ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


દ્વારકામાં માત્ર એક રૂપિયાના ટોકન ચાર્જથી લગ્ન કરાવાય છે..

દ્વારકામાં રઘુવંશી સોશિયલ ગ્રૂપ જલારામ મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા હરહંમેશ કરાતી સમાજ ઉપયોગી રચનાત્મક પ્રવૃત્તિઓમાં આશરે પાંચેક વર્ષ પહેલા કાળઝાળ મોંઘવારીમાં માતા પિતાને દિકરી બોજ ન લાગે તે હેતુથી સંસ્થા દ્વારા શરૂ કરાયેલી માતુ વિરબાઇમાં આદર્શ લગ્નવિધિ જેમાં માત્ર એક જ રૂપિયામાં લગ્ન કરવામાં આવે છે. જે ખૂબ જ પ્રશંસનીય સેવાકાર્ય છે. જેમાં કન્યાની અનુકુળ તારીખે લગ્ન કરી આપે છે અને સાથે ગોર મહારાજ, મંડપ ખર્ચ, દીકરીને ચૌદ હજાર રુપીયા જેટલો કરિયાવર તેમજ બંને પક્ષોના થઇ કુલ ૭૦ માણસોને બે મિષ્ટાન અને ભોજન ખર્ચ સંસ્થા દ્વારા આપે છે. જ્યારે કન્યા પક્ષ પાસેથી રજિસ્ટ્રેશન ફી પેટે માત્ર એક રૂપિયો ટોકન લેવાય છે. social activits and matrimonial and marriage activities for lohana samaj by raghuvanshi in gujarat rajkot porbandar dwarka

Advertisements


વિશ્વ પૃથ્વી દિન નિમિતે પૃથ્વી પરના પર્યાવરણ અંગે જાગૃતિ કેળવીને તેને બચાવીએ..

:: સંકલન ::
સોનલ જોષીપુરા
પ્રાદેશિક માહિતી કચેરી,
જયુબેલી બાગની અંદર,
રાજકોટ – ૩૬૦ ૦૦૧

ગ્લોબલ વોર્મિંગ, સમુદ્રમાં ઢોળાતું તેલ, ભુગર્ભ જળની અશુધ્ધિઓ, જંતુનાશકો, જમીનમાં ઉમેરાતા ઝેરી રસાયણો, જંગલનું ઘટતું પ્રમાણ, થર્મલ અને એટોમિક પાવર પ્લાન્ટસ, આ બધી આડઅસરોને લીધે પૃથ્વી અને તેના પર્યાવરણને થતા નુકસાન પ્રત્યે જાગૃતિ કેળવવા માટે સમગ્ર વિશ્વમાં ૨૨ મી એપ્રિલના દિવસને વિશ્વ પૃથ્વી દિન તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ ઉજવવાની શરુઆત કેવી રીતે થઇ તે જોઇએ તો ઇ.સ. ૧૯૭૦ માં યુનાઇટેડ નેશન્સ દ્વારા એક ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો જેમાં ૨૨ મી એપ્રિલના દિવસને વિશ્વ પૃથ્વી દિવસ તરીકે ઉજવવાનું નિયત કરાયું હતું. એ અગાઉ ૧૯૬૯ સુધી ૨૦ મી માર્ચ એટલે કે ઇકવીનોકસના દિવસે વિશ્વ પૃથ્વી દિવસ’ ઉજવવામાં આવતો હતો. ઇકવીનોકસના દિવસે સમગ્ર પૃથ્વીના કોઇપણ સ્થળે દિવસ અને રાતની લંબાઇ એક સરખી હોય છે. વોશિંગ્ટન ડી.સી.માં પર્યાવરણ અંગે જાગૃતિ કેળવવા માટે સેનેટર ગેલોર્ડ નેલ્સને વિશ્વ પૃથ્વી દિનને ૨૨ મી એપ્રિલે ઉજવવાનો પ્રસ્તાવ મુકયો હતો, જેને યુનાઇટેડ નેશન્સના જનરલ સેક્રેટરી યુ થાન્ટે ટેકો જાહેર કરતાં આ ઉજવણી વિશ્વવ્યાપી બની છે.

૨૨ મી એપ્રિલના દિવસે અમેરિકામાં જાપાનીઝ શાંતિ ઘંટ વગાડવામાં આવે છે. આ ઘંટ જાપાની પ્રજાએ અમેરિકાની પ્રજાને વિશ્વ શાંતિ માટે ભેટ આપ્યો હતો. સમગ્ર વિશ્વમાં પૃથ્વી તથા તેના પર્યાવરણની જાગૃતિ માટે વિવિધ કાર્યક્રમો આ દિવસે યોજાય છે. પર્યાવરણીય જાગૃતિ કેળવવા સમગ્ર વિશ્વના ૧૭૪ દેશોમાં ૧૭ હજાર સંસ્થાઓના ૫૦૦ જુથો પર્યાવરણીય જાગૃતિના કાર્યક્રમો ચલાવે છે. ભારતમાં પણ પર્યાવરણ અંગેની ખાસ ઝુંબેશ વિશ્વ પૃથ્વી દિવસ નિમિત્તે ચલાવવામાં આવે છે. વધુ વૃક્ષો વાવવા, ઓછુ પ્રદુષણ ફેલાવવું, સમુદ્રમાં તેલ ન ઢોળવું, જમીનમાં જંતુનાશકો અને ઝેરી રસાયણો ન ઠાલવવા, અણુમથકોનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરવો, વગેરે બાબતો થકી જ પૃથ્વીનું સંરક્ષણ કરી શકાશે. સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં એક માત્ર પૃથ્વી ગ્રહ પર જ જીવન શકય છે ત્યારે પૃથ્વી પરનું આ જીવન આબાદી અને ઉન્નતિથી ભર્યું ભર્યું રહે, તે જોવાની દરેક પૃથ્વીવાસીની ફરજ છે અને આ ફરજ પૃથ્વીને બચાવવાથી જ નિભાવી શકાશે. વિશ્વ પૃથ્વી દિન ના રોજ બધા પૃથ્વીવાસીઓ પૃથ્વી પરના પર્યાવરણને બચાવવાનો સંકલ્પ કરે તો જ વિશ્વ પૃથ્વી દિન ની ઉજવણી સાર્થક થઇ ગણાશે.


ચકલી કદમાં ભલે નાનકડું પંખી હોય પણ તેની વિશેષતાઓ ઘણી મોટી છે..

save sparrow

save sparrow

શહેરી પક્ષી ગણાતી ચકલી છેલ્લા એક દાયકાથી લુપ્ત થતી જાય છે. ખાસ કરીને મોબાઈલના આગમન પછી અને શહેરી વિસ્તારના મકાનોની બાંધણીમાં ફેરફાર થયા પછી ઘરે ઘરમાં ચિચિયારી કરતી ચકલી જોવી દુર્લભ થતી જાય છે. સામાન્ય રીતે ઘરની અંદર, વેન્ટીલેશનમાં, ખૂણે ખાંચરે ગોખલામાં અને મોટા ભાગે ટ્યુબ લાઈટ ઉપર માળો બાંધતી ચકલી હવે જોવા મળતી નથી.. એક સર્વેક્ષણ પ્રમાણે પાછળ એક વર્ષમાં શહેરી વિસ્તારમાં ચકલીની સંખ્યામાં ૩૦% જેટલો ભારે ઘટાડો નોંધાયો છે. ચકલીની સંખ્યા ઘટવા પાછળનું એક કારણ ખોરાકની અછત પણ મનાય છે. બગીચામાં મોટા પ્રમાણમાં કિટનાશકોનો ઉપયોગ થવાથી પણ ચકલીઓને પૂરતો ખોરાક મળતો નથી. ઉપરાંત ખુલ્લી ઘાસવાળી જમીનનું ઘટતું પ્રમાણ, વધતું જતું તાપમાન વગેરે પણ આ માટે વત્તા ઓછા અંશે જવાબદાર છે.

એક સમયે કાબર જે પ્રકારે ખોરાક મેળવાતી હતી તે હાલત હાલ ચકલીની થઇ ગઇ છે. સિગારેટના ઠુંઠિયા વચ્ચે ખોરાક શોધતી ચકલીની વ્યથાને કોણ સમજશે..?? જો આ સ્થિતિ ચાલુ રહે તો બાળકોને આવનારા દિવસોમાં માત્ર ચિત્રો અને તસવીરોમાં જ ચકલી જોવા મળે તેવી દહેશત ઉભી થઈ છે. આથી તો આ પંખીને બચાવવા માટે ગંભીરતાથી વિચારાઈ રહ્યું છે અને જન જાગૃત્તિના હેતુથી પ્રતિ વર્ષ ૨૦ માર્ચ વિશ્વ ચકલી દિવસ તરીકે ઉજવણી થાય છે. માળો બાંધવાની અણઆવડત અને દુશ્મનોની હેરાનગતિને કારણે ચકલીઓની સંખ્યા ઉતરોતર ઘટી રહી છે

માનવ વસ્તીની સાથે વસનારૃ આ નાનકડું પક્ષી તે ચકલી ઘર આંગણે, બખોલમાં, ગોખલામાં કે માટીના કુંડા જેવા માળામાં રહેનારૃ અને આખો દિવસ ચીં ચીં.કરી ઉડા ઉડ કરનારૃ અને વાતાવરણને જીવંત રાખનાર આ ચકલી વિશ્વ ચકલી દિવસ નિમિત્તે તેની ઘટતી સંખ્યાને કારણે વધુ યાદ કરવામાં આવે છે. ૨૦ મી માર્ચ એટલે પર્યાવરણની સમતુલા જળવાઇ રહે અને તેનું જતન થાય અને પ્રકૃતિ સાથે પોતાના અસ્તિત્વને જાળવવા સતત ઝઝૂમતાં આ નાનકડા પક્ષીને બચાવવા ૨૦ માર્ચનો દિવસ ચકલી બચાવો અભિયાન તરીકે વિશ્વભરમાં ઉજવવામાં આવે છે.

ગુજરાતના સ્પેરોમેન તરીકે જાણીતા જગતભાઈ કિનખાબવાલાએ પોતાના શબ્દોમાં જણાવેલ કે અત્યારે થઈ રહેલા ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે ભવિષ્યની આપણી પેઢી પાસે પાસબુકમાં તો બેલેન્સ હશે, પણ શ્વાસબુકમાં પૂરતા શ્વાસ નહીં હોય. પર્યાવરણને આપણી જરુર નથી પણ આપણે તેની જરુર છે અને એટલે આપણે આપણા સ્વાર્થ માટે પર્યાવરણના હિતમાં કામ કરવું પડશે.

સૌ પ્રથમ વખત જયારે વર્લ્ડ હાઉસ સ્પેરો ડે તરીકે ઉજવવામાં આવ્યો ત્યારે આપણને એમ થાય કે ભલા ચકલાના તે કાંઈ દિવસ ઉજવવાના હોય..?? ચકલીમાં તે વળી નવું શું છે..?? ચકલાં, ચકલી, ચકીબેન કે હાઉસ સ્પેરો એ ફક્ત આપણાં દેશનું જ નહીં પણ વિશ્વભરમાં સૌથી વધુ જોવા મળતું અને માનવ વસ્તી સાથે હળી ભળી ગયેલું સૌથી સામાન્ય પક્ષી ગણાય છે. એક સમયે વિશ્વનું સૌથી સામાન્ય અને ટોળાબંધ જોવા મળતું આ નાનકડું પંખી આજે જીવન સંઘર્ષ માટે ઝઝુમી રહ્યું છે અને કમનસીબે હારી રહ્યું છે.. વિશ્વભરમાં અને ખાસ કરીને ભારતમાં પણ ચકલીઓની સંખ્યા ખૂબ ઝડપથી ઘટી રહી છે. જો તેમને બચાવવા માટે આપણે કંઈ નહીં કરીએ તો આ ચકલીઓ ખૂબ ઝડપથી સદાને માટે લુપ્ત થઈ જશે.. ચકલી કદમાં ભલે નાનકડું પંખી હોય પણ તેની વિશેષતાઓ ઘણી મોટી છે.

ચકલીના ઘરને ગમે ત્યાં અથવા વૃક્ષો ઉપર મુકી દેવાથી કે આ માળાઓ લટકાવી દેવાથી ચકલી ક્યારેય સફળતાપૂર્વક માળો બાંધીને રહી શકતી નથી. કારણકે તેના દુશ્મનો ખાસ કરીને નાની મોટી કાબરો, પુંછડીવાળો મોટો કાબર (ટ્રાઇપોટ), નાના બાજ પક્ષીઓ તેમજ રાત્રિના સમયે બિલાડી ચકલીના ઇંડા, બચ્ચા તેમજ માળાને રફેદફે કરીને બધી મહેનત નકામી કરી દે છે. એક સમયે આ ચકલીઓના ઝુંડ ચીં ચીં કરતાં જોવા મળતાં હતાં. આજે આ ચકલી પોતાના અસ્તિત્વ ઉપરના ખતરા સાથે જંગ ખેલી રહી છે. થોડા વર્ષો પહેલા મકાનોની એવી વ્યવસ્થા હતી કે ચકલી ઘરમાં સરળતાથી આવ જા કરી શકતી હતી. પરંતુ ઘરમાં છબીઓ ટીંગાળવાની તેમજ પાટીયા ઉપર ઉંધા વાસણો મુકવાની પ્રથા કાળક્રમે બદલાઇ જતાં અને નવા મકાનોમાં ચુસ્ત બારી બારણાંની ડીઝાઇનના કારણે ચકલીઓને ફરજીયાત ઘરની બહાર નીકળી જવું પડયું અને બહાર ગમે ત્યાં માળો બાંધવાની નોબત આવતાં પોતાની અણઆવડતના કારણે અને દુશ્મનોની સતત હેરાનગતિને કારણે બહુ ઓછી સંખ્યા ચકલીઓની વસ્તી રહેલા પામી છે.

આ અંગે એક પક્ષીપ્રેમીએ જણાવ્યું હતું કે ચકલી બચાવો અભિયાનના વ્યક્તિગત કે સંસ્થાઓના પ્રયાસો પ્રશંસાને પાત્ર છે. ચકલીના માળાઓ થોડો યોગ્ય માર્ગદર્શન હેઠળ સુરક્ષીત જગ્યાએ એટલે કે પોતાના ઘરની ઓસરી જ્યાં કાટખૂણો પડતો હોય તેવી થોડી ઊંચી જગ્યામાં આ કુંડાના કે પુંઠાના માળા મુકવામાં આવે તો ત્યાં ચકલી અવશ્ય ત્યાં માળો બાંધશે. ઘરના લોકોની સતત અવર જવરના કારણે દુશ્મન પક્ષીઓ તેમજ બિલાડી દૂર રહેશે જેથી સલામત અને સુરક્ષીત ઘર મળતાં ચોક્કસ ચકલીઓની સંખ્યા વધશે અને ચકલી બચાવ અભિયાનનો ધ્યેય પણ સિધ્ધ થતાં વિશ્વ ચકલી દિવસ ની ઉજવણી પણ સાર્થક નિવડશે. આજના યુવાનો પરિવાર, મિત્રો સાથે કલાકો સુધી સ્માર્ટફોન ઉપર વ્યસ્ત રહે છે પણ પ્રકૃતિ માટે વોટસઅપ કે ફેસબુકમાં થોડો સમય આપી તેને બચાવવા અને તેની માવજત થાય તેવા નાના મોટા ઘણા કિમિયાઓ જેવા કે માટીના કુંડા, પુંઠાના ઘર કયાં કેવી રીતે સલામત અને સુરક્ષીત મુકવા તેનો પ્રચાર કરે તો પણ ઘણી જાગૃતિ આવી શકે અને પોતાના અસ્તિત્વના જંગ માટે લડતા નાનકડા પક્ષી માટે પણ આપણે ઘણાં ઉપયોગી થઇ શકીશું. તો ચાલો આપણે ચકલી બચાવવા માટે નાનકડો પ્રયાસ કરવાની શરૂઆત કરીએ..


પોરબંદરના પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષકનો અનોખો સેવાયજ્ઞ..

parag joshi

parag joshi

: : સંકલન : :
જગદીશ ડી. ત્રિવેદી
સહાયક માહિતી નિયામક

પ્રાદેશિક માહિતી કચેરી,
જયુબેલી બાગની અંદર,

રાજકોટ – ૩૬૦ ૦૦૧

કવિ મકરંદ દવેની એક મશહૂર પંકિત છે. ગમતું મળે તો અલ્યા ગુંજે ન ભરીયે, ગમતાંનો કરીએ ગુલાલ. અત્યારે લોકોમાં એવી માન્યતા છે માણસને ગમતું કામ મળી જાય કે ગમતી સરકારી નોકરી મળી જાય પછી લોકો પરિવાર સાથે એશ આરામની જીંદગીના સપના જોવા લાગે છે.  પરંતુ બધે જ એવું નથી બનતું.  કવિની કૃતિ મુજબ ગમતા કાર્યને સમાજમાં વહેંચીને મદદરૂપ થનારા પણ છે. કોઇને ગમતી નોકરી મળી જાય પછી વિશેષ સમાજ સેવા કરીને પ્રેરણાનું ઝરણું બનીને સેવાનો ભેખ ધરનારા પણ છે. નોકરીની સાથે ગમતું કામ શીખીને સમાજ સેવાની એક કેડી પોરબંદર જિલ્લાના પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષકે કંડારી છે. આ શિક્ષકનું નામ છે પરાગ જોશી. શ્રી પરાગભાઇએ એવું તો શું કર્યું  કે આજે પોરબંદર જિલ્લાના શિક્ષકો અને વિધાર્થીઓમાં તેમનું નામ ગુંજતું થયું છે..??

પોરબંદર જિલ્લામાં સામાન્ય પરિવારમાં ઉછરેલા પરાગ હરિલાલ જોશીએ સાયન્સમાં સ્નાતક કર્યા પછી નકકી કર્યું હતું કે તેમને જો ગણિત- વિજ્ઞાનના શિક્ષકની નોકરી મળી જાય તો નોકરીની સાથે વિશેષ કામ કરવું છે. આ ઇચ્છા દ્રઢ મનોબળ અને મહેનતના અંતે પૂર્ણ થઇ. શ્રી પરાગભાઇને પ્રાથમિક શાળામાં સાયન્સ શિક્ષક તરીકે ગમતી નોકરી મળી ગઇ. કહેવાય છે કે જેને કામ કરવું જ છે તેને કામ મળી જાય છે. પરાગભાઇએ વિશેષ કામગીરી કરવાની પસંદગી પણ પ્રાથમિક શાળાઓને ધ્યાનમાં રાખીને કરી. તેમને જાણવા મળ્યું કે શાળાઓમાં કોમ્પ્યુટર બંધ પડે તો રીપેર કરવાની મંજુરીથી માંડીને ગામડામાં ટેકનીશ્યનને લઇ આવવામાં મુશ્કેલી પડે છે. એટલું જ નહિં  અંતરાય પડતા બાળકોની શીખવાની અને શિક્ષકોની શિખડવવાની કામગીરીમાં વિક્ષેપ પડે છે. બસ આ જ વાતે  પરાગભાઇને વિશેષ કામગીરી કરવાનો રસ્તો કાઢયો. બે મહિનામાં જ પરાગભાઇએ કોમ્યુટર રીપેર કરવાનું જ્ઞાન મેળવી લીધું. કોમ્પ્યુટર રીપેર કરવામાં જેવી ફાવટ આવી કે તુરંત તેમણે સરકારી શાળામાં સ્વખર્ચે  જઇ એક પણ પાઇ લીધા વગર વિધાર્થીઓ માટેના બંધ પડેલા કોમ્યુટર વિનામુલ્યે રીપેર કરી આપવાનો સેવાયજ્ઞ શરૂ કરી દીધો. એવો સેવાયજ્ઞ કે જે અવિરત ચાલતો  જ રહે. કર્મના નિજાનંદ વાળો સેવાયજ્ઞ.

પોરબંદર જિલ્લાના હાથિયાણી ગામે સુખપુર પ્રાથમિક શાળામાં ફરજ બજાવતા શ્રી પરાગભાઇની આ વિશેષ કામગીરીને આજે તો નવ વર્ષ થઇ ગયા છે. પરાગભાઇ તેમને મળેલી પ્રેરણા અંગે કહે છે કે મને ગામડાના વિધાર્થીઓને સાયન્સ અને મેથ્સ શીખવડાવવાની મજા આવે છે. આ ગમતા કાર્યની સાથે સાથે શાળાનો સમય પુરો કરીને હું જે શાળામાં કોમ્યુટર બંધ થયાનો કોલ આવ્યો હોય તે શાળામાં કોમ્યુટર રિપેર કરવા પહોંચી જાઉં છું. આજ દિન સુધીમાં જિલ્લાની ૧૦૦ પ્રાથમિક શાળાના ૧૦૦૦ થી પણ વધુ કોમ્યુટર રિપેર કર્યા છે.

પરાગભાઇ કહે છે સૌ પ્રથમ તેમણે ફેઇસ બુક પર એક પોસ્ટ શેર કરી તેમાં તેમણે એક ટેગ લાઇન લખી હતી નહિં ટીએડીએ ચાર્જ, નહિં સર્વિસ ચાર્જ, માત્ર અડધો કપ ચા સાથે પીને તમારૂ કોમ્યુટર થશે ફટાફટ રીપેર. આ સમાચાર જિલ્લામાં પ્રસરી જતા એકાંતરા અને કયારેક તો રોજ રોજ હું શાળાથી છૂટયા પછી કે પહેલા મારૂ બાઇક લઇને કોમ્યુટર રિપેર કરવા પહોંચી જાવ છું. પરાગભાઇ જે શાળાની મુલાકાત લે છે તે શાળાના શિક્ષકોને કોમ્યુટરર રિપેર કરવાની સામાન્ય સમજ પણ આપી દે છે. જેથી જે તે શાળા જાતે કોમ્પ્યુટર રીપેર કરતી થઇ જાય. સરકારશ્રી દ્વારા હવે શાળાઓમાં જ્ઞાનકુંજ ઇ- લર્નીગ પ્રોજેકટર પણ આવવા લાગ્યા છે. જેથી કોમ્યુટર વગર ચાલે તેમ નથી એટલે પરાગભાઇએ જિલ્લા શિક્ષણ અને તાલીમ ભવનમાં તેમનો આ પ્રોજેકટ પણ મુકયો છે. જેથી અન્ય શિક્ષકો પણ આ દિશામાં કામ કરી શકે.

બપોરની શાળા અને સવારે કે રજાના દિવસે કોમ્યુટર રીપેર કરવાની સર્વિસ તો પછી તમે પરિવારજનોને  કયારે સમય  આપો છો..?? એવું પુછતા પરાગભાઇએ હસીને કહયું કે મારા માતા અરૂણાબેન, પિતા હરિભાઇ અને પત્ની પૂજાબેનના સહકારથી જ હું આ વિશેષ સેવા કરી શકું છું. સવારથી જ ટાઇમ મેનેજમેન્ટ કરી લઇ છું પણ હું આ કામ કરૂ છું તેમાં મારા પરિવારજનો પણ ખુશ છું. સેવા કરવી હોય તો ઘણી બધી બાબતોનો ત્યાગ કરવો પડે અને હવે તો શાળા અને કોમ્પ્યુટરની સર્વિસ બન્ને કરૂ તો જ મજા આવે છે તેમ હર્ષ સાથે તેઓ જણાવે છે. ચુંટણી સબબ બી.એલ.ઓ તરીકે કે સાયન્સ શિક્ષક તરીકે જે ફરજ સોંપાઇ તે પણ પુર્ણ કરીને ઘણી વખત સાંજે પણ કામ કરીને બંધ કોમ્પ્યુટર રીપેર કરી નાંખું છું તેમ પણ જણાવ્યું હતુ.

પરાગભાઇના પત્ની પૂજાબેન કહે છે કે જયારે મારી સગાઇ થઇ ત્યારે જ મને કહેવામાં આવ્યું કે હું નોકરી પછી  સેવાનું આ એક બીજું કામ કરૂ છું. મારા જીવનમાં નવરાશની પળો ઓછી છે. આ વાતથી તો હું ખુશી થઇ. હું પણ એમના કામમાં મદદ કરૂ છું. પરાગભાઇના પિતા હરિભાઇ અને માતા અરૂણાબેન કહે છે કે અમારા ૧૫૦ વ્યકિતના કુંટુંબમાં કોઇને વ્યસન નથી. નવરૂ બેસવું નહીં અને ગમતું કામ કરવું અને તે કામ સૌને શીખડાવવું એવો અમારો સિંધ્ધાંત રહયો છે.  અનેક શાળાઓમાં કોમ્યુટર રીપેર થયા છે. એ એમાની એક શાળા આદિતપરા પ્રાથમીક શાળાના આચાર્ય શ્રી મનીષભાઇ બરેજાએ કહયું કે અમારી શાળાના કોમ્યુટર બંધ થયા ત્યારે તેઓએ રજાના દિવસે આવીને કામ કરી આપ્યું હતુ. આમ પોરબંદરના પરાગ જોશીની નોકરી સાથે તેમની આ વિશિષ્ટ સેવા તેમની ઓળખ બની છે. તેમની આ કામગીરીથી વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો પણ પ્રેરીત થયા છે. (માહિતી બ્યુરો – પોરબંદર) porbandar teacher parag joshi free computer repairing service for schools social activities story by jagdish trivedi information department porbandar


અમદાવાદના યુવાનો લગ્નો કે ઘરમાં વધેલું ભોજન ભૂખ્યા લોકો સુધી પહોંચાડે છે..

robinhood group

robinhood group

ભૂખ્યાઓને ભોજન આપવાના મંત્રની સાથે અમદાવાદના રોબીનહુડ ગ્રુપના યુવાનો રોજના ૧૦૦ થી ૧૫૦ જેટલા ભૂખ્યા લોકો સુધી ભોજન પહોંચતું કરે છે અને એક મહિનામાં સરેરાશ ૧૮૦૦ લોકોને જમાડે છે. આ ભોજન શહેરની રેસ્ટોરેન્ટ, પાર્ટીપ્લોટ, મંદિર કે કોઈના ઘરમાં વધ્યું હોય તે હોય છે.

આ અંગે માહિતી આપતા વોલિયન્ટર દિપ સોની કહે છે કે અમારો વિચાર બહુ જ સાદો છે. નવયુવાનો એ શેરીઓમાં જઈને તેમના પડતર સમયનો ઉપયોગ રાષ્ટ્રીય ભૂખની સામે લડત કરવાનો છે. અમારોે મુખ્ય હેતુ ખોરાકનો થતો બગાડ અટકાવવાનો છે. અમે વધેલો ખોરાક રેસ્ટોરન્ટ, પાર્ટી, મંદિર અને અન્ય જગ્યાએથી મેળવીને કમનસીબ ભૂખ્યાને વહેંચીએ છીએ. આ પ્રક્રિયા અમે સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૬ ના દિવસે ચાલુ કરી હતી અને અત્યાર સુધી એક લાખથી વધારે લોકોની મદદ કરી છે. સામાન્યપણે રેસ્ટોરેન્ટ કે પાર્ટીમાં વધતું ભોજન તેઓ બહાર ફેંકતા હોય છે તે ભોજન જરુરીયાતમંદના પેટ સુધી પહોંચે તે હેતુથી અમદાવાદના ચાર વિભાગોમાં વર્કિંગ પ્રોફેશનલ વોલિટન્ટરો જોડાયા છે અને એક્ટિવલી કાર્યરત પણ છે. આ ગ્રુપ અમદાવાદમાં જ નહીં પણ ભારતની ૪૨ સિટીમાં અને ૬ દેશોમાં પણ કાર્યરત છે. રોબીનહુડ ગ્રુપ એક નોન કેશ ઓર્ગેનાઈઝેશન છે જે કોઈપણ પ્રકારનું ડોનેશન સ્વિકારતુ નથી કેમ કે આ ગ્રુપનો ઉદેશ્ય માત્ર અન્નનો બગાડ અટકાવી ભૂખ્યાને ભોજન આપવું છે જેના માટે આ ગ્રુપને પૈસાની જરુર નથી પડતી કેમ કે આ ભોજન રેસ્ટોરન્ટ, મંદિર કે પાર્ટી પ્લોટમાંથી મળી રહે છે.

આરએચએ અમદાવાદના નામથી ફેસબુકમાં ગ્રુપ અને વોટ્સએપમાં આ ગ્રુપ કાર્યરત છે. જેમાં વોલિયન્ટર્સ જોડાય છે અને આ જ ગ્રુપમાં અમને જે સ્થળે ભોજન વધ્યુ હોય તેની માહિતી મળે છે. જેથી અમદાવાદમાં ચાર પેટા વિભાગ છે. જેમાં નરોડા, મણીનગર, વેસ્ટ અમદાવાદ અને ગાંધીનગરનું એક આ ચેપ્ટરમાંથી જે વોલિયન્ટર નજીકમાં હોય તે ભોજન કલેક્ટ કરીને ભૂખ્યા સુધી પહોંચાડે છે. જે આખા અમદાવાદમાં એક્ટિવ છે. આ પ્રવુતિ ખરેખર ધન્યવાદ ને પાત્ર છે ચાલો આપણે કઈ ના કરીએ કઈ નહિ પરંતુ અને અન્નનો બિનજરૂરી બગાડ અટકાવીએ અને આપણા પ્રસંગોમાં વધતું ભોજન જરૂરીયાતમંદ લોકો સુધી જરુર પહોંચાડીએ.. robinhood group ahmedabad robin hood hungry people gujarat india social activities waste food save food distribute food activity by young people student


Naranbhai Solanki is always active for his social activities..

Naran Solanki

Naran Solanki

The state of Gujarat’s Rajkot city in national highway 8-B near green land circle a small village as known as navagam a small village the name of anandpar. Here 125 solanki’s family leave together with last five generation.

shree Naranbhai Solanki is a famous social worker in this area he belong to talpada koli community and he mad his karmbhumi and janambhumi is anandpar village he take time his family and business he will helpful the people of this area social activities, education and helpful to his community for his busy scheduled. Mr. Naran bhai has arrange samuh lagna, educational activities, blood donation camp and celebration of national festival and government plan’s information provided for public and arrangement for public.

All of this area’s people social problems, family problems naranbhai take a personal interest like a family member and he can help as he can naranbhai is a president of samarpan trust for last fifteen years and he is a vice president In the trust of koli community. he is run a news paper named Prajaheet for run his social activities and he is a famous for his friendly nature and he is a famous for his friendly nature and a good friend circle and well wishers. so please a note a address for anandpar’s famous social worker and every time active for social activities. to contact shree naranbhai Batukbhai Solanki Prajahit News Paper, Near Bus stand, Anandpar (Navagam) Rajkot – 360003 (Gujarat) Mobile : 94260 45215 email : naranbsolanki@yahoo.com Mass wedding

 


રાજકોટની હોસ્પિટલ દર મહિને હાથથી ૬ હજાર જેટલા સેનિટરી પેડ બનાવે છે

demo picture

demo picture

તાજેતરમાં અક્ષય ખન્ના અભિનિત પેડમેન ફિલ્મે સમાજમાં ખાસ્સી ચર્ચા જગાવી છે. સ્ત્રીઓને માસિક ધર્મ સાથેની પ્રમાણમાં ઓછી ઉજાગર થતા વિષયવસ્તુ પર બનેલી આ ફિલ્મથી સમાજમાં જાગૃતતા આવતી હોવાનો સૂર ઉઠી રહ્યો છે. પરંતુ રાજકોટની ઝનાના હોસ્પિટલમાં વર્ષોથી મહિલા દર્દીઓ માટે સેનિટરી પેડ નર્સિંગ સ્ટાફના કર્મચારીઓ દ્વારા જાતે બનાવવામાં આવે છે. તે પણ કોઈપણ જાતની પ્રસિધ્ધિની ખેવના વગર…

સંદેશ દૈનિકમાં આવેલા સમાચાર મુજબ જૂનાગઢના નવાબ રસુલખાન બાબી દ્વારા આજથી આશરે ૧૩૦ વર્ષ પહેલા રાજકોટમાં ઝનાના હોસ્પિટલનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં તબીબો દ્વારા દરરોજ અંદાજે રપ જેટલી પ્રસૂતિ ગરીબ મહિલાઓને નિઃશુલ્ક કરાવી આપવામાં આવે છે. પ્રસૂતા તેમજ વોર્ડમાં જુદી જુદી ગાયનેકને લગતી બીમારીથી દાખલ દર્દીઓ માટે કુલ મળી દરરોજ ર૦૦ અને મહિને આશરે ૬ હજાર જેટલા સેનિટરી પેડની અહીંયા જરુર પડે છે. નોંધનીય છે કે વર્ષ ર૦૧૭ ની સાલમાં આ હોસ્પિટલમાં ૭ર૦૦ ડિલિવરી કરાવવામાં આવી હતી.

હેડ ઓફ ધી ડિપાર્ટમેન્ટ ડો. કમલ ગોસ્વામીએ જણાવ્યું હતું કે આ પેડ બહારથી ખરીદવામાં નથી આવતા કે કોઈ સંસ્થા પાસે માંગવામાં પણ નથી આવતા. પરંતુ કોટનના કપડામાંથી ર્નિંસગ તેમજ અન્ય મહિલા સ્ટાફ જરૃરિયાત પ્રમાણે જાતે જ દર્દીઓ માટે પેડ બનાવી આપે છે. આ પેડ સ્ટરીલાઈઝડ જંતુરહિત કર્યા બાદ વપરાશમાં લેવામાં આવે છે. માસિક ધર્મના દિવસોમાં પેડનો ઉપયોગ કરવાની જાણકારી શહેરની શિક્ષિત જ નહીં, આસપાસની ગ્રામીણ મહિલાઓમાં પણ છે. પરિણામે આજદિન સુધી પિરિયેડ્ઝ દરમિયાન ગંદા કપડાંથી કોઈ પ્રકારનું ઈન્ફેક્શન લાગ્યું હોવાના કેસ નોંધાયા નથી.. sanitary pad napkins man manufacturers india.low cost sanitary pad making manufacture sanitary pads by zanana civil hospital rajkot government of gujarat medical doctor treatment medicine health ladies women period time Low cost machines for making Low cost sanitary napkins sanitary pad distribution in government hospital


I will always be attentive for the development of Sagar Community.. – Anand Karathia.

anand karathia

anand karathia

Shree Anandbhai Karathia who is leader of the sagar community is always attentive for the development of the sagar community so to know more about the speciality of shri Anand Karathia we have to look deep in his life.

Shree Anandbhai Samtabhai Karathia was born in 01-05-1965 the same day Gujarat State Foundation Day. Shree Anandbhai is a farmer from small village Jam Rojiwada of Bhanwad Taluka District Devbhumi Dwarka. He studied at Vallabh Vidayanagar of Ahmadabad and completed his education upto B. Com to L. L. B. He is engaged with the profession of courier since last 22 years and having his shop at Tagore Road in Rajkot City.

Shree Anandbhai is also well known as the chief leader of sagar cast since last 20 years and he is also giving service as a secretary of All Gujarat sagar community. In present under the leadership of shree Anandbhai the boys hostel has been built for community under expense of Rs. 1.5 crore and many boys are staying and studying in the hostel and further in future shree Anandbhai is attentive for the development of Girls hostel.

Atulbhai Chotai who is the Journalist and writer by profession has taken interview of Shree Anandbhai in which he told that he is having his house and profession responsibility but than also he will always be attentive for the development of community.

Shree Anandbhai is having great faith in Saint Shree Dasaram Bapu so to contact to Shree Anandbhai Karathia contact details are Rajkot (Local) Courier Service, 109-10 Rajratna Complex, Near J. P. Tower, Tagore Road, Rajkot – 360 002 (Gujarat) Mobile Number : 94262 19905 and email : rlcs2@yahoo.co.in


સસ્તા અને ગૌરવવંતા ગુજરાતી સાહિત્ય‍ના પ્રેરણાદાતા ભિક્ષુ અખંડાનંદને ક્યારેય ભૂલી શકાશે નહિ

Swami Akhandanadji

Swami Akhandanadji

ગુજરાતી સામયિક અખંડ આનંદ અને સસ્તું સાહિત્ય વર્ધકના સ્થાપક ભિક્ષુ અખંડાનંદનો જન્મ તારીખ ૦૩/૦૧/૧૮૭૪ ના રોજ ગુજરાતના ચરોતરના બોરસદ ગામમાં બોરસદમાં લોહાણા પરિવારમાં થયો હતો. તેમનું મૂળ નામ લલ્લુભાઈ હતું. પિતાનું નામ જગજીવનરામ ઠાકર અને માતાનું નામ હરિબા હતું. ભિક્ષુ અખંડાનંદ માત્ર પાંચ ધોરણ ભણીને તેમણે અભ્યાસ છોડી દીધો. આ લલ્લુભાઇ વાંચનના એટલા બધા શોખીન કે દુકાનમાં બેસાડો તો વેપાર કરવાને બદલે કોઇ ખૂણામાં જઇ ચોપડી લઇ બેસી જાય તથા લલ્લુભાઇને નાનપણથી જ સાધુનો સંગ પ્રિય હતો. ક્યાંય કથાકીર્તનનો ચાલતાં હોય તો એ ભાઇ વેપાર ધંધો એકબાજુ મૂકી ત્યાં જ જોવા મળે. લલ્લુભાઇએ જુદા જુદા વ્યવસાય કર્યા પરંતુ પાછળથી મન વૈરાગ્ય તફ વળતાં અમદાવાદ આવીને ઈ.સ ૧૯૦૪ માં મહા વદ તેરસને શિવરાત્રીના દિવસે સાબરમતીને કિનારે વૃદ્ધ સંન્યાસી શિવાનંદજી પાસે દીક્ષા ગ્રહણ કરી અને ત્યાર પછી તેમનું નામ અખંડાનંદ પડ્યું.

સંન્યાસ લઈને તેમણે સમગ્ર દેશમાં પરિભ્રમણ કર્યું. તેમને વાંચવાનો ખૂબ જ શોખ હોવાથી અનેક ધર્મગ્રંથો વાંચ્યા હતા. સ્વામી અખંડાનંદજી એક વખત નડીયાદ ગયા હતા ત્યાં એમના હાથમાં ભાગવત આવ્યું. એમાં લખેલા એકાદશ સ્કંધથી તેઓ તાજ્જુબ થઇ ગયા. ગીતા કરતાં પણ એ ગ્રંથ વધુ ગમ્યો પછી મનમાં વિચાર આવ્યો કે આ પુસ્તક જો ગુજરાતીમાં શ્લોક સાથે મળે તો કેટલા બધા લોકો લઇ શકે..?? એકવાર હિમાલયથી પાછા ફરેલા સંન્યાસી ભિક્ષુ અખંડાનંદ મુંબઈ આવ્યા. એક પુસ્તકની દુકાને ભજનસંગ્રહ ખરીદવા ગયા તેની કિંમત જોઈ તો ચાર પાંચ ગણી વધારેલ હતી.. જેથી એમને થયું કે સામાન્ય વ્યક્તિ પુસ્તકો કંઈ રીતે ખરીદી શકે..?? આવા સુંદર પુસ્તકનો આટલો બધો ભાવ..?? તેમણે પ્રકાશકને પૂછ્યું ભાઇ, આ પુસ્તક તો ખરેખર સુંદર છે પણ એનો ભાવ ખૂબ જ વધુ રાખેલો છે. છતાંય એકેય પુસ્તક સિલકમાં નથી રહેતું અને આ તેની ચોથી આવૃત્તિ છે. તો તમે સસ્તું ન આપી શકો..?? શા માટે..?? સસ્તું આપો, કિંમત વ્યાજબી રાખો તો સામાન્ય લોકો પણ લાભ લઇ શકે.. સ્વામીજીએ કહ્યું પ્રકાશકે વળતો જવાબ આપ્યો અમે કમાવા બેઠા છીએ, સેવા કરવા નહીં..

પ્રકાશકની વાત સાંભળીને સ્વામીજીને ખૂબ જ દુ:ખ થયું. તેઓ પુસ્તક લીધા વિના જ પાછા ફર્યા પણ તેમણે મનમાં ગાંઠ વાળી કે ભલે ગમે તે થાય મારે આવું જ પુસ્તક છાપવું.. સસ્તી કિંમત રાખવી અને લોકભોગ્ય બનાવવું તથા સમાજમાં સામાન્ય માણસ પણ લાભ લઇ શકે, વાંચી શકે, ખરીદી શકે એટલી ઓછી કિંમત જ રાખવી.. એક સારું કામ કરવાની મનમાં ધગશ લાગી. પોતાને હિમાલય તરફ જવું હતું પણ તે કાર્ય મુલત્વી રાખી એકાદશ સ્કંધનું પ્રકાશન હાથમાં લીધું. શ્રીમંતો મદદ કરવા ઘણાય આગળ આવતા હતા પણ દરેકની કંઇક ને કંઇક શરત હતી. કોઇને પોતાનું નામ છપાવવું હતું, કોઇકને પોતાનો ફોટો મુકાવવો હતો, કોઇકને પોતાને અર્પણ થાય એવી ઇચ્છા હતી. સ્વામીજીએ સોને સવિનય ના પાડી દીધી અને મહેનત કરીને પોતે એકલે હાથે એ ગ્રંથ પ્રસિદ્ધ કર્યો. જોતજોતામાં તો એની નકલો ચપોચપ ઊપડી ગઇ. સ્વામી અખંડાનંદને હવે એક ધૂન લાગી. તેમણે સારાં અને જીવનોપયોગી પુસ્તકો લોકોને સસ્તી કિંમતે આપવાનો એમણે નિર્ણય કર્યો અને તેના માટે સસ્તું સાહિત્યવર્ધકની તેઓએ સ્થાપના કરી.

ભિક્ષુ અખંડાનંદે ગુજરાતના સંસ્કારનું ઘડતર કર્યુ છે. ગીતા સહિત ધર્મ સંસ્કારના પુસ્તકોની ૫૪૦૦૦ જેટલી નકલો માત્ર સાડાત્રણ વર્ષમાં જ વેચીને વિક્રમ સજર્યો હતો તથા એમ. જે. પુસ્તકાલયને તેમણે વિવિધ ભાષાના દસ હજાર પુસ્તકો ભેટમાં આપીને ઉદાત ભાવનાનું દ્દષ્ટાંત પણ પૂરું પાડયું છે. અખંડાનંદ આર્યુવેદિક કોલેજની સ્થાપના પણ કરી. આજે તેમણે સ્થાપેલું સર્વ વિષયોને આવરી લેતું લોકભોગ્ય અખંડાનંદ સામયિક છેલ્લા પચાસ વર્ષથી અવિરતપણે પ્રગટ થાય છે. સસ્તું સાહિત્યની વિસ્તૃત લોકઉપયોગી પ્રવૃત્તિ એક વ્યક્તિના અભિયાન દ્વારા સધાયેલ મોટી ને ગરવી પ્રવૃતિનો પુરાવો છે. જ્ઞાનની પરબ માંડનાર ભિક્ષુ અખંડાનંદનું અવસાન ચોથી જાન્યુંઆરી ૧૯૪૨ના રોજ થયું હતું.  આજે પણ અમદાવાદના ભદ્ર વિસ્તારમાં સ્વામી અખંડ આનંદ માર્ગ ઉપર અખંડ આનંદ નામનો હોલ છે ત્યાં સસ્તું સાહિત્ય વર્ધકની ઓફિસ આવેલી છે..


જો આપણે પાણી જોઈતું હશે તો પાણીને બચાવવું પણ પડશે..

save water

save water

ગુજરાત રાજ્યની ૭૫ ટકા જેટલી વસ્તી પીવાનાં પાણી માટે નર્મદા પર આધારિત છે. પરંતુ નર્મદામાં પાણી ઘટે ત્યારે આપણને તકલીફ પડે છે. માટે હવે ખરી જવાબદારી આપણા માથે છે. ટીપે ટીપે સરોવર ભરાય એમ રાજ્યના દરેક નાગરિકે ટીપે ટીપે પાણી બચાવવું પડશે. આપણે પાણીદાર રહેવું હશે તો ઘરમાં જ પાણી બચાવવા માટે નાનાં નાનાં પગલાં લેવાં પડશે.

પાણીને પાણી સમજી ન વેડફો : દુનિયા ગમે એટલો વિકાસ કરી લે, કેટલીય ટેક્નૉલોજી આવી જાય, ગમે એટલા પ્રયોગ કરીએ, પણ આપણે પાણી નહીં બનાવી શકીએ. આપણી પાસે પાણી બચાવવું જ એક વિકલ્પ છે. આ સત્ય સ્વીકારવું જ પડશે. એટલે હવે આપણે જ પહેલ કરવી પડશે. કેમ કે સવારે ઊઠવાથી માંડીને રાતે સુવા સુધી પાણી આપણી માટે પળે પળની જરૂરિયાત છે. આપણે નાનાં નાનાં પગલાં દ્વારા પાણી બચાવી શકીએ છીએ. અઠવાડિયાની શરૂઆતથી જ આપણે પાણી બચાવવાના સંકલ્પ સાથે કરીએ તો..?? આપણા પરિવાર, મિત્રો અને આપણને મળતા લોકોને પણ પાણીનું મહત્ત્વ સમજાવીએ..

બ્રશ- શેવિંગ કરતી વખતે નળ બંધ રાખો : બ્રશ કરતી વખતે વોશ બેસિનનો નળ ખુલ્લો રહેવાથી એક વારમાં ૪-૫ લિટર પાણી વહી જાય છે. એટલે કે મહિનાનું ૧૫૦ લિટર. આ રીતે ૪ વ્યક્તિના પરિવારમાં ૬૦૦ થી ૭૦૦ લિટર પાણી વેડફાય છે. એવી જ રીતે શેવિંગ કરતી વખતે નળ ખુલ્લો રહેવાથી ૬-૭ લિટર પાણી વહી જાય છે. એટલે કે મહિનામાં ૨૦૦ લિટર..!! આને બદલે ટમ્બલરમાં પાણી લઈ બ્રશ કે શેવ કરીએ તો મહિનામાં ૯૦૦ લિટર પાણી બચાવી શકીશું.

ડોલમાં પાણી ભરીને કાર ધોશો : પાઇપ દ્વારા પાણી છાંટીને કાર ધોવાથી એક જ વખતમાં ૧૫૦ લિટર જેટલું પાણી વહી જાય છે જ્યારે ડોલમાં પાણી લઈ કારને ધોવામાં આવે તો ૨૦ લિટરમાં જ કામ પતી જાય. જેથી સીધું ૧૩૦ લિટર પાણી બચી જશે. અાપણે કારને નવડાવીઅે નવડાવીએ છીએ જયારે બીજી તરફ અેક બેડું ભરવા લાઈન લાગે છે.

ફૂવારાના બદલે ડોલમાં નાહવું : ન્હાવામાં પાણીનો ધોધ હોય વહે છે જયારે આપણી નદીઅો સૂકી ભઠ્ઠ રહે છે. ન્હાતી વખતે ફૂવારાનો ઉપયોગ ટાળો એને બદલે એક ડોલમાં પાણી લઈ સ્નાન કરો. આપણી આ પહેલથી ૮૦ ટકા પાણી બચશે. કેન્દ્રના એક રિસર્ચ મુજબ આખા દેશની ૨૦ ટકા વસ્તી પણ આવું કરે તો રોજ ૬૨૫ કરોડ લિટર પાણીની બચત થશે. આ પહેલ આપણે ગુજરાતથી કેમ ન શરૂ કરીએ..??

ઘરમાં નાના લીકેજ બંધ કરો : ઘરના વોશ બેસિન, બાથરૂમના નળ, વોશિંગ મશીનની પાઇપ કે અન્ય પાઇપમાંથી જરા પણ લીકેજ હશે તો સરવાળે ઘણા પાણીનો બગાડ થશે. આપણે નળ ખુલ્લો રાખી દઈએ છીએ અને બીજી તરફ અને આપણા લોકો પાણીના ટીપાં માટે તરસે છે.

મહેમાનને અડધો ગ્લાસ પાણી આપો : અાપણે જેટલું પાણી ઢોળી દઈઅે છીએ અેટલાં જ પાણી માટે ખેડૂત વલખાં મારે છે. મહેમાનને આખો ગ્લાસ ભરેલું પાણી આપવાને બદલે અડધો ગ્લાસ આપો જેથી વધેલું પાણી ઢોળવું ન પડે. અંદાજે ૧ લિટર પાણી હોય તો ૪ ગ્લાસ ભરાય. આખો ગ્લાસ આપો તો ૪ મહેમાન પીએ, અડધો ગ્લાસ પીએ તો વધેલું ઢોળવું પડે અને અડધો લિટર પાણી બગડે.

ટબ કે ડોલમાં પાણી લઈ વાસણ ધુઓ : વાસણ ધોવામાં પાણી વેડફાય અને બીજા લોકોને વાસણ ભરાય અેટલુંય પાણી નથી મળતું ઘણા લોકોને પીવા માટે જેટલું પાણી વિરડાઓ ગાળીને કાઢવું પડે છે. એટલું પાણી તો આપણે વાસણ ધોતી વખતે વેડફીએ છીએ. એટલે જ વાસણ ધોઈએ ત્યારે સીધા ચાલુ નળ નીચે વાસણ ધોવાને બદલે ટબ કે ડોલમાં પાણી લઈ ધોવાનો નિયમ બનાવી દેજો. આવું કરવાથી ૪ વ્યક્તિના પરિવારમાં રોજ ૨૦ થી ૨૪ લિટર પાણી બચાવી શકીશું.

વોટર પ્યુરિફાયરના પાણીનો આ રીતે ઉપયોગ કરો : વોટર પ્યુરિફાયરનું નકામું પાણી આપણે અામ જ વહેવા દઈઅે છીઅે અને બીજે મજબૂરીથી દૂષિત પાણી પીવું પડે છે. આર.ઓ માંથી ૧ લિટર પીવાનું પાણી મળે ત્યારે ૩ લિટર પાણી વેસ્ટ જાય છે. પ્રતિ દિવસ ૧ વ્યક્તિ પીવાને માટે ૩ લિટર, રસોઈ માટે ૪ લિટર પાણી જોઈએ. જેથી ૪ વ્યક્તિના પરિવારમાં ૨૧ લિટર શુદ્ધ પાણી માટે ૨૧ લિટર પાણી વેડફાય. એ પાણીનો કપડાં-વાસણ ધોવા, પોતું કરવા ઉપયોગ કરી શકાય.. આ માટે આપણે જાતે જ પહેલ કરવી પડશે કેમ કે આપણે પાણી બનાવી નથી શકતા, ફક્ત બચાવી શકીએ છીએ..