ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


મૂંગા પશુઓ માટે ખોરાક અને પાણીની વ્યવસ્થા કરાય છે

animal help

animal help

કચ્છમાં ઉનાળાના દિવસોમાં જયારે ગરમીએ પણ  ડેરા તંબુ તાણ્યાં હોય છે ત્યારે ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેની આંતરરાષ્ટ્રીય ભૂમિ સીમા પાસેના કચ્છના લખપત તાલુકાના માતાના મઢથી નારાયણ સરોવર વચ્ચેના ૧૫ થી ૨૦ કિલોમીટર સુધીના રણ પ્રદેશ જેવા વિસ્તારમાં જ્યાં દૂર દૂર સુધી અનાજ તો ઠીક પણ પાણીનું ટીપું શોધવું પણ મુશ્કેલ બની જાય છે. આમ તો આ રસ્તો ટ્રાફિકવાળો છે એટલે રોજની લગભગ ૧૦ જેટલી એસટી બસ અને ૪ થી ૫ લોકલ ટ્રાવેલ્સ ચાલુ હોય છે ત્યાં રહેતા વન્ય પક્ષી, કૂતરાં અને ગાયો માટે આ સ્થળે બસોવાળા રોજ પોતાના ઘરેથી પાણીના કેન અને ખોરાક લાવે છે. જેથી કરીને ત્યાં બીહડમાં વસતાં પ્રાણીઓ ભૂખ અને તરસથી મૃત્યુ ના પામે. આજના આ સમયમાં માણસ પોતે માણસનું નથી વિચારતો ત્યાં આ લોકો અબોલ જીવો માટે આટલી લાગણી ધરાવે એ જોઈને એટલું સમજાયું કે માનવતા હજી મરી નથી..

Advertisements


Doctor meghani’s free medical treatment and medicine can get free of cost..

a famous and well known Gujarat’s Dr. N. J. Meghani he has a Degree of M.D and ph.d in homeopathy. he is providing a free of cost medicine and treatment with the help of different social trust in rajkot for last 32 years so getting any kind of incurable disease’s treatment with medicine totally free of cost only for rajkot city please contact time and address detail is given below .

(1) every Monday evening 4 to 5 pm, krishna chikitshalay, behind bus stand, kanak road (2) every Wednesday and Friday evening 4 to 5 pm, divya jivan sangh, 6-junction plot (3) every Saturday evening 4 to 5 pm, bajrang mitra mandal, 4 – raghuvirpara, lakhagiraj road (4) For the drying the veins of the eyes every 1st tuesday morning 8 am, shivanand eyes hospital, mavdi plot (5) for the white spot (leukoderma), every second Wednesday on 1 pm, sargam club dispensary, near amprapali railway crossing (6) for the glaucoma (eye zamar) every 3rd Thursday morning, 8 am, shivanand eyes hospital, mavdi plot (7) for the knee pain every 1st Wednesday morning 9 am, kamnath mahadev temple, near soni bajar corner of bavajiraj school, near darbargadh, all of these places you have to get treatment and medicine of Doctor meghani’s totaly free of cost.


Shri Mansukhbhai Barai – Okha

Masukhbhai Barai

Masukhbhai Barai

Shri Mansukhbhai Barai, a native of Okha, has been living in Mithapur since 35 years and doing social activities since last thirty five years. His personality is always socially and politically ahead. He has accepted the motto. A service to man is a service to God. As a Sarpanch of Okha Gram Panchayat during 1995 to 2000 he did many things to develop the village. He made roads of cement, establihsed an English Medium School and made all the in formations about Gram Panchayat available on Internet. He is President of All India Barai Family, , Ex-President of Chamber of Commerce – Okha , Dwarka Taluka BJP and Okha Gram Panchayat and Vice President – Narendra Modi Vichar Manch

He is having many responsibllities like President of Okha Lohana Mahajan (Gau-Shala), Committee Member of Shri Lohana Maha Parishad , Akhil Gujarati Lohana Samaj, Member of Working Journalist association, Indian Red Cross Society, Managing Trustee of Jeevan Deep Charitable Trust – Dwarka, and Pujya Shri Jalaram Bapa Vrudh Ashram. In spite of all these social activities, he is very progressive in his business, too. He is involved in the business of Automobiles, Truck and Transport. We must learn lessons from his fitness, activities and social services. His social services are spread from Dwarka, Okha, Suraj Karaadi and Mithapur to Talukas, District and till Rajkot. His Contact at Okha is as below.

Contact Information

G. N. Barai & Co.
Main Bazaar,  Okha – 361 350
Dist  – Devbhumi Dwarka
Mobile :  98242 18241

email : bmbarai@hotmail.com
 Website: www.barai.org


પોરબંદરનું લોઢિયા અંધજન પુસ્તકાલય ૫૬ વર્ષથી અંધજનોની જ્ઞાનપિપાસા સંતોષી રહયું છે..

braille lipi

braille lipi

પોરબંદર સહિત વિશ્વભરમાં કરોડો લોકો પોતાનો કિંમતી સમય સોશ્યલ મીડીયામાં પસાર કરે છે તો બીજી બાજુ તેને કુદરતે આંખની જયોતિ આપી નથી તેવા પ્રજ્ઞાચક્ષુઓ બ્રેઇલ લીપીની પુસ્તકોમાં પોતાનો સમય પસાર કરીને જ્ઞાન મેળવે છે ત્યારે ગાંધીભૂમિમાં ૫૬ વર્ષથી અંધજનોની જ્ઞાનપિપાસા સંતોષતું પોરબંદરના બિરલા રોડ ઉપર આશા ચિલ્ડ્રન હોસ્પિટલ પાસે આવેલું લોઢીયા અંધજન પુસ્તકાલય એક એવું પુસ્તકાલય છે કે જેમાં માત્ર ગુજરાતના જ નહીં પરંતુ ભારતના અન્ય રાજ્યોના પ્રજ્ઞાચક્ષુઓને પણ નિ:શુલ્ક પુસ્તકો મોકલવાની વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ છે.

પોરબંદરના શ્રી અંધ સર્વોદય મંડળ સ્થાપિત લાધીબેન વાલજીભાઇ લોઢીયા અંધજન પુસ્તકાલય દ્વારા માત્ર પોરબંદર કે ગુજરાતના જ નહીં પરંતુ ભારતમાં વસતા અંધજનોને તેમને ઘેર બેઠા બ્રેઇલ પુસ્તકો પહોંચાડવાનું કાર્ય નિ:શુલ્ક કરે છે. જેને કારણે અંધજનો સાહિત્ય સાથે જોડાયેલા રહે છે અને તેમનો વૈચારિક વિકાસ અને ઘડતર થાય છે. ગુજરાત સમાચાર ના અહેવાલ મુજબ આ પુસ્તકોને પોસ્ટ તંત્રએ આપેલા ચોક્કસ પ્રકારના થેલામાં પેક કરીને પોસ્ટ ઓફિસ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે અને ત્યાંથી પ્રજ્ઞાચક્ષુઓને ઘર બેઠા બ્રેઇલ પુસ્તક ઉપલબ્ધ થાય છે. જેમને આ પુસ્તકોમાંથી તેમની પસંદગીના પુસ્તકો પોસ્ટ દ્વારા મોકલાય છે. જે તેમણે ૧૫ દિવસમાં પરત કરવાના હોય છે.

ભારત સરકારના પોસ્ટ ખાતા દ્વારા આ સવલત સદંતર વિનામૂલ્યે મળી રહી છે. સને ૧૯૬૩ માં સ્થાપના બાદ આજે સંસ્થાનો ઉત્તરોત્તર વિકાસ સાધી ૧૧,૩૫૦ જેટલા પુસ્તકોનું બ્રેઇલકરણ કરી અંધજનોની સેવામાં મુકાયા છે. જેમાં બાળવાર્તા, બાળગીતો, નવલકથાઓ, નવલીકાઓ, સામાજીક, ધાર્મિક, ઐતિહાસિક, સંગીત તેમજ શૈક્ષણિક પુસ્તકોનો સમાવેશ થાય છે. જેમાં ગાંધીજીના અનેક પુસ્તકોનું બ્રેઇલ લીપીમાં લખાણ થયું છે. પોરબંદરના આ અંધજન પુસ્તકાલય ખાતે પુસ્તકોનું બ્રેઇલીકરણ અંધ ભાઇ – બહેનો દ્વારા હસ્તલિખિત તૈયાર કરવામાં આવે છે અને નક્કી કરેલ મહેનતાણું આપીને કરવામાં આવે છે.


બીજાઓ માટે જીવન જીવતા માણસોનું જીવન સાર્થક ગણાય..

– આશુ પટેલ

સાડા સાતસો વર્ષ અગાઉની વાત છે. એ વખતે ભદ્રેશ્વર (કચ્છ) ના જગડુ શાહ ગુજરાતના સૌથી મોટા વેપારી હતા અને ભારતમાં પણ તેમના જેવા વેપારીઓ બહુ ઓછા હતા. તેઓ જગડુશા તરીકે પણ જાણીતા હતા. જગડુશાનો વેપાર દેશ દેશાવરમાં ફેલાયેલો હતો. તેમની માલિકીનાં કેટલાય વહાણો હતાં. કહેવાય છે કે તેમને સમુદ્રની દેવીએ વરદાન આપ્યું હતું કે તારું કોઈ પણ વહાણ ક્યારેય નહીં ડૂબે.. તેઓ પર્શિયા, અરેબિયા અને આફ્રિકા સાથે અનાજ, રૂ અને ગરમ મસાલાનો વેપાર કરતા હતા અને તેઓ ઘણીવાર એ દેશોમાં જતા પણ હતા. વિક્રમ સંવત ૧૩૧૩ માં કારમો દુકાળ પડ્યો. લોકો ભૂખે મરવા લાગ્યા. એ વખતે જગડુશાએ ગુજરાતમાં અનેક જગ્યાએ સદાવ્રતો ખોલી નાખ્યા અને રોજ સંખ્યાબંધ લોકોને જમાડવાનું શરૂ કરી દીધું. જો કે પરિસ્થિતિ વણસતી ચાલી. દુકાળ ત્રણ વર્ષ સુધી લંબાયો.

એ વખતે ગુજરાતની રાજધાની પાટણ શહેર હતું. ગુજરાતના તત્કાલીન રાજાએ જગડુશાને મળવા બોલાવ્યા. તેમણે તેમણે વિનંતી કરી કે રાજ્યના કોઠારોમાં અનાજ ખૂટી પડ્યું છે. તમારી પાસે અન્નના સેંકડો કોઠારો છે. તમે તમારા અન્નના કોઠારો ખોલીને મદદ કરો. જગડુશાએ કહ્યું એ અન્નના કોઠારો મારી માલિકીના નથી હું તમને ખાતરી કરાવી શકું છું. રાજાએ કહ્યું, તો એ કોની માલિકીના છે..?? જગડુશાએ કહ્યું, હું આપને વિનંતી કરું છું કે આપ માણસો દોડાવીને થોડા કોઠારો ખોલાવીને તપાસ કરાવી લો કે એ કોઠારો કોની માલિકીના છે. રાજાએ માણસો દોડાવ્યા.

રાજાના માણસો પાટણ શહેરમાં જગડુશાના અન્નના કેટલાક કોઠારો ખોલાવીને તપાસ કરીને પાછા આવ્યા. તેમણે જે અન્ન કોઠારો ખોલાવ્યા હતા એમાંથી મળેલા તામ્રપત્રો રાજાને આપ્યાં. એ તમામ તામ્રપત્રો પર લખ્યું હતું કે આ અનાજ ગરીબોની માલિકીનું છે.. રાજા ગળગળો થઈને જગડુશાને ભેટી પડ્યો. તેણે કહ્યું કે તમે દાનવીર કર્ણના અવતાર છો એ સાંભળ્યું હતું પણ આજે એનો સાક્ષાત્કાર થઈ ગયો. ઘણા અબજોપતિઓ ગરીબોનું લોહી ચૂસીને કે કોઠા કબાડા કરીને શ્રીમંત બન્યા હોય છે અને બીજા લોકો માટે તેઓ કશું કરતા નથી હોતા. એવા ધનાઢ્યોનું જીવન વ્યર્થ ગણાય. જગડુશા જેવા બીજાઓ માટે જીવન જીવતા માણસોનું જીવન સાર્થક ગણાય. (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાભાર)


સૂમસામ અને વેરાન દરેક જગ્યાએ આવા મંદિરોની જરૂર છે..

water temple

water temple

ગુજરાતના કચ્છમાં રાપર તાલુકાના સુદાણા અને રવેચી વચ્ચે વનવગડા અને રણ વિસ્તારમાં એક પાણીનું પરબ આવેલું છે. પરબની ઉપર ધજા રાખેલી હોવાથી દૂરથી જોઈએ તો જાણે કોઈક મંદિર હશે તેવું લાગે પણ નજીક જઈએ ત્યારે ઘાસ-ફૂસના છાપરાં તળે પાણીના માટલાં રાખેલાં છે સાથે માતાજીના ફોટા પણ છે. જો કે પરબના દાતાનો ક્યાંય ઉલ્લેખ જોવા નથી મળતો પણ જેમણે આ બનાવ્યું છે તે કોઇ ઉચ્ચ વિચાર ધરાવતી વ્યક્તિ હશે તેવું માની શકાય..?? ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીમાં સૂમસામ અને વેરાન જગ્યાએ  જલ સેવા એજ પ્રભુ સેવાનો અભિગમ સાર્થક કરતા આવા મંદિરોની દરેક જગ્યાએ જરૂર હોય તેવું નથી લાગતું..??


કોઈમ્બતુરના ગરીબ કુટુંબના અરુણાચલમ મુરૂગાનંથમનું લાખો સ્ત્રીઓની જિંદગીમાં અનોખું યોગદાન

Arunachalam Muruganantham

Arunachalam Muruganantham

– આશુ પટેલ

અક્ષયકુમારની ફિલ્મ પેડમેન જે વ્યક્તિ પરથી બની છે તે અરુણાચલમ મુરૂગાનંથમ વિષે જાણવા જેવું છે. કોઈમ્બતુરનો મુરૂગાનંથમ ૧૯૭૯માં એક કોન્વેન્ટ સ્કૂલમાં ચોથા ધોરણમાં ભણતો હતો ત્યારે તેના પિતા એક અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામ્યા. એના કારણે મુરૂગાનંથમના પરિવારની સ્થિતિ બહુ ખરાબ થઈ ગઈ. ત્રણ મહિનામાં તેની માતા પાસે પૈસા ખૂટી પડ્યા. મુરૂગાનંથમ અને તેની બે બહેનોએ મ્યુનિસિપલ સ્કૂલમાં ભણવા જવું પડ્યું. મુરૂગાનંથમ ગરીબી વચ્ચે મોટો થયો. તે યુવાન થયો એ પછી તેના લગ્ન થયા. એક દિવસ તેણે તેની પત્નીને કઈક છુપાવીને બાથરૂમમાં જતાં જોઈ. તેણે પત્નીને પૂછ્યું કે તું શું છુપાવીને જઈ રહી છે..?? ત્યારે પત્નીએ કઈ જવાબ ન આપ્યો પણ તેણે બહુ પૂછ્યું ત્યારે તેણે ખબર પડી કે તેની પત્ની પિરિયડમાં થઈ હતી અને સેનિટરી પેડને બદલે એક ગંદું કપડું વાપરવા માટે છુપાવીને લઈ જઈ રહી હતી.

મુરૂગાનંથમને આઘાત લાગ્યો. તે તેનું સ્કૂટર સાફ કરવા માટે પણ ન વાપરે એવા કપડાનો તેની પત્ની સેનિટરી પેડ તરીકે ઉપયોગ કરી રહી હતી.. પછી તેણે ખબર પડી કે ઘણી સ્ત્રીઓ એ રીતે સેનિટરી પેડને બદલે ગંદા કપડાનો ઉપયોગ માસિક સ્ત્રાવના દિવસો દરમિયાન કરતી હતી. મુરૂગાનંથમને સમજાયું કે મહિલાઓ બે કારણથી સેનિટરી પેડને બદલે કપડાનો ઉપયોગ કરતી હતી. એક તો સેનિટરી પેડનો ઉપયોગ તેમને આર્થિક રીતે પરવડતો નહોતો અને બીજું તેમને કપડું વાપરવાની આદત થઈ ગઈ હતી.

મુરૂગાનંથમે સસ્તી કિંમતના સેનિટરી પેડ બનાવવાનું નક્કી કર્યું. તેણે સેનિટરી પેડ બનાવવા માટે પ્રયોગ કરવા માંડ્યા. તેણે દેશી સેનિટરી પેડ બનાવીને તેની પત્નીને આપ્યું પણ તે નકામું સાબિત થયું. એ પછી તેણે ઘણા પ્રયોગો કર્યા. તેણે નવા નવા સેનિટરી પેડ બનાવીને મેડિકલ કોલેજની હોસ્ટેલમાં રહેતી વિદ્યાર્થિનીઓને આપીને તેમના ફીડબેક માગ્યા. છેવટે બે વર્ષની મહેનત બાદ તેને સસ્તા સેનિટરી પેડ બનાવવામાં સફળતા મળી. તેણે બહુ સસ્તા મશીન બનાવ્યા જેનાથી તે સેનિટરી પેડ બનાવી શકે. મુરૂગાનંથમે તેના દેશી મશીનો થકી સેનિટરી પેડ ક્ષેત્રે ક્રાંતિ આણી દીધી છે. તેના મશીનો દેશના ૨૦૦ જિલ્લા સુધી પહોંચી ગયા છે અને હવે તો વિદેશોમાં પણ તેની નિકાસ થવા લાગી છે. મુરૂગાનંથમના મશીનથી બનેલા સેનિટરી પેડ માત્ર એક થી બે રૂપિયામાં વેચાય છે. જે સામાન્ય લોકોને પણ પરવડે છે.

મુરૂગાનંથમની સિદ્ધિની નોંધ વિશ્વ વિખ્યાત ટાઈમ મેગેઝિને પણ લીધી અને ૨૦૧૪માં દુનિયાના ૧૦૦ સૌથી વધુ ઈન્ફ્લુએન્શિયલ પીપલની યાદીમાં તેનો સમાવેશ કર્યો હતો. એ પછી ૨૦૧૬ માં ભારત સરકારે તેને પદ્મશ્રી એવૉર્ડથી નવાજયો. ગરીબ કુટુંબમાંથી આવતા અરુણાચલમ મુરૂગાનંથમે કેટલાય લાખો સ્ત્રીઓની જિંદગીમાં યોગદાન આપ્યું અને સાથે સાથે પોતાનું આર્થિક સામ્રાજ્ય પણ ઊભું કર્યું. પેડમેન તરીકે પ્રખ્યાત બનેલા આ માણસ વિષે જાણીને ટ્વિંક્લ ખન્નાએ પતિ અક્ષયકુમારને તેના જીવન પરથી ફિલ્મ બનાવવાનું સૂચન કર્યું. જુદા વિચારો થકી માણસ અકલ્પ્ય કામ કરી શકે છે એનો પુરાવો અરુણાચલમ મુરૂગાનંથમ છે… (સૌજન્ય : મુંબઈ સમાચાર)

sanitary pad napkins man manufacturers muruganantham coimbatore arunachalam influential people padmashree award arunachalam muruganantham is a social entrepreneur from Coimbatore in tamilnadu india. he is the inventor of a low cost sanitary pad making machine and is credited for innovating grassroots mechanisms for generating awareness about traditional unhygienic practices around menstruation in rural india. his mini machines, which can manufacture sanitary pads for less than a third of the cost of commercial pads, have been installed in 23 of the 29 states of India. he is currently planning to expand the production of these machines to 106 nations. aasu patel mumbai samachar sukhno password column time magazine


ગ્વાલિયરના એક શિક્ષકની લોકોને ખુશી આપીને સુખ મેળવવાની અનોખી પ્રવૃત્તિ

– આશુ પટેલ

ગ્વાલિયરના એક વૃદ્ધના ઘરનો દરવાજો એક વહેલી સવારે ખખડે છે. વૃદ્ધ ઊભો થઈને દરવાજો ખોલે છે. બહાર એક વૃદ્ધ ઊભા છે તે યજમાન વૃદ્ધના ગળામાં ફૂલોની માળા પહેરાવી દે છે પછી તેને મીઠાઈનું પેકેટ આપે છે અને કહે છે કે જન્મદિવસની ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ. જેનો જન્મ દિવસ છે એ વૃદ્ધની આંખો ભીની થઈ જાય છે. તે અજનબી આગંતુકને ઓળખતો નથી પણ ઉમળકાભેર ભેટી પડે છે. તે એકાકી વૃદ્ધનો જન્મદિવસ યાદ કરવાવાળું કોઈ નથી, પણ એક અજનબી તેને જન્મદિવસની શુભેચ્છાઓ આપવા પહોંચી ગયો છે એટલે તે વૃદ્ધ ગદગદ થઈ ગયો છે.

આગંતુક તેના ખબર અંતર પૂછે છે થોડી વાર વાતો કરે છે અને પછી તેની રજા લઈને તેમના ઘર બહાર મૂકેલી પોતાની સાઈકલ લઈને ચાલતો થાય છે. અડધા એક કલાક પછી તે વૃદ્ધ સાઈકલસવાર બીજા એક ઘરે જઈને ડૉરબેલ વગાડે છે ત્યાં એક વૃદ્ધ દંપતીના લગ્નની વર્ષગાંઠ છે તેમને ફૂલોની માળા પહેરાવીને શુભેચ્છા આપે છે અને મીઠાઈ ખવડાવે છે અને તેમની સાથે થોડો સમય પસાર કરે છે અને પછી સાઈકલ લઈને રવાના થઈ જાય છે. આવી રીતે અજાણ્યા માણસોના જન્મદિવસ કે લગ્નની વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરવામાં આનંદ અનુભવતા તે માણસનું નામ છે મોહનસિંહ કુશવાહ..

ગ્વાલિયરના મોહનસિંહ કુશવાહની અનોખી પ્રવૃત્તિ વિશે ઈન્ટરનેટ પર વાંચીને તેમના વિશે વાચકોને કહેવાનું મન થયું. મોહનસિંહ સરકારી શિક્ષક હતા તેમણે નિવૃત્તિ પછી બેસી રહેવાને બદલે કંઈક અનોખી પ્રવૃત્તિ કરવાનું વિચાર્યું. તેમણે પોતાના કેટલાક મિત્રો સાથે અજાણ્યા લોકોને ખુશી આપવાની પ્રવૃત્તિ શરૂ કરવાનું વિચાર્યું તેમને થયું કે જે લોકોને કોઈ જન્મદિવસ કે લગ્નની વર્ષગાંઠની શુભેચ્છાઓ ન આપતા હોય તેમને આપણે શુભેચ્છાઓ આપવી જોઈએ. મિત્રોને મોહનસિંહની વાત ગાંડપણભરી લાગી  પણ મોહનસિંહે એ વાત અમલમાં મૂકી. તેમણે દોઢ હજારથી વધુ લોકોના એડ્રેસ અને ફોન નંબર મેળવ્યા અને શક્ય હોય ત્યાં રૂબરૂ જવાને અને બાકીના લોકોને ફોન પર જન્મદિવસની કે લગ્નની વર્ષગાંઠની શુભેચ્છા આપવાનું શરૂ કરી દીધું. છેલ્લા ૧૬ વર્ષથી તેઓ આ પ્રવૃત્તિ કરી રહ્યા છે. લોકોને ખુશી આપીને મોહનસિંહ પોતે પણ ખુશ થઈ રહ્યા છે. આવા માણસોને સુખનો પાસવર્ડ મળી જતો હોય છે. (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાભાર)

 


Introducing Mitesh Ahir

mitesh ahir

mitesh ahir

Lets introduce with Mitesh Ahir, a very easy going natured journalist & writer. He had started to write when he was studying in std. 10th. He used to write opinions in news papers and the papers related to casts. He has completed his M.A. in Gujarati subject.

He works as a journalist in famous news paper Akila since 15 to 20 years. His many articles have been published on various subjects like Akhand Ramdhun, small scale industries, seasons etc. Actually Miteshbhai has worked in writing more than Journalism. His stories have been published in famous magazines like Abhishek, Feelings, Parivar Darpan etc.

There are so many times Miteshbhai’s Radio programs has been transmitted known as Ratnakanika & other talks. He has published a book named Zarmar which is a collection of his radio talks Ratnakanika. He is nature lover. He has donated his blood for more than 16 times. Now, at the age of about 40, in his youth, he has paid his duties as a home guard, too. He believes that he has developed the feelings of discipline & security from that duty. As a home guard he has taken training of Rifle & Wireless. His native is Rajkot but as his father was serving as a post master, many times he has to settle in other places like Kasturbadham (Tramba), Lodhika, Amarnagar, Virpur (Jalaram) etc. due to his father’s transfers. His academic career is also divided among many schools & colleges. He can proudly say that he is an experienced person. His sons Sagar & Bhavin are good natured and bright in their career.

mitesh1ahir.wordpress.com is a nice blog having collection of Miteshbhai’s writing activities. It’s a great pleaser to visit this blog. His page on facebook is named as mitesh ahir. One can contact Miteshbhai on his mobile 97250 55299 or email miteshahir@yahoo.com to get any information or his book Zarmar.

 


અન્નના બગાડનો ઉકેલ અડધું ભાણું હોઈ શકે..??

food waste

food waste

– નિધિ ભટ્ટ

આપણે ભારતીય બનીને ગર્વ અનુભવીએ છીએ તો ખરા, પણ ભારતીયોની એક ખાસ કુટેવ પણ છે. જે આપણી વર્તણૂકમાં વણાયેલી જોવા મળે છે. ભાણામાં લીધેલા અન્નનો બગાડ. . આજે પણ આપણા દેશમાં ૨૦ કરોડ લોકોને ગરીબાઈને કારણે ભૂખ્યા સૂવું પડે છે..  વર્ષ દરમિયાન  અંદાજે ૬૭ લાખ ટન ભોજનનો બગાડ થાય છે. આપણા દેશમાં જે અન્નનો બગાડ થાય છે તે એટલો મોટી માત્રામાં હોય છે કે જે ભારતના બિહાર રાજ્યના લોકોને એક વર્ષ સુધી ભોજન પૂરું પાડી શકે તેટલો ગણાય છે. આપણે બધા જ જાણીએ છીએ કે દરેક કુટુંબમાં સામાન્ય રીતે પકાવવામાં આવતા ભોજનમાંથી પણ અન્નનો બગાડ સ્વાભાવિક રીતે દરેકના ઘરમાં થતો જ હોય છે. લગ્ન કે મોટા સમારંભમાં ભેગા થવામાં આવે ત્યારે પણ પ્લેટમાં વધુ પડતી વાનગીઓ ભરવામાં આવતી હોય છે. સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓને દાબી દાબીને ખાવા છતાં કેટલોક ભાગ ગળે ઉતારવો અઘરો બની જાય છે આખરે તે પ્લેટમાં છૂટી જાય છે. અંતમાં તે બગાડ થાય છે. સવાસો કરોડની વસતી ધરાવતા આપણા દેશમાં એક બાજુ ૨૦ કરોડ લોકોને બે ટંકનું પૂરતું ભોજન મળતું નથી તો બીજી તરફ ધનિકો દ્વારા યોજાતી પાર્ટીઓમાં દેખાડો કરવાના હેતુથી એક વ્યક્તિ ખાઈ શકે તેનાથી પાંચથી છ ગણી વધુ વાનગીઓના સ્ટોલ્સ ગોઠવવામાં આવે છે.. માન્યું કે વાનગીઓ બધી જ રસઝરતી હોય તેમ છતાં એક વ્યક્તિ એક સાથે વધુમાં વધુ ૨૫૦ ગ્રામથી વધુ ભોજન સમાવી શકતો નથી. બીજી વાસ્તવિક્તા એ પણ છે કે ૧૦૦ ગ્રામ વધુ કેલૅરી ભોજન સમયે વધુ લેવામાં આવે તો તે ૪.૫ કિલો વજન વધારી દે છે. પાર્ટી કે સમારંભોમાં જઈને વધુ પડતું ભોજન કરવાની આદતને કારણે સ્થૂળતાનો ભોગ બનવું પડે છે. જે લાંબા ગાળે અનેક રોગોને આમંત્રણ આપે છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા માર્ચમાં પ્રસારિત થયેલી મન કી બાતમાં ભોજનના બગાડ ઉપર ગંભીરતાથી વિચાર કરવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું. તેમની અતિ ગંભીર અને મહત્ત્વની વાત આપણે થોડા દિવસોમાં જ વિસારી દીધી છે. તો બીજી તરફ કેન્દ્રીય મંત્રી રામવિલાસ પાસવાને પણ અન્ન બગાડને અટકાવવા માટે રેસ્ટોરન્ટ અને હોટલ દ્વારા પણ ગ્રાહકોને પીરસાતા ભોજનને મર્યાદિત માત્રામાં પીરસવું જોઈએ.  શું મર્યાદિત માત્રામાં ભોજન પીરસાય તો બગાડ અટકી શકે ખરો..?? તે પણ એક ચર્ચાનો વિષય છે.  એક વર્ગ એવો છે કે જે સરકારના આ વિચારને આવકારે છે.  તો બીજો વર્ગ એવો પણ છે જે સરકારની મર્યાદિત માત્રામાં ભોજન પીરસવાની માગને ફરજિયાત ઠોકી બેસાડવામાં આવેલો આદેશ ગણે છે.  ધાર્મિક સ્થાનો, મોટી રેસ્ટોરન્ટમાં કે કોર્પોરેટ ઓફિસોમાં મોટા પાયે ભોજન બને છે. ભોજનનો બગાડ તો ત્યાં પણ થતો હોય છે અનેક વખત એવું પણ બનતું હોય છે કે તૈયાર ભોજન વધી જાય છે. એક જાણીતી કાર મેન્યુફેક્ચરિગં કંપની દ્વારા તેમના કુલ ૪ યુનિટમાં કામ કરતા ૩૦ હજાર કર્મચારીઓ માટે નિયમિત કેન્ટીનમાં તેમની હાજરીને ગણતરીમાં લઈને ભોજન પકાવવામાં આવે છે  તેમ છતાં તેમાંથી પણ ૨૦૦ વ્યક્તિઓ જમી શકે તેટલું ભોજન વધે છે.

બ્રાઝિલમાં અન્નનો બગાડ ગુનો ગણાય છે ત્યાં વિવિધ સ્થળોએ ચાર કમ્પાર્ટમેન્ટવાળા રેફ્રિજરેટર ગોઠવવામાં આવે છે  જેને કોઈપણ પ્રકારના લૉક હોતા નથી. જે વ્યક્તિઓને ભૂખ લાગી હોય તેવો ફ્રિઝ ખોલીને ભોજન કાઢીને તેનો આનંદ માણી શકે છે. ભારતમાં પણ વિવિધ સોસાયટી, સમારંભ કે પંચતારક હોટલો દ્વારા આ પ્રયોગ અપનાવવામાં આવે તો અનેક લોકોની જઠરાગ્નિ ઠારી શકાય છે. મોટી કંપની દ્વારા તો તેમની કંપનીની નજદીક આવેલા અનાથ આશ્રમ, વૃદ્ધાશ્રમ, રસ્તા ઉપર રહેતા ગરીબ કુટુંબોમાં વહેંચી દેવામાં આવે છે. ડાયેટ મિલ્સનો નવો વિચાર મલ્ટિ નેશનલ કંપની દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. જેને કારણે કર્મચારીઓ ન્યૂટ્રિશનિસ્ટ દ્વારા સૂચવવામાં આવેલ ભોજન લે છે. તેઓ તે ભોજનની માત્રા વધુ લે તેમ છતાં ભોજનનો બગાડ અટકાવવામાં ફાયદો થાય છે. વિદેશની એક જાણીતી ફૂડ સર્વિસ આપતી કંપની દ્વારા ભોજનનો બગાડ અટકાવવા માટે તેમના રસોઈયાને ખાસ ટ્રેનિંગ આપવામાં આવે છે. વળી સપ્તાહના પ્રારંભમાં કર્મચારીઓની વધુ સંખ્યા જોવા મળે છે. સપ્તાહના અંતમાં તો કર્મચારીઓ ઘરેથી કામ કરવાનું પસંદ કરે છે. જેને કારણે કેન્ટીનમાં ભોજન પકાવવાની માત્રા મયાર્દિત કરવામાં આવે છે. વળી આ કંપનીઓ દ્વારા કેન્ટીનમાંં નવો પ્રયોગ પણ અજમાવવામાં આવ્યો છે. તેમાં આગલે દિવસે બગાડ થયો, તેની માત્રાને મોટા બોર્ડ ઉપર દર્શાવવામાં આવે છે. જેની નોંધ તેમની વિદેશમાં તેમની હેડ ઓફિસમાં મોકલાવવામાં આવે છે. મોટા સાઈન બોર્ડ ઉપર દર્શાવવામાં આવેલા અન્નના બગાડની વિગતો જાણીને થાળીમાં વધારાનું ભોજન લેવાનું ટાળે છે. કર્મચારીઓની વર્તણૂકમાં પણ ફેર પડી જાય છે. ભારતમાં તેમની શાખા ધરાવતી વિદેશી કંપનીઓ દ્વારા ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફેલાયેલા ફૂડ નેટવર્કની સાથે સંપર્કમાં રહે છે. જેના દ્વારા ભારતના વિવિધ દુકાળગ્રસ્ત વિસ્તારની તેમને માહિતી મળે છે. વિદેશી કંપનીઓ જે તે સ્થળે ભોજન બગડી જાય તેના પહેલાં પહોંચે તે માટે પ્રયત્નો કરે છે. અનેક વખત તેમની પાસે પકાવ્યા વગરની બગડી ન જાય તેવી વિવિધ વસ્તુઓ વધે છે  તેનો ઉપયોગ પણ ગ્રામ્યવિસ્તારોમાં ઉપયોગી થાય તે પ્રમાણે ઝડપથી પહોંચાડવામાં આવે છે.

મલ્ટિનેશનલ કંપનીઓ દ્વારા તો નવીન પ્રયોગ કરવામાં આવે છે. જેમાં વધેલા ભોજનનો ઉપયોગ કરીને બાયોગેસ પ્લાન્ટ અને ખાતર બનાવવાનો પ્લાન્ટ જ બેસાડી દીધો છે. પંચતારક હોટલોમાં પણ બાયોગેસ પ્લાન્ટનો ઉપયોગ ભોજન પકાવવા માટે કરવામાં આવે છે. બાયોગેસ પ્લાન્ટ બેસાડવા માટે તૈયાર રસોડામાં કોઈ મોટી તોડફોડ કરવાની જરૂર નથી. રસોઈ બનાવતી વખતે શાકભાજીની છાલ, વધેલા ભોજનનો કચરો બધું જ બાયોગેસ પ્લાન્ટમાં વપરાઈ જાય છે. કંપનીને એલપીજી (લિક્વિફાઈડ ગેસ) ના વપરાશથી થતા વધુ પડતા ખર્ચથી બચી જાય છે. બાયોગેસ પ્લાન્ટને બેસાડવામાં જે ખર્ચ થાય છે. તે ખર્ચ ફક્ત બે ત્રણ વર્ષના ગાળામાં જ વસૂલ થઈ જાય છે. ફૂડ ઍન્ડ એગ્રિકલ્ચરલ ઓર્ગેનાઈઝેશનના અહેવાલ પ્રમાણે ખેતરોમાંથી તૈયાર થતા અન્નનો બગાડ યોગ્ય પ્રકારની સાચવણી માટે ગોદામોના અભાવને કારણે બગડી જાય છે વળી અનેક વખત ટ્રાન્સપોર્ટમાં ચઢાવતી વખતે પણ તે યોગ્ય પ્રકારે પેકિંગ ન કરવાને કારણે ઢોળાઈ જવાને કારણે વ્યર્થ જાય છે.  તેથી નિષ્ણાતો દ્વારા એવું કહેવામાં આવે છે કે ખેતરથી થાળીમાં પીરસાતા ભોજન અનેક પ્રકારે બગાડ પણ થાય છે. સ્ટાર્ટઅપ કંપનીઓ દ્વારા પણ અન્નનો બગાડ અટકાવવા માટે યુદ્ધના ધોરણે પ્રયત્નો થઈ રહ્યા છે. જેમાં તેઓ ગ્રાહક પાસેથી પ્રથમ ઓર્ડર મંગાવી લે છે તે પ્રમાણે સ્થાનિક ખેડૂતો અને દૂધ ઉત્પાદકોનો સંપર્ક કરીને જરૂર પૂરતું અનાજ, દૂધ તથા દૂધના વિવિધ ઉત્પાદનનો ઓર્ડર મૂકવામાં આવે છે. વળી તેમ છતાં જે માલ વધ્યો હોય તેને સ્થાનિક પ્રોવિઝન સ્ટોર્સમાં કે રેસ્ટોરન્ટને વેચી દેવામાં આવે છે અનેક ડિપાર્ટમેન્ટલ સ્ટોર્સ દ્વારા બગડી જાય તેવી વસ્તુઓને ગ્રાહકોને સસ્તા દરે વેચી દેવામાં આવે છે.

સેવાભાવી સંસ્થાઓ તેમના સ્વયંસેવકો દ્વારા રેસ્ટોરન્ટમાં, લગ્નસમારંભમાં કે કોર્પોરેટ કંપનીઓની ઓફિસમાં જઈને બગડી ન જાય તેવું તથા ગરીબો પણ ખાઈને અંતરના આશિષ આપે તેવું ભોજન એકઠું કરવામાં આવે છે. જે યોગ્ય જરૂરતમંદને પહોંચાડવામાં આવે છે. મોટી કંપનીઓમાં કુલ ખર્ચનો ૩૫ ટકા જેટલો ખર્ચ કર્મચારીઓને ઉત્તમ ગુણવત્તાનું ભોજન પીરસવા માટે થતો હોય છે. કર્મચારીઓને ગુણવત્તાસભર ભોજન મળે અને કોર્પોરેટ કિચનમાં અન્નનો બગાડ ન થાય તે માટે અડધા ભાણાનો વિચાર રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. ભારતમાં પિઝા ડિલિવર કરતા જોઈન્ટસ દ્વારા જે પ્રમાણે સ્મૉલ, મીડિયમ, રેગ્યુલર તથા લાર્જ પિઝા મેન્યુ કાર્ડમાં દર્શાવવામાં આવે છે. તે જ પ્રમાણે રેસ્ટોરન્ટમાં પીરસાતી વાનગીઓની સામે તે કેટલી વ્યક્તિઓને પૂરી પાડી શકે તે પણ દર્શાવવામાં આવે તો બંને પક્ષે ફાયદાકારક ગણાય છે. બાકી તો અન્નનો બગાડ અટકાવવા માટે ઘરમાં ગૃહિણી, પંચતારક હોટલ કે સમારંભોમાં મુખ્ય સંચાલક દ્વારા થોડી મર્યાદિત માત્રામાં પકાવવામાં આવે તે જરૂરી છે. કારણ કે કલાકોની મહેનત દ્વારા બનાવેલું ભોજન જ્યારે ફેંકી દેવામાં આવે છે ત્યારે આપણે દરેક એક કુટુંબને ભૂખ્યા સુવાડવા માટે જવાબદાર બનીએ છીએ. (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાભાર)

નિધિબેન ભટ્ટનો આ લેખ ખરેખર આપણે સહુએ સમજવા અને અમલ કરવા જેવો છે. તો ચાલો આપણે સહુ ભોજનનો બગાડ નહી કરી અને આપણા દેશનું કોઈ એક કુટુંબ ભુખ્યુ સુવે નહિ તેવા સત્કાર્યમાં નિમિત્ત બનીએ…