટતી સંખ્યાને કારણે વધુ યાદ કરવામાં આવે છે. ૨૦ મી માર્ચ એટલે પર્યાવરણની સમતુલા જળવાઇ રહે અને તેનું જતન થાય અને પ્રકૃતિ સાથે પોતાના અસ્તિત્વને જાળવવા સતત ઝઝૂમતાં આ નાનકડા પક્ષીને બચાવવા ૨૦ માર્ચનો દિવસ ચકલી બચાવો અભિયાન તરીકે વિશ્વભરમાં ઉજવવામાં આવે છે.

ગુજરાતના સ્પેરોમેન તરીકે જાણીતા જગતભાઈ કિનખાબવાલાએ પોતાના શબ્દોમાં જણાવેલ કે અત્યારે થઈ રહેલા ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે ભવિષ્યની આપણી પેઢી પાસે પાસબુકમાં તો બેલેન્સ હશે, પણ શ્વાસબુકમાં પૂરતા શ્વાસ નહીં હોય. પર્યાવરણને આપણી જરુર નથી પણ આપણે તેની જરુર છે અને એટલે આપણે આપણા સ્વાર્થ માટે પર્યાવરણના હિતમાં કામ કરવું પડશે.

સૌ પ્રથમ વખત જયારે વર્લ્ડ હાઉસ સ્પેરો ડે તરીકે ઉજવવામાં આવ્યો ત્યારે આપણને એમ થાય કે ભલા ચકલાના તે કાંઈ દિવસ ઉજવવાના હોય..?? ચકલીમાં તે વળી નવું શું છે..?? ચકલાં, ચકલી, ચકીબેન કે હાઉસ સ્પેરો એ ફક્ત આપણાં દેશનું જ નહીં પણ વિશ્વભરમાં સૌથી વધુ જોવા મળતું અને માનવ વસ્તી સાથે હળી ભળી ગયેલું સૌથી સામાન્ય પક્ષી ગણાય છે. એક સમયે વિશ્વનું સૌથી સામાન્ય અને ટોળાબંધ જોવા મળતું આ નાનકડું પંખી આજે જીવન સંઘર્ષ માટે ઝઝુમી રહ્યું છે અને કમનસીબે હારી રહ્યું છે.. વિશ્વભરમાં અને ખાસ કરીને ભારતમાં પણ ચકલીઓની સંખ્યા ખૂબ ઝડપથી ઘટી રહી છે. જો તેમને બચાવવા માટે આપણે કંઈ નહીં કરીએ તો આ ચકલીઓ ખૂબ ઝડપથી સદાને માટે લુપ્ત થઈ જશે.. ચકલી કદમાં ભલે નાનકડું પંખી હોય પણ તેની વિશેષતાઓ ઘણી મોટી છે.

ચકલીના ઘરને ગમે ત્યાં અથવા વૃક્ષો ઉપર મુકી દેવાથી કે આ માળાઓ લટકાવી દેવાથી ચકલી ક્યારેય સફળતાપૂર્વક માળો બાંધીને રહી શકતી નથી. કારણકે તેના દુશ્મનો ખાસ કરીને નાની મોટી કાબરો, પુંછડીવાળો મોટો કાબર (ટ્રાઇપોટ), નાના બાજ પક્ષીઓ તેમજ રાત્રિના સમયે બિલાડી ચકલીના ઇંડા, બચ્ચા તેમજ માળાને રફેદફે કરીને બધી મહેનત નકામી કરી દે છે. એક સમયે આ ચકલીઓના ઝુંડ ચીં ચીં કરતાં જોવા મળતાં હતાં. આજે આ ચકલી પોતાના અસ્તિત્વ ઉપરના ખતરા સાથે જંગ ખેલી રહી છે. થોડા વર્ષો પહેલા મકાનોની એવી વ્યવસ્થા હતી કે ચકલી ઘરમાં સરળતાથી આવ જા કરી શકતી હતી. પરંતુ ઘરમાં છબીઓ ટીંગાળવાની તેમજ પાટીયા ઉપર ઉંધા વાસણો મુકવાની પ્રથા કાળક્રમે બદલાઇ જતાં અને નવા મકાનોમાં ચુસ્ત બારી બારણાંની ડીઝાઇનના કારણે ચકલીઓને ફરજીયાત ઘરની બહાર નીકળી જવું પડયું અને બહાર ગમે ત્યાં માળો બાંધવાની નોબત આવતાં પોતાની અણઆવડતના કારણે અને દુશ્મનોની સતત હેરાનગતિને કારણે બહુ ઓછી સંખ્યા ચકલીઓની વસ્તી રહેલા પામી છે.

આ અંગે એક પક્ષીપ્રેમીએ જણાવ્યું હતું કે ચકલી બચાવો અભિયાનના વ્યક્તિગત કે સંસ્થાઓના પ્રયાસો પ્રશંસાને પાત્ર છે. ચકલીના માળાઓ થોડો યોગ્ય માર્ગદર્શન હેઠળ સુરક્ષીત જગ્યાએ એટલે કે પોતાના ઘરની ઓસરી જ્યાં કાટખૂણો પડતો હોય તેવી થોડી ઊંચી જગ્યામાં આ કુંડાના કે પુંઠાના માળા મુકવામાં આવે તો ત્યાં ચકલી અવશ્ય ત્યાં માળો બાંધશે. ઘરના લોકોની સતત અવર જવરના કારણે દુશ્મન પક્ષીઓ તેમજ બિલાડી દૂર રહેશે જેથી સલામત અને સુરક્ષીત ઘર મળતાં ચોક્કસ ચકલીઓની સંખ્યા વધશે અને ચકલી બચાવ અભિયાનનો ધ્યેય પણ સિધ્ધ થતાં વિશ્વ ચકલી દિવસ ની ઉજવણી પણ સાર્થક નિવડશે. આજના યુવાનો પરિવાર, મિત્રો સાથે કલાકો સુધી સ્માર્ટફોન ઉપર વ્યસ્ત રહે છે પણ પ્રકૃતિ માટે વોટસઅપ કે ફેસબુકમાં થોડો સમય આપી તેને બચાવવા અને તેની માવજત થાય તેવા નાના મોટા ઘણા કિમિયાઓ જેવા કે માટીના કુંડા, પુંઠાના ઘર કયાં કેવી રીતે સલામત અને સુરક્ષીત મુકવા તેનો પ્રચાર કરે તો પણ ઘણી જાગૃતિ આવી શકે અને પોતાના અસ્તિત્વના જંગ માટે લડતા નાનકડા પક્ષી માટે પણ આપણે ઘણાં ઉપયોગી થઇ શકીશું. તો ચાલો આપણે ચકલી બચાવવા માટે નાનકડો પ્રયાસ કરવાની શરૂઆત કરીએ..


દિમાગને માલિક બનાવવાની ભૂલ ન કરાય…

-આશુ પટેલ

ઓશોના અનુયાયી મા યોગ કુંદને ઓશોની બોધકથાઓનું સંકલન કરીને બોધકથા-ચોટકથા નામનું પુસ્તક થોડા વર્ષો અગાઉ પ્રકાશિત કર્યું હતું. એમાંની એક બોધકથા વાચકો સાથે શેર કરવી છે…

એક રાજા પોતાના એક નોકરથી ખૂબ રાજી હતો. રાજા પ્રત્યે તે એ હદે સમર્પિત હતો કે રાજા કાજે પોતાનું જીવન સમર્પી દેવા તે સદાય તૈયાર રહેતો. રાજા તેનાથી અત્યંત રાજી રહેતો. તે નોકરે ઘણી વાર પોતાનો જાન જોખમમાં મૂકીને રાજાને બચાવ્યો હતો. રાજાનો તે અંગરક્ષક હતો. તેનાથી રાજા અત્યંત પ્રસન્ન હતો એવા એક દિવસે રાજાએ કહ્યુંતારી કોઈ પણ ઇચ્છા હોય તો મને કહે હું તે પૂરી કરીશ. તેં મારા માટે એટલું બધું કર્યું છે કે હું ક્યારેય કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરી ન શકું, તેને ભરપાઈ ન કરી શકું. પણ આજે તારી કોઈ પણ ઇચ્છા હું પૂરી કરવા માગું છું. ભલે ને તે ગમે તે હોય. નોકરે કહ્યુંઆપે મને ઘણું આપ્યું છે. આપની સાથે રહીને જ હું તો ધન્યતા અનુભવું છું મારે કશાની જરૂર નથી. આમ છતાં રાજાએ આગ્રહ ચાલુ રાખ્યો. નોકર ના પાડતો ગયો તેમ રાજા વધુ ને વધુ આગ્રહ કરતો ગયો.

આખરે નોકરે નમતું જોખ્યું અને કહ્યું ઠીક છે, નામદાર.. આપની એમ જ ઇચ્છા હોય તો મને ચોવીસ કલાક પૂરતો રાજા બનાવો અને આપ મારા રક્ષક બનો. આવી માગણી સાંભળીને રાજા સહેજ અચકાયો. તેને ડર લાગ્યો પણ પોતાના વચનનો પાક્કો હોવાથી તેણે નોકરની ઇચ્છા પૂરી કરવી જ રહી. ચોવીસ કલાક માટે રાજા પોતે રક્ષક બન્યો અને નોકર બન્યો રાજા. આ નોકરે શું કર્યું ખબર છે..?? તેણે સૌથી પહેલો હુકમ છોડ્યો કે રાજાને મૃત્યુદંડ ફરમાવવામાં આવે. રાજાએ પૂછ્યું અરે, શું કરે છે તું..?? નોકરે કહ્યું ચૂપ.. તું ફક્ત ચોકીયાત છે તેથી વિશેષ કંઈ નહીં. હવે તો હું રાજા છું.. રાજાને મૃત્યુદંડ થયો અને પેલો નોકર સદાય માટે રાજા બની રહ્યો..

નોકરો પાસે માલિક બનવાના આગવા બેઇમાનીભર્યા તરીકા હોય છે. દિમાગ સૌથી સુંદર, સૌથી જટિલ અને સૌથી વિકસિત તંત્ર છે. તે તમારી સેવા સારી રીતે બજાવતું આવ્યું છે અને બજાવી રહ્યું છે. તેની બજાવેલી સેવાઓને કારણે તમારા જીવનમાં રાજા અને નોકરવાળી કહાણીનું પુનરાવર્તન થતું આવ્યું છે.. દરેક જણ માટે આ કહાણી પુનરાવર્તિત થઈ છે. દિમાગને તમે માલિક બનાવી દીધું છે અને એ તમારી સાથે નોકર જેવો વર્તાવ કરે છે. ઘણા માણસો કહેતા હોય છે કે અમારા દિમાગ પર અમારો કાબૂ નથી. એવા માણસોએ નિત્ય પ્રાત:કાળે આ બોધકથા વાંચવી જોઈએ.. (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાભાર)