ATUL N. CHOTAI

a Writer


સામેવાળાનો ઈરાદો પારખતા આવડવું જોઈએ..

– આશુ પટેલ

હું નાનો હતો ત્યારે મારા દાદા અને પિતાજી પાસેથી ઘણી બોધકથાઓ સાંભળવા મળતી. આવી જ એક કથા વાચકો સાથે શૅર કરવી છે.. એકવાર એક વૃદ્ધા શહેરમાંથી ખરીદી કરીને આવતી હતી. તેણે તેની દીકરીના લગ્ન માટે કિંમતી સામાન ખરીદ્યો હતો, એનું પોટલું બાંધીને માથા પર ચડાવ્યું હતું. પોટલું વજનદાર હતું અને રસ્તો લાંબો હતો. માથે સૂરજ તપતો હતો. અને વૃદ્ધા સવારથી ઘરેથી નીકળી હતી એટલે તેને થાક લાગ્યો હતો. તે વૃદ્ધાનો નિયમ હતો કે તે ઘરની બહાર કશું પણ ખાતી નહોતી. તે જ્યાં દીકરીના લગ્ન માટે ખરીદી કરવા ગઈ હતી તે શહેર તેના ગામથી સારું એવું દૂર હતું. એટલે ત્યાંથી પાછા વળતા જ મોડી બપોર થઈ ગઈ હતી. તે વૃદ્ધા બપોરના તડકામાં માથે વજન ઊંચકીને ચાલી રહી હતી ત્યાં એક ઘોડેસવાર તેની બાજુમાંથી નીકળ્યો. વૃદ્ધાએ તેને જોઈને બૂમ પાડી ભાઈ આ પોટલું જરા આગળના ગામ સુધી પહોંચાડતો જઈશ..?? પેલા માણસે કહ્યું શું કામ..?? હું કંઈ નવરો છું..?? એમ કહીને તેણે ઘોડાને ભગાવી મૂક્યો.

તે માણસ થોડે આગળ ગયો પછી તેના મનમાં વિચાર આવ્યો કે ડોશીના પોટલા પરથી લાગે છે કે તેણે લગ્ન માટે ખરીદી કરી છે. લાવ પોટલું લેતો જાઉં અને રવાના થઈ જાઉં. હું તો અજાણ્યા વિસ્તારનો છું. ડોશી મને ક્યાં શોધવા આવવાની છે..?? તે પાછો વળ્યો. તેણે વૃદ્ધા પાસે જઈને કહ્યું લાવો માજી તમારું પોટલું હું લઈ જાઉં મારી ભૂલ થઈ ગઈ કે મેં તમને ના પાડી પણ પછી મને ઉપરવાળાએ કહ્યું કે તારે પોટલું લઈ જવાની ના ન પાડવી જોઈએ વૃદ્ધાએ તેને કહ્યું તું તારે જા ભાઈ.. તને જેણે કહ્યું એ મને પણ આવીને કહી ગયો કે તારે પોટલું આપવાનું નથી ઘોડેસવાર ખસિયાણો પડીને ચાલતો થયો.. સાર એ છે કે માણસનો ઈરાદો પારખતા આવડવું જોઈએ… (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાભાર)

Advertisements


ગાડીમેં નિકલી અપની સવારી…

children in enjoy

children in enjoy

નિર્દોષ બાળપણ અને મસ્તીથી છલોછલ છલકાતી આ તસવીર જોઈને ફિલ્મ બ્રહ્મચારીનું ચક્કે પે ચક્કા ગીત યાદ ન આવે તો જ નવાઈ… બાળપણ એ જીવનની એક એવી અવસ્થા હોય છે જેમાં નાની નાની ક્ષણોમાં મોટી મોટી ખુશીઓ સંતાઈને તમારી રાહ જોતી ઊભી જ હોય છે. નવી મુંબઈમાં એક જ સાઈકલ ટ્રિપલ સીટ પર સવારી કરવા નીકળી પડેલાં આ બાળ ગોઠિયાઓ માટે આ સાઈકલ સવારી ખુશીઓના જેકપોટથી ઓછી તો નહીં જ હોય… (તસવીર : અભય ખરાડે)


એક સમયે લક્ઝરી અને પછી જરૃરિયાત ગણાતી સાઈકલ આજે સ્વાસ્થ્યનું માધ્યમ બની રહી છે

cycling

cycling

સાઈકલ જે એક સમયે લક્ઝરી હતી જ્યારે પછીના સમયમાં વાહન તરીકે જરૃરિયાત બની હતી અને આજે સ્વાસ્થ્ય પ્રાપ્તિ માટેના ઉત્તમ માધ્યમ તરીકે ખ્યાતિ ધરાવે છે. પ્રતિ વર્ષ ૧૯ એપ્રિલના રોજ સાઈકલ દિવસ ઉજવાય છે. ઈ.સ. ૧૯૪૩ ની ૧૯મી એપ્રિલે હોફમેન નામના વૈજ્ઞાાનિકે પ્રયોગશાળામાં પોતાની જાત પર વાયુનો પ્રયોગ કરતા તેઓ ઘાયલ થયા હતા અને સાઈકલ પર દવાખાને લઈ જવાયા હતા. યુદ્ધના એ કાળખંડમાં અન્ય વાહનો પર પ્રતિબંધ હતો. તેથી હોફમેનની આ સાયકલ સવારીનો દિવસ ત્યારથી સાઈકલ દિવસ તરીકે ઉજવાય છે. ઈ.સ. ૧૯૫૦ પછીના જમાનામાં સાઈકલને વાહન ગણવામાં આવતું હતું. તેને માટે લાયસન્સ ફરજિયાત હતું. લાયસન્સમાં સાઈકલની જાત, ફ્રેમ નંબર, બનાવટ વગેરે દર્શાવવામાં આવતું. સૂર્યાસ્ત પછી સાઈકલ પર લાઈટ રાખવી ફરજિયાત હતી. સાઈકલમાં લાઈટ, બેલ અને બ્રેક અંગેની પોલીસ દ્વારા કડક ચકાસણી કરવામાં આવતી. બે થી વધુ વ્યક્તિ તેના પર સવારી કરી શકતી નહીં. રોડની ડાબી બાજુએ સાઈકલ ચલાવવાનો કાયદો હતો. પોતાની માલિકીની સાઈકલ હોવી એ સ્ટેટસ ગણાતું. એમાં પણ ભાવનગરે તો ભારતભરમાં સાઈકલની એક આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે. ઈ.સ.૧૯૫૯માં વિરભદ્ર અખાડાના યુવા રમતવીરો અને નૌજવાન સંઘના કાર્યકરોએ માત્ર ૧૪ કલાકમાં ભાવનગરથી રાજકોટ સુધીની સાઈકલ રેલી યોજી ગુજરાતમાં રેકોર્ડ કાયમ કર્યો હતો તેવી માહિતી છે

ઈ. સ. ૧૯૫૦-૭૦ ના દાયકામાં સાઈકલ પર લાઈટના કાયદાનું કડક અમલીકરણ હતું. લાઈટ વગરની સાઈકલ હોય તો પોલીસ સવારનું નામ લખતી અને બીજા દિવસે કોર્ટમાં દંડ થતો. તેથી સાઈકલ પર ડાયનેમો કે કેરોસીનના ટમટમિયાં રાખવામાં આવતા. ઈ.સ. ૧૯૬૪ માં સાઈકલ પર લાઈટના મુદ્દે સમગ્ર ભારતનું ધ્યાન ખેંચનારી એક કાનૂની ઘટના બની હતી. ભાવનગર શહેરના ચુસ્ત ગાંધીવાદી વ્યાપારી પોતાની સાઈકલ પર ફાનસ લટકાવી ઘર તરફ જઈ રહ્યા હતા ત્યારે પોલીસે તેમને અટકાવી નામ લખ્યું હતું. જે સંદર્ભે બીજા દિવસે આ ગાંધીવાદી વ્યાપારીએ પોતે કોર્ટમાં દલીલ કરતા એવી રજૂઆત કરી હતી કે, નાના ટમટમિયા કરતા ફાનસની લાઈટ મોટી દેખાય છે. સાઈકલના હેન્ડલ પર રાત્રીના અંધારામાં ઝૂલતું ફાનસ જોઈ કોઈપણ જાણે કે સામેથી કોઈક આવી રહ્યું છે. મેં એટલા માટે ફાનસ લટકાવ્યું હતું. તેમની આ દલીલને ગ્રાહ્ય રાખી કોર્ટે ફાનસને સાઈકલ પરની લાઈટનું સ્ટેટસ આપી કોઈપણ પ્રકારના દંડ વસુલ્યા વગર મુક્ત કર્યા હતા. ત્યારબાદ ઘણા વર્ષો સુધી તેઓ સાઈકલના હેન્ડલ પર આ રીતે ફાનસ લટકાવી ફરતા રહ્યા હતા. સમગ્ર ભારતમાં આ કેસની નોંધ લેવાઈ હતી.

ગુજરાતના ભાવનગરમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી સાઈકલ યુઝર્સ એસોસીએશન પણ ચાલે છે. આ સંગઠન દ્વારા આ દિવસની વિશિષ્ટ ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ સંગઠન દ્વારા સાઈકલનો કસરતના સાધન તરીકે પ્રચાર કરવામાં આવે છે. ભાવેણાના ૪૫ જેટલા યુવાનો દર રવિવારે સાઈકલ પર પ્રભાતફેરી કરે છે અને શરીર સ્વાસ્થ્ય માટે સાઈકલની ઉપયોગિતાનો પ્રચાર કરે છે. આપણે સહુએ પણ સાયકલ ના ઉપયોગ કરવા બાબતથી જરૂર વિચારવું જોઈએ..


બેનર ગમે તેનું હોય અમને તો બસ છાંયડો મળવો જોઇએ

banner in house

banner in house

નીચે ધરતી અને ઉપર આકાશની સ્થિતિમાં રહેનારા પરિવારની સંખ્યા પણ ગુજરાતમાં ઓછી નથી. જો કે તેમને છાપરા બાંધવામાં કે આડશ ઉભી કરવા માટે મિણીયા ખરીદવાની વાતે મોટો ખર્ચ કરવો પડતો નથી. છાશવારે યોજાતા વિવિધ સરકારી કાર્યક્રમો પૂર્ણ થયા પછી તેની જાહેરાત માટે છાપવામાં આવેલા ફ્લેક્સ બેનર સાવ નકામા બની જાય છે અને કચરામાં જાય છે. પછી તે ભલે તેમાં મુખ્યમંત્રીના ફોટો કેમ ના હોય આ બેનરના પ્લાસ્ટિક ઝુંપડાવાસી માટે તો દિવાલ કે પડદાની ગરજ સારે છે. આ પરિવારને પણ બેનર ગમે તેનું હોય તેનાથી કોઈપણ ફેર પડતો નથી, બસ તેમને છાંયડાથી મતલબ છે. ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગરના એક વિસ્તારમાં આ પ્રકારની વાસ્તવિકતા નજરે ચડી હતી જેને કેમેરામાં કેદ કરવામાં આવી હતી. (તસવીર : કલ્પેશ ભટ્ટ – ગાંધીનગર)

 


દરેક દિવસ ને વેલેન્ટાઇન બનાવતી આણંદના આ શ્રમિકની પ્રેમકહાની ઉપરથી આપણે પણ કંઈક શીખવું જોઈએ

rameshbhai - real valentine

rameshbhai – real valentine

આધુનિકતાની આંધીમાં ભારતીય સંસ્કૃતિના રિત રિવાજો તહેજીબ તેમજ સંસ્કારો સહિત બધું જ ઝડપથી વિલુપ્ત થઈ રહ્યું છે. પરસ્પરના સંબંધો, માયા પ્રેમ, વિશ્વાસ બધુ જ હવે ગ્રંથો અને સાહિત્યના શબ્દો બની ચુક્યા છે. વિવિધ જાતના પાશ્વાત્ય સંસ્કૃતિના ડે પાછળ આજની યુવા પેઢી ઘેલી બની રહી છે. આધુનિકતાના આવરણ પાછળ પ્રેમ, બલિદાન, સમર્પણ જેવા વાક્યો નવલકથાઓ પુરતા જ સિમિત થઈ જવા પામ્યા છે. લૈલા મજનુ, હિર રાંઝા, સોહની મહિવાલ, શાહજહા મુમતાઝ જેવા પ્રેમી અને પ્રેમિકાઓ પણ હવે ફિલ્મો અને કથાઓ પુરતા જ અમર થઈ ચુક્યા છે. હાલના કોમ્પ્યુટર યુગમાં છુટાછેડાઓ હવે સાવ સામાન્ય બાબતો બની ચુકી છે. ફિલ્મ જોવા કે શોપીંગ કરવા ન લઈ જવા જેવી સામાન્ય બાબત સીધી છુટાછેડા સુધી પહોંચી જતી હોય છે. તું નહી તો ઓર સહી ની વિચારધારા આધુનિક કોમ્પ્યુટરો અને મોબાઈલની એપ્સની જેમ અપડેટ થાય છે તેવામાં કાળી મજુરી કરી બંન્ને ટાઈમ પોતાના હાથે રસોઈ બનાવી પોતાની પ્રેમિકા (પત્ની) ને પોતાના હાથે પ્રેમપૂર્વક જમાડતા આણંદના શ્રમિક રમેશભાઈની એક અનોખી પ્રેમ કહાની સમાજને ઘણું બધુ શીખવી જાય છે.

છેલ્લા ૩૫ વર્ષથી આણંદમાં રહીને મજુરી કામ કરતા શ્રમિક રમેશભાઈએ તેમના વતન દાહોદ બાજુના જ્યોત્સનાબેન જેઓ અનાથ અને સાવ સામાન્ય દેખાવના હતા છતા પણ તેમની સાથે દિલનો નાતો જોડી જીવનભર સાથ નિભાવવાનો કોલ આપી રમેશભાઈએ લગ્ન કર્યા રમેશભાઈનું ભણતર ના હોવાથી કામ મળવામાં મુશ્કેલી થતા તેમને શાકમાર્કેટમાં મજુરી કરવાનું શરૂ કર્યુ સવાર સાંજ મજુરી કરી પરસેવો પાડી કરેલી રોકડ કમાણીમાંથી રમેશભાઈ અને જ્યોત્સનાબેન શહેરના રસ્તાઓની ફુટપાથ ઉપર ગુજારો કરવા લાગ્યા. વખત જતા આ દંપત્તિના પ્રેમની નિશાની રૂપ કન્યાનું અવતરણ થતા બંન્ને હરખાઈ ગયા અને ખુબ લાડ અને પ્રેમ સાથે તેમના પ્રેમના પ્રતિક સમી લાડકી દિકરીનો ઉછેર કર્યો. સમયના વહેણ સાથે દિકરી યુવાન થઈ રમેશભાઈની મહેનત અને જ્યોત્સનાબેનની બચતથી બંન્ને પતિ પત્નીએ દિકરીને સાસરીએ વળાવી માં બાપ પ્રત્યેની ફરજ પૂર્ણ કરી ત્યારબાદ રમેશભાઈના જીવનમાં અચાનક એક આફત આવી પડી જ્યોત્સનાબેન એક દિવસ તેમની દિકરીને મળી ટ્રેનમાં આણંદ પરત આવી રહ્યા હતા ત્યારે અચાનક ટ્રેનની હડફેટે આવી જતા તેમનો અકસ્માત થયો સદનસીબે તેમની જીંદગી તો બચી ગઈ પરંતુ જ્યોત્સનાબેનના બંન્ને હાથ નકામા થઈ ગયા હતા.

આવા સંજોગોમાં સતત છ મહિના સુધી રમેશભાઈએ પોતાની પત્ની જ્યોત્સનાબેનની ખડે પગે સેવા ચાકરી કરી અને પતિ ધર્મ નિભાવ્યો પરંતુ મુશ્કેલીઓ ત્યારે વધી જ્યારે જ્યોત્સનાબેનના બંન્ને હાથ કામ વિનાના થઈ ગયા એક તરફ પેટનો ખાડો પુરવા કાળી મજુરી કરવી બીજી તરફ વિકલાંગ બની ચુકેલી પત્નીની સારસંભાળ લેવી બંન્ને મુશ્કેલીઓનો સામનો એક સાથે કરવો પરંતુ રમેશભાઈનો સાચો પ્રેમ અને વફાદારીએ જ્યોત્સનાબેનનો સાથ ન છોડયો રમેશભાઈ આણંદની મોટી શાક માર્કેટમાં સવારે મજુરી કરવા જાય માર્કેટ સામેની જ ફુટપાથ ઉપર કામચલાઉ છાપરૂ બનાવી તેમાં બિમાર તથા વિકલાંગ પત્નીને સુવાડી રાખી સવારની મજુરીમાંથી મળેલ પૈસાથી શાકભાજી લઈ રમેશભાઈ બપોરનું જમવાનું પોતાના હાથે બનાવી પોતાની પત્ની જ્યોત્સનાબેનને ઉઠાડી તેના હાથ પગ તેમજ મોંઢુ ધોવરાવી પોતાના હાથેથી ગરમ ગરમ જમવાનું જમાડે અને પોતે પણ જમે ખુલ્લા રસ્તાની બાજુમાં કાચા છાપરા પાસે ફુટપાથ ઉપર આ રીતે પોતાના હાથે વિકલાંગ પત્નીને જમાડતા જોઈ રસ્તે જનાર લોકોને પણ વિચાર કરી મુકે તેવું દ્રશ્ય સર્જાય છે.

હાલના આધુનિક યુગમાં પતિને પત્ની માટે તેમજ પત્નીને પતિ માટે પુરતો સમય ફાળવવો મુશ્કેલ બને છે તેવામાં રમેશભાઈનો સાચો પ્રેમ અને તકલીફ ના સમયમાં તેમની પત્નીની સેવા ચાકરી ઘણું બધુ સુચવી જાય છે. પોતાના દરેક દિવસ ને વેલેન્ટાઇન બનાવતા આણંદના આ શ્રમિકની એક અનોખી પ્રેમ કહાની ઉપરથી આપણે પણ ખરેખર કંઈક શીખવું જોઈએ તેવું નથી લાગતું.??


ગુજરાતમાં ૩ રાજકોટ અને ૩ વડોદરા આવેલા છે

આપણુ ગુજરાત ગૌરવવંતુ ગુજરાત, રંગીલુ અને અન્‍ય રાજ્‍યોથી અલગ જ ભાત પાડનારૂ રાજ્‍ય છે. ગરવા ગુજરાતની છાપ કાંઈક અલગ પ્રકારની છે ત્‍યારે ઘણા લોકો એ નહી જાણતા હોય કે ગુજરાતમાં વિદેશી નામો ઉપરાંત ભૂત -પ્રેત, ફળો, અટક, જીવ -જંતુ, ફરસાણ તથા મીઠાઈઓના નામના ગામડાઓ પણ આવેલા છે. આ ઉપરાંત રાજ્‍યમાં ત્રણ ત્રણ રાજકોટ અને ત્રણ ત્રણ વડોદરા પણ આવેલા છે. રાજ્‍યમાં ઈલાહાબાદ, સિંગાપોર, અજમેર, મણીપુર ઉપરાંત કેનેડા, ઈટાલી, કિસ્‍તોનીયા જેવા નામના પણ ગામડાઓ આવેલા છે તો બીજી તરફ શાહ, ડાભી, રાવલ જેવી જાણીતી અટકોના નામના પણ ગામડાઓ છે. આ ઉપરાંત માત્ર એક અક્ષર ધરાવતા પણ ગામડાઓ જેવા કે પે, મે, પા નામ ધરાવતા પણ ગામડાઓ આવેલા છે.

વિદેશી નામો ધરાવતા ગામડાઓ જોઈએ તો આહવામાં ગોલાસ્‍ટા, સુત્રાપાડામાં બોસન, દેત્રોજમાં બોસ્‍કા, માંગરોળમા ઈન્‍ટરપુર, ડેડીયાપાળામાં નિવાલ્‍દા, મેડયુસણ, માંડલમાં ટેન્‍ટ, જંબુસરમાં વ્‍હેલમ, રાજુલામાં વિકટર, વાગરામાં ગ્‍લેન્‍ડા, દાહોદમાં ફિલેન્‍ડગંજ, કપરાડામાં કિસ્‍તોનીયા, વાંકાનેરમાં એનાન્‍સડી, જસદણમાં કાન્‍સલોલીયા, રાજકોટમાં હલેન્‍ડા અને લીમખેડામા સિંગાપુર નામનુ ગામ આવેલ છે. અન્‍ય રાજ્‍યો કે રાજ્‍યોના મુખ્‍ય શહેરો જેવા નામો જોઈએ તો વ્‍યારામાં મીરપુર, કડી-સાણંદમાં મણીપુર, રાધનપુરમાં ઈલ્‍હાબાદ, જસદણમાં અજમેર, પોરબંદરમાં શ્રીનગર, કેશોદમાં ચાંદીગઢ, પાલીતાણામાં ડુંગરપુર, રાધનપુરમાં કોલ્‍હાપુર, કલોલમાં ઉસ્‍માનાબાદ, જગડીયામાં ઈન્‍દોર, કેશોદમાં જોનપુર, માંડવી-મહુવામાં પૂના, હિંમતનગરમાં રામપુર, વિસાવદર-જામકંડોરણામાં દાદર, જાંબુઘોડામા મલબાર તથા ગોંડલમાં બાંદરા ગામ આવેલ છે.

ભૂત પ્રેત અને પશુઓના નામવાળા ગામડાઓ જોઈએ તો વાલીયામાં ભેંસખેતર, વિસાવદરમાં ભૂતડી, માંડવી-પાવી જેતપુરમાં ચૂડેલ, ડાંગ સોનગઢમાં ડોન, તાલાલામાં ગંગાજળ, નિજરમાં અક્કલઉતાર, માંડવીમા ખતરાદેવી વિગેરે આવેલ છે. ફળ-ઝાડના નામોમાં જાંબુડી, જંગલીબેર (ચોરડી) નામના આઠ ગામ છે. ઈમલી, પીપળ જેવા છ ગામો છે. જાંબુન નામના પણ છ ગામ છે. ગુંદા-ગુંદી નામના પાંચ ગામો છે. ચાર પીપરડી છે. વડના નામના ચાર ગામ છે. ખજુર કે ખજુરડા નામના ત્રણ ગામો છે. મોગરા નામના ૨ ગામ છે. બબૂલ (બાવળ)ના નામે કે કેલકીના નામના ગામો છે.

રાજ્‍યમાં ગોધરામાં ભાલોડીયા, પોરબંદરમા બોરીયા, લખતરમાં ભલાણા, માંગરોળમાં શાહ, જંબુસરમા ગજેરા, ભાણવડ-વિસાવદરમા ઢેબર, પાટણમાં વાઘેલા, સંખેડામાં કાપડીયા, સાયલામાં નિનામા, જામનગરમાં ચાવડા, આહવામાં શિંગાળા, કલ્‍યાણપુરમાં રાવલ, ધાનેરામાં મેવાળા અને તિલકવાડામાં વોરા અટકધારી ગામ છે. ખેડબ્રહ્મામાં મેઢક (દેડકા), જલાલપુરમાં એર, પાલીતાણામાં ભેડ, બાબરામાં ચીંટી, હળવદમાં કીડી, મૂળીમાં મુર્ગા, ઉના-જાલોદમાં પરીંદા, સાગબારામાં પાડી, સંતરામપુરમાં વાઘણ, જલાલપુરમાં જેલમૂર્ગી, બિલાડી, આહવામાં બાજ, ખેડબ્રહ્મામા બીચ્‍છુ, કવાટમાં ચીંટા વિગેરે ગામો છે.

ગુજરાતમાં ત્રણ રાજકોટ અને ત્રણ વડોદરા છે જેમા લુણાવાડા અને ગાંધીનગરમા વડોદરા છે. દાંતીવાડામાં રાજકોટ છે. જામજોધપુરમાં પાટણ છે. પડધરીમાં અમરેલી છે. ઈડર અને કાંકરેજમાં ભાવનગર, જંબુસરમાં નડીયાદ ગામો છે. રાજ્‍યમાં ૫૫ નવાગામ, ૩૯ રામપુરા, ૩૬ કોટડા, ૨૯ બાવળી, ૨૯ પીપળીયા, ૨૮ વાસણા, ૨૫ વિરપુર, ૨૫ હરીપુર, ૨૪ રાજપુર, ૨૨ હડમતીયા, ૨૧ લાલપુર, ૧૯ રતનપર, ૧૯ રામપરા, ૧૯ સમઢીયાળી કે સમઢીયાળા અને ૧૯ રામપુર છે.


સૌરાષ્ટ્રમાં સૌ પ્રથમ ટ્રેનનો પાવો 1880 માં ગોંડલમાં વાગ્યો હતો

Gondal Railway Station

Gondal Railway Station

ભારતીય રેલવેના જાજરમાન ગૌરવાન્વિત ઇતિહાસમાં ગોંડલ રેલવેનું અતિ મહત્ત્વનું પ્રદાન છે ગોંડલના પ્રજાવત્સલ રાજવી સર ભગવતસિંહજી અને ભાવનગરના રાજવીએ યાતાયાત તેમજ જનપરિવહન માટે સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં પહેલ કરી 189 માઇલના અંતરમાં મીટર ગેજ રેલવે ટ્રેક બિછાવી આજથી 135 વર્ષ પહેલા 18મી ડિસેમ્બર 1880 માં સૌ પ્રથમ ટ્રેન દોડતી કરી હતી જનતા માટે આ સમાચાર હર્ષની હેલી સમાન બની ગયા હતા ઇતિહાસમાં ડોકીયુ કરાવતા વિનોદભાઇ રાવલ જણાવે છે કે સૌરાષ્ટ્રમાં રેલવે લાઇનો વીસ્તારવાનો સૌ પ્રથમ વિચાર ત્રણ વ્યક્તિને આવ્યો હતો જેમાં મુંબઇ પ્રાંતના ગર્વનર રિચાર્ડ ટેમ્પલ, ગોંડલના રાજવી સર ભગવતસિંહજી અને ભાવનગરના રાજવીને વિચાર આવ્યો હતો. આપણે રાજાશાહી તેમજ અંગ્રેજોને ભાંડવાની એક પણ તક જતી કરતા નથી પરંતુ જે સમયે જે.સી.બી જેવા અર્થમુવર્સ કે યાત્રીક સાધન સરંજામની ઉપલબ્ધિ ન હતી ત્યારે દેશી રાજવીઓ અને અંગ્રેજોએ સાથે મળીને 2235  કિલોમીટર રેલવે ટ્રેક બિચ્છાવ્યા હતા


ગુજરાતના આ ગામમાં મગર અને માણસોની અનેરી મિત્રતા જોવા મળે છે

crocodile village

crocodile village

મગર નામ પડતા જ ભલભલા ખેરખાઓને ધણધણાટી છુટી જાતી હોય છે. માણસ મગરના ઝડબામાં આવતા જ તેને પાણીમાં ખેંચી ગયા બાદ ભાગ્યે જ કોઈ બચી શકે છે એટલે જ મગરને પાણીનો રાજા કહેવામાં આવે છે. પાણીમાં મગરની તાકાત વધી જતી હોવાનું પણ માનવામાં આવે છે પણ ગુજરાતમાં એવું પણ એક ગામ છે, જ્યાં મગર અને માણસ વચ્ચે દુશ્મનીનો નાતો નહીં પણ દોસ્તીનો નાતો છે. આ ગામને મગર મિત્ર ગામ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે ગામમાં મગર અને લોકો સાથે મળીને રહેતા હોય તેવો માહોલ જોવા મળે છે.

આણંદ જિલ્લાના ચરોતરનાં સોજિત્રા તાલુકાનાં મલાતજ ગામનાં નામથી ભાગ્યેજ કોઈ અજાણ હશે કેમ કે અહીં મોટાભાગના લોકો વિદેશમાં વસવાટ કરે છે. વિદેશમાં વસવાટ કરતા લોકોએ ગામમાં સુવિધાઓ વધારવા કરોડો રૂપિયાના દાન થકી ગામની સિકલ બદલી નાંખી છે. મલાતજ ગામને મગર મિત્ર ગામ તરીકે પણ ખ્યાતી મળી છે. ‘મગરથી સાચવીએ, મગરને સાચવીએ’  આણંદ જિલ્લાના મલાતજ ગામનું આ સૂત્ર ખરા અર્થમાં સાર્થક કર્યું છે.  મલાતજ ગામનાં આ તળાવમાં આશરે ૭૦ થી વધારે મગરો રહે છે. અહીયા રહેતા લોકો તેમજ તળાવમાં કપડાં ધોતી ગામની મહિલાઓ પર પણ મગર ક્યારેય હુમલો કર્યો નથી ઘણી વાર મગર કાંઠે કપડાં ધોતી મહિલાઓ પાસે આવી ચડે છે ત્યારે મહિલાઓ પાણીનો હલેચો મારતા જ મગર સડસડાટ પાણીમાં જતો રહે છે તેમજ તળાવમાં પાણી પીવા જતા પશુઓ પર પણ મગર ક્યારેય હુમલો કરતો નથી અન્ય એક ખાસ વાત એ પણ છે કે મગરી જ્યારે ઈંડા મુકે અને બચ્ચા જન્મે ત્યારે ગામનાં બાળકો તેને રમાડવા ઘણીવાર ઘરે લઈ જાય છે થોડીવાર રમાડ્યા બાદ મગરનાં બચ્ચાને બાળકો જાતે જ તળાવમાં છોડી આવે છે. સરકારી તંત્ર દ્વારા પણ સમયાંતરે તળાવની ચકાસણી કરવામાં આવે છે.

મગરને માણસનો દુશ્મન માનવામાં આવે છે પણ આ ગામમાં મગર માણસ પર કેમ હુમલો નથી કરતો તે અંગે કોઈ ચોક્કસ કારણ તો જાણવા નથી મળતું પણ ગામલોકોનાં મતે વર્ષો પહેલા ગામમાં આવેલા એક મંદિરમાં અંધ મહંત રહેતા હતા ત્યારે તળાવનાં મગરે હુમલો કરતા મહંતે મગરને શ્રાપ આપ્યો હતો કે તળાવનાં મગર કોઈને ઈજા પહોંચાડશે નહીં. હકીકત તો જે હોય તે પણ આ ગામમાં મગર અને માણસોની મિત્રતા અનેરી છે. ગામલોકોને પણ દ્રઢ વિશ્વાસ છે કે અત્યાર સુધી મગરે કોઈને ઈજા પહોંચાડી નથી અને ભવિષ્યમાં પણ  કોઈને ઈજા પહોંચાડશે નહીં આ જ કારણે ગામને મગર મિત્ર ગામ તરીકે પણ ખ્યાતિ મળી છે…


મહેસાણાના યાસીનભાઇ બેલીમ પાસે દુર્લભ ઐતિહાસિક સિક્કાનો અનોખો સંગ્રહ છે

Yasinbhai Belim - Mahesana

Yasinbhai Belim – Mahesana

મહેસાણાના ગોરીવાસમાં રહેતા અને ફેબ્રીકેશનના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા ૪૩ વર્ષના યાસીનભાઇ બેલીમ પાસે  રાજા રજવાડાના સમયના જ નહી પરંતુ અંગ્રેજોના શાસનથી અત્યાર સુધીમા અમલમા આવેલા સિક્કાઓ નો અમૂલ્ય સંગ્રહ છે પોતાના જીવની જેમ સિક્કાઓ નું જતન કરનાર  યાસીનભાઇ માટે ૭૯ દેશના અને ૫૬ સ્ટેટના ઐતિહાસિક સિક્કા તેમના જીવનનુ યાદગાર સંભારણુ બની રહ્યા છે. પોતાના જીવનની કમાણીનો ૫૦ ટકા ભાગ તેમણે આ ઐતિહાસિક સિક્કા ખરીદવામાં પાછળ ખર્ચ  કરેલ છે  આજના યુવા વર્ગને પૌરાણીક  સિક્કાઓનુ જ્ઞાન મળી રહે તે માટે ભવિષ્યમાં રાષ્ટ્રીયકક્ષાએ ઐતિહાસિક સિક્કાઓનુ પ્રદર્શન યોજવાની મહેચ્છા ધરાવતા યાસીનભાઇએ  જણાવ્યુ હતુ કે રાજા મહારાજાઓના સમયમાં સ્ટેટ જીતનાર રાજા ટંકશાળામા પોતાના નામના સિક્કા પડાવતા હતા જેમા ભોપાલમા શાહજહા, જુનાગઢમા મહંમ્મદ બેગડો, ખંભાતમા મફતઅલી, રાધનપુરમા જોરાવરબાબી અને બિસમિલ્લાહ બાબી, દિલ્હીમા અલાઉદીન ખિલજી સહિતના સ્ટેટમા બહાર પડેલા સિક્કા આજે પણ પોતાની મહામુલ્ય પૂંજી બની રહેલ છે


પોરબંદરના શીલ ગામના આ બાળકો ને ઝેરી સર્પ સાથે દોસ્તી છે

Snake Friends Porbandar

Snake Friends Porbandar

આજના સમયમાં લોકો સાપને જોતા જ તેમનાથી દૂર ભાગવા લાગે છે એમાં પણ બાળકો તો દેડકા, ઉંદર અને સાપથી તો થરથર ધ્રુજવા લાગે છે પરંતુ પોરબંદર પાસેના માધવપુર (ઘેડ) પાસે આવેલા શીલ ગામમાં લોકોને આશ્ચર્યમાં મુકી દે તેવો એક કિસ્સો સામે આવ્યો છે આ ગામમાં રહેતા અને શાકભાજી નો વેપાર કરતા સુરેશભાઈ ભરડાને એક પુત્ર અને એક પુત્રી છે જેમાં સંજના ઉમર છ વર્ષ અને દેવ ઉમર ચાર વર્ષ આ બન્ને બહેન – ભાઈ આખો દિવસ પોતાના ઘરે સાપ સાથે રમે છે અને દિવસ પસાર કરે છે અને આ કોબ્રા જેવો લાગતો સાપ પણ આ ભાઈ – બહેનનો અનોખો મિત્ર બની ગયો છે. સાપને તેઓ પોતાના માથા પર પણ બેસાડે છે તે પણ કોઈપણ જાતના ભય વગર..  આ બાળકોની સાપ સાથેની દોસ્તી સાથે એક સેવાકીય કાર્ય પણ કરી રહ્યા છે કેમ કે આ બાળકો પોતાના મિત્ર એવા સાપને લઈને આજુ બાજુ માં યોજાતા મેળા – મંડપોમાં પહોંચી જાય છે અને ત્યાં પોતાનું અને સાપની દોસ્તીનું પ્રદર્શન યોજે છે જેથી લોકો આ જોવા માટે ઉમટી પડે છે અને આશ્ચર્યમાં મુકાઈ જાય છે ત્યારબાદ લોકો તેમને પૈસા આપે છે પરંતુ આ નાના બાળકો આ પૈસા પોતાના ઘરે નથી લઈ જતા એ તો ગૌશાળામાં જ આપી દે છે આ રીતે અનોખી ગૌ સેવા પણ કરતા જોવા મળી રહ્યા છે.