ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


વિશ્વ પૃથ્વી દિન નિમિતે પૃથ્વી પરના પર્યાવરણ અંગે જાગૃતિ કેળવીને તેને બચાવીએ..

:: સંકલન ::
સોનલ જોષીપુરા
પ્રાદેશિક માહિતી કચેરી,
જયુબેલી બાગની અંદર,
રાજકોટ – ૩૬૦ ૦૦૧

ગ્લોબલ વોર્મિંગ, સમુદ્રમાં ઢોળાતું તેલ, ભુગર્ભ જળની અશુધ્ધિઓ, જંતુનાશકો, જમીનમાં ઉમેરાતા ઝેરી રસાયણો, જંગલનું ઘટતું પ્રમાણ, થર્મલ અને એટોમિક પાવર પ્લાન્ટસ, આ બધી આડઅસરોને લીધે પૃથ્વી અને તેના પર્યાવરણને થતા નુકસાન પ્રત્યે જાગૃતિ કેળવવા માટે સમગ્ર વિશ્વમાં ૨૨ મી એપ્રિલના દિવસને વિશ્વ પૃથ્વી દિન તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ ઉજવવાની શરુઆત કેવી રીતે થઇ તે જોઇએ તો ઇ.સ. ૧૯૭૦ માં યુનાઇટેડ નેશન્સ દ્વારા એક ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો જેમાં ૨૨ મી એપ્રિલના દિવસને વિશ્વ પૃથ્વી દિવસ તરીકે ઉજવવાનું નિયત કરાયું હતું. એ અગાઉ ૧૯૬૯ સુધી ૨૦ મી માર્ચ એટલે કે ઇકવીનોકસના દિવસે વિશ્વ પૃથ્વી દિવસ’ ઉજવવામાં આવતો હતો. ઇકવીનોકસના દિવસે સમગ્ર પૃથ્વીના કોઇપણ સ્થળે દિવસ અને રાતની લંબાઇ એક સરખી હોય છે. વોશિંગ્ટન ડી.સી.માં પર્યાવરણ અંગે જાગૃતિ કેળવવા માટે સેનેટર ગેલોર્ડ નેલ્સને વિશ્વ પૃથ્વી દિનને ૨૨ મી એપ્રિલે ઉજવવાનો પ્રસ્તાવ મુકયો હતો, જેને યુનાઇટેડ નેશન્સના જનરલ સેક્રેટરી યુ થાન્ટે ટેકો જાહેર કરતાં આ ઉજવણી વિશ્વવ્યાપી બની છે.

૨૨ મી એપ્રિલના દિવસે અમેરિકામાં જાપાનીઝ શાંતિ ઘંટ વગાડવામાં આવે છે. આ ઘંટ જાપાની પ્રજાએ અમેરિકાની પ્રજાને વિશ્વ શાંતિ માટે ભેટ આપ્યો હતો. સમગ્ર વિશ્વમાં પૃથ્વી તથા તેના પર્યાવરણની જાગૃતિ માટે વિવિધ કાર્યક્રમો આ દિવસે યોજાય છે. પર્યાવરણીય જાગૃતિ કેળવવા સમગ્ર વિશ્વના ૧૭૪ દેશોમાં ૧૭ હજાર સંસ્થાઓના ૫૦૦ જુથો પર્યાવરણીય જાગૃતિના કાર્યક્રમો ચલાવે છે. ભારતમાં પણ પર્યાવરણ અંગેની ખાસ ઝુંબેશ વિશ્વ પૃથ્વી દિવસ નિમિત્તે ચલાવવામાં આવે છે. વધુ વૃક્ષો વાવવા, ઓછુ પ્રદુષણ ફેલાવવું, સમુદ્રમાં તેલ ન ઢોળવું, જમીનમાં જંતુનાશકો અને ઝેરી રસાયણો ન ઠાલવવા, અણુમથકોનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરવો, વગેરે બાબતો થકી જ પૃથ્વીનું સંરક્ષણ કરી શકાશે. સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં એક માત્ર પૃથ્વી ગ્રહ પર જ જીવન શકય છે ત્યારે પૃથ્વી પરનું આ જીવન આબાદી અને ઉન્નતિથી ભર્યું ભર્યું રહે, તે જોવાની દરેક પૃથ્વીવાસીની ફરજ છે અને આ ફરજ પૃથ્વીને બચાવવાથી જ નિભાવી શકાશે. વિશ્વ પૃથ્વી દિન ના રોજ બધા પૃથ્વીવાસીઓ પૃથ્વી પરના પર્યાવરણને બચાવવાનો સંકલ્પ કરે તો જ વિશ્વ પૃથ્વી દિન ની ઉજવણી સાર્થક થઇ ગણાશે.

Advertisements


પ્લાસ્ટિકના કપમાં જો તમે ચા પીતા હોવ તો પહેલાં આ જરૂર વાંચો..

Tea in Plastic Cup

Tea in Plastic Cup

રાજ્યભરમાં ૨૦ માઇક્રોનથી નીચેના હલકી ગુણવત્તાવાળા પ્લાસ્ટિકની વસ્તુનો ઉપયોગ કરવા પર પ્રતિબંધ લાદી દેવામાં આવ્યો છે. તેમ છતાં ઘણાં દુકાનદારો અને વેપારીઓ પ્લાસ્ટિકનો ખુલ્લેઆમ ઉપયોગ કરતા હોય છે. ત્યારે હવે તો ચા ને પણ પ્લાસ્ટિકની પ્યાલીમાં જ આપવામાં આવી રહી છે. ત્યારે લોકો  વધું પડતા પ્લાસ્ટિકનો  ઉપયોગ કરતા થયા છે. હલકી ગુણવતાવાળાં કોઇપણ પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો તે શરીરને નુકશાન કરે છે ત્યારે આપણે એ  જાણતાં પણ નથી કે આપણે જે પ્લાસ્ટીકની પ્યાલીમાં ચા પી રહ્યા છીંએ તે પણ આપણા શરીર માટે એટલા જ અંશે હાનીકારક છે.

પ્લાસ્ટીકની હલકી ગુણવત્તાવાળી કોઇપણ વસ્તુમાં ગરમ પ્રવાહી ભરવામાં આવે તો તેમાંથી પોલીમર છુંટુ પડે છે અને શરીરમાં કેન્સર જેવા જીવલેણ રોગને આમંત્રણ પાઠવી શકે  છે ત્યારે આવા હલકી ગુણવત્તાવાળી પ્લાસ્ટીકની ચાની પ્યાલીઓનાં વેચાણ સામે તંત્રએ લાલ આંખ કરવી પણ એટલા જ અંશે જરૂરી છે. પ્લાસ્ટિકની પાણીની બોટલ પણ નુકસાન કારક છે. એકવાર ઉપયોગ થઇ ગયા બાદ લોકો ફરીથી પાણી ભરી ફ્રિઝમાં રાખતા હોય તે પણ સાયન્ટીફિક દ્રષ્ટ્રીએ નુકસાન કરતા હોવાનું તબીબો જણાવે છે.

હલકી ગુણવત્તાવાળા પ્લાસ્ટીકમાં ગરમ પ્રવાહી ભરવામાં આવે તો તેમાંથી પોલીમર છુંટુ પડી પ્રવાહીમાં ભળે છે.  જે શરીર માટે હાનીકારક  છે જ્યારે પ્લાસ્ટીકની હલકી ગુણવત્તાવાળી ચાની પ્યાલી કે ગ્લાસનાં ઉપયોગથી લાંબા ગાળે કેન્સર જેવા રોગ થવાની શક્યતા છે. પ્લાસ્ટીક વેસ્ટ જમીનમાં પણ એક હજાર વર્ષ સુધી નાશ પામતો નથી. પ્લાસ્ટીક વેસ્ટ કચરા સાથે નાખવામાં આવે તો પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચે છે. ૨૦ માઇક્રોનથી ઓછી થીકનેશ વાળું પ્લાસ્ટીક પ્રતિબંધિત છે તેનો ઉપયોગ કરનાર સામે કાનૂની કાર્યવાહી થઇ શકે છે..