ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


નોબલ પારિતોષિક વિજેતા ભારતીય વૈજ્ઞાનિક ડો. સી.વી. રામનની યાદમાં રાષ્‍ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે

C V Raman

C V Raman

:: સંકલન ::
રાજ લક્કડ
પ્રાદેશિક માહિતી કચેરી,
જયુબેલી બાગની અંદર,
રાજકોટ – ૩૬૦ ૦૦૧

ટચૂકડા મોબાઇલ ફોન કે લેપટોપને ઈન્ટરનેટ મારફતે જોડીને ઘરમાં બેસીને દુનિયાના કોઇપણ ખૂણે રહેતા સ્વજન સાથે વાત કરતી વખતે કે નેટ બેંન્કિંગ મારફતે ઓનલાઈન ખરીદી કરતી વખતે કે ભવિષ્યમાં થનારા સૂર્યગ્રહણ કે ચંદ્રગ્રહણની માહિતી વિષે અખબારોમાં વાંચતી વખતે કયારેય આપણને વિજ્ઞાનનું મહત્વ સમજાયું છે ખરૂ…?? આપણો જવાબ હશે ના… રોજિંદા જીવનમાં વણાઇ ગયેલા વિજ્ઞાનની ઉપયોગિતા અંગે લોકોને જાગૃત કરવા માટે સમગ્ર દેશમાં ર૮ ફેબ્રુઆરીને રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

ભારત સતત વિકાસશીલ દેશ રહ્યો છે. વર્તમાન સમયમાં ભારત દેશ વિકાસની જે હરણફાળ ભરી રહ્યો તેમાં વિજ્ઞાનનો મહત્તમ ફાળો રહ્યો છે. જે તે સમયે દેશમાં પ્રવર્તતી અંધશ્રધ્ધા દુર કરવામાં વિજ્ઞાને મહત્વનો ફાળો આપ્યો છે. વિજ્ઞાન આપણા રોજિંદા જીવનનો એક મહત્વનો ભાગ છે. આપણા હાથમાં રહેલા અવનવા ગેજેટ્સથી લઈને અવકાશ વિજ્ઞાન સુધીની સતત વિકસતી ટેક્નોલોજીએ વિજ્ઞાનની અને માનવ જીવનના સતત પ્રયત્નોની સમગ્ર માનવ સમુદાયને મળેલી ભેટ છે.

૨૮ મી ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૮ માં કલકત્તાની ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટયુટ ફોર ધ કલ્ટિવેશન ઓફ સાયન્સ ખાતે ભારતીય વૈજ્ઞાનિક સર ચંદ્રશેખર વેંકટ રામને અવકાશ વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે પ્રકાશના કિરણોની અલગ અલગ તરંગ લંબાઈ પર વિખેરાઈ જવાની પ્રકીયાનું ખુબ જ બારીકાઈથી અવલોકન કરી તેને લોકો સમક્ષ મુકી હતી. જે શોધ ને તેમના નામ પરથી રામન ઈફેક્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વર્ષ ૧૯૩૦ માં આ નોંધપાત્ર શોધ માટે તેમને નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો. ભારતમાં જ સંશોધન કાર્ય કરીને નોબલ પુરસ્‍કાર મેળવનાર પ્રો. રામન એક માત્ર ભારતીય વૈજ્ઞાનિક હતા. તેમની શોધ પરથી વધુને વધુ બાળકો અને યુવાનોને પ્રેરણા મળે તેવા શુભાશયથી સરકારશ્રી દ્વારા દર વર્ષે નેશનલ સાયન્સ ડે ઉજવવામાં આવે છે.

ડો. ચંદ્રશેખર વેંકટરામનનો જન્‍મ ૭ મી નવેમ્‍બર, ૧૮૮૮ માં તામિલનાડુમાં ત્રિચિનાપલ્‍લી પાસે થિરૂવનાઇકકાવલ ગામમાં થયો હતો. નાનપણથી જ વિજ્ઞાન પ્રત્‍યે વિશેષ રુચિ હોવાથી એમણે નકકી કર્યુ હતુ કે જીવનનું લક્ષ્‍ય વિજ્ઞાનને જ બનાવીશ. પાઠ્ય પુસ્‍તકોની સાથે સાથે કોલેજ લાઇબ્રેરીમાં મોટા મોટા ગ્રંથો વાંચતા હતા. તેઓ પોતાની એકપણ ક્ષણ વ્‍યર્થ જવા દેવા નહોતા માંગતા. પરીક્ષા પાસ કરવી તેમને માટે ગૌણ બાબત હતી પરંતુ વિજ્ઞાનની શોધો કરવાનું તેમનું મુખ્‍ય લક્ષ્‍ય હતું. તેઓ સરકારી નોકરી કરતા હોવા છતા વિજ્ઞાનની રૂચિને કારણે સંશોધન ચાલુ રાખ્‍યું ઇ.સ. ૧૯૧૭ માં કલકતા વિશ્‍વ વિદ્યાલયમાં પ્રોફેસરની નોકરી સ્‍વીકારી સરકારી નોકરીમાંથી રાજીનામું આપી સંપુર્ણ સમય વિજ્ઞાનને સર્મપીત કર્યો. રામન અસર શોધનો પ્રારંભ ઇ. સ. ૧૯૨૧ માં થયો હતો અને શોધ પૂર્ણ થઇ હતી.

ઇ. સ. ૧૯૨૮ માં એ શોધ ઇન્‍ડિયન જર્નલ ઓફ ફિઝિકસ કલકતામાં સર્વપ્રથમ પ્રકાશિત થઇ હતી આની વિધિસર ધોષણા ૧૯૩૦માં થઇ હતી. લગભગ ૭૦૦૦ જેટલા શોધ નિબંધો અને સંશોધનો આ વિષય ઉપર પ્રકાશિત થયા છે તથા અનેક પુસ્‍તકો છપાયા છે. જર્મન અને ફ્રેચ ભાષામાં અનેક નિબંધો લખાયા છે. એક બ્રિટીશ પત્રિકામાં રામન અસરનાં સંદર્ભમાં લખવામાં આવ્‍યું હતુ કે આ શોધની સરખામણી રેડિયો એકટીવ કિરણોની શોધ જેટલી જ અગત્‍યની છે. ઇ. સ. ૧૯૩૦ માં સ્‍વીઝર્લેન્‍ડની જયુરીએ ભૌતિક વિજ્ઞાનપદે એમને ફેલો બનાવ્‍યા. અમેરિકાની ફ્રેંકલીન ઇન્‍સ્‍ટીટયુટે એમને ફ્રેંકલીન પદકથી વિભૂષિત કર્યા. ૧૯૩૨ માં રામન પ્રભાવની શોધને નોબલ પુરસ્‍કાર આપવામાં આવ્‍યો. સમસ્‍ત એશિયામાં આ પુરસ્‍કાર સર્વપ્રથમ પ્રાપ્‍ત કરવાનો યશ ડો. સી. વી. રામનને ફાળે જાય છે.

લોકોના રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગમાં લેવાતા વિજ્ઞાનના મહત્વ વિશે સંદેશ ફેલાવવા તેમજ મહત્તમ લોકોમાં વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અને દ્રષ્ટીકોણ કેળવાય, ભારતમાં માનવ કલ્યાણ માટે વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં થતી તમામ પ્રવૃત્તિઓ, પ્રયાસો અને સિદ્ધિઓ આ દિવસે પ્રદર્શિત કરવામાં આવે છે. વિજ્ઞાનના વિકાસ માટે નવી ટેકનોલોજીનો અમલ કરવો, દેશમાં વૈજ્ઞાનિક અભિગમ ધરાવતા નાગરિકોને મહત્તમ તક મળે, લોકોને મહદ અંશે વિજ્ઞાન તરફ આકર્ષાય તે માટે પ્રોત્સાહન આપવા તેમજ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીને લોકપ્રિય બનાવવા માટે દર વર્ષે નેશનલ સાયન્સ ડે ઉજવવામાં આવે છે.

નેશનલ સાયન્સ ડે એ ભારતમાં વિજ્ઞાનને લગતા ઉજવાતા તહેવારો પૈકીનો મુખ્ય તહેવાર છે. આ દિવસે વિવિધ શાળાઓ, કોલેજો તથા યુનિવર્સિટીઓમાં વિજ્ઞાનને લગતા વિવિધ પ્રોજેક્ટસનું પ્રદર્શન યોજવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, રાજ્ય સરકાર દ્વારા રેડીયો – ટીવી પર વિવિધ કાર્યક્રમો પ્રસારીત કરવામાં આવે છે તેમજ વિવિધ સંસ્થાઓ દ્વારા વિજ્ઞાનને લગતી ચર્ચાઓ, સાયન્સ ક્વિઝ, સાયન્સ મુવીઝ વગેરેનું ૫ણ નિદર્શન કરવામાં આવે છે.

વર્ષ ૧૯૯૯ થી નેશનલ સાયન્સ ડે ની ઉજવણી થીમ આધારીત કરવામાં આવે છે. વર્ષ ૧૯૯૯ માં અવર ચેન્જીંગ અર્થ, વર્ષ ૨૦૦૧ માં વિજ્ઞાન શિક્ષણ માટે ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ, વર્ષ ૨૦૦૩ માં ૫૦ વર્ષ ડીએનએ ના અને ૨૫ વર્ષ આઈ.વી.એફ ના – જીવનની રૂપરેખા, વર્ષ ૨૦૦૯ માં વિજ્ઞાનની વિકસતી ક્ષિતીજો, વર્ષ ૨૦૧૫ માં રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં વિજ્ઞાનનો ઉપયોગ તથા વર્ષ ૨૦૧૮ માં ઉજ્વળ ભવિષ્ય માટે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ જેવી વિવિધ વિષયોની થીમ ૫ર નેશનલ સાયન્સ ડે ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.


જીવનના પાઠ જે શાળામાં શીખવવામાં આવતા નથી..

Ratan Tata

Ratan Tata

શાળા-શિક્ષણ-શિક્ષક-વિદ્યાર્થીનો સંબંધ બહુમૂલ્ય સંબંધ ગણાય છે. કોઈપણ વ્યક્તિની જીવનની પ્રગતિમાં સારો શિક્ષક અહમ્ ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી વ્યક્તિ મોટી પદવી મેળવે કે જીવનમાં સફળતાની નીસરણી ચઢતો જાય તેમ છતાં સારા શિક્ષકે આપેલી સલાહને અનુસરવાનુ પસંદ કરતો હોય છે. કેટલીક વાતો એવી પણ છે જે વિદ્યાર્થીઓને જીવનના રોજબરોજના ઉતાર ચઢાવ દ્વારા શીખવા મળે છે. જેને કોઈ શાળા-કૉલેજ દ્વારા શીખવવામાં આવતી નથી.
તાજેતરમાં જાણીતા સફળ ઉદ્યોગપતિ રતન ટાટા એક શાળાની મુલાકાતે ગયા હતા. તેમણે શાળાના વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતચીત કરી. વિદ્યાર્થીઓને ૧૦ વાતો એવી જણાવી કે જે શાળા જીવનમાં વિદ્યાર્થીઓને શીખવવામાં આવતી નથી.. સંતાનોના જીવનમાં કામ લાગે તેવી સફળ અને સરળ ઉદ્યોગપતિ રતન ટાટાની શીખ..

(૧) જીવન ઉતાર-ચઢાવથી ભરેલું છે તેની આદત બનાવી લો..

(૨) લોકો તમારા સ્વાભિમાનની પરવાહ કરતા નથી. તેથી પહેલાં સ્વયંને સાબિત કરીને બતાવો..

(૩) કૉલેજનો અભ્યાસ પૂરો થાય તેની સાથે પાંચ આંકડાના પગારનો વિચાર ન કરો. એક રાતમાં કોઈ ઉચ્ચ હોદ્દો નથી મેળવી શકતું કે નથી વાઈસ પ્રેસિડન્ટ બની જવાતું. ટોચ ઉપર પહોંચવા માટે કપરાં ચઢાંણને પસાર કરવા પડે છે..

(૪) શાળા જીવનમાં આપને શિક્ષક કડક તથા શિસ્તનો આગ્રહ રાખતા લાગશે.. કારણકે હજી તમને જીવનમાં બૉસ નામક પ્રાણીની સાથે પાલો પડ્યો નથી..

(૫) તમારી ભૂલ ફક્ત તમારી છે. તમારો પરાજય ફક્ત તમારો છે. કોઈપણ વ્યક્તિને દોષ ન આપવો. ભૂલમાંથી શીખ મેળવી આગળ વધવાનું વિચારો..

(૬) તમારા માતા-પિતા તમારા જન્મ પહેલાં તમો જોઈ રહ્યા છો તેટલા નીરસ કે ઉદાસ ન હતા. તમારું પાલન પોષણ કરવામાં તેમને એટલું કષ્ટ ઉઠાવવું પડ્યું છે કે તેમનો સ્વભાવ બદલાઈ ગયો છે..

(૭) સાંત્વના પુરસ્કાર ફક્ત શાળામાં આપવામાં આવે છે. કેટલીક શાળામાં તો વિદ્યાર્થી પાસ થાય ત્યાં સુધી પરીક્ષા આપી શકે છે. બહારની દુનિયાનો નિયમ તો અલગ છે. ત્યાં હારી જનારને બીજો મોકો આપવામાં આવતો નથી..

(૮) જીવનની શાળામાં અલગ અલગ ધોરણ કે વર્ગ નથી હોતા. શાળામાં મળે છે તેવી નથી હોતી એક માસની રજાઓ.. તમને શીખવાડવા માટે કોઈ સમય પણ નથી આપતા. તમારે તમારી જાતે શીખવું પડે છે..

(૯) ટી.વી.માં બતાવવામાં આવતું જીવન એ ફક્ત પડદા ઉપરનું જીવન છે. વાસ્તવમાં જીવનમાં આરામ નથી હોતો. કામ અને ફક્ત કામ જ હોય છે. શું તમે ક્યારેય એવો વિચાર ર્ક્યો છે કે લક્ઝરી કાર (જગુઆર, હમ્મર, બીએમડબ્લ્યૂ, ઑડી, ફરારી) ની ટેલિવિઝન ઉપર કેમ કોઈ વિજ્ઞાપન નથી આવતી..?? કારણ કે આ કાર કંપનીના ઉત્પાદકોને ખબર છે કે આવી મોંઘી કાર લેનારી વ્યક્તિની પાસે ક્યારેય ટી.વી.ની સામે બેસવાનો ફાલતું સમય હોતો નથી.

(૧૦) સતત અભ્યાસ કરનાર વ્યક્તિ અને સખત મહેનત કરનારા તમારા મિત્રોને ક્યારેય ન ચીઢવો. ભવિષ્યમાં એક સમય કદાચ એવો પણ આવશે કે તમારે તેના હાથ નીચે કામ કરવું પડે… ratan tata inspiration education advice and tips for Indian student gujarat


રાજકોટમાં આવેલી પોલીસ અશ્વ તાલીમ શાળા બ્રિટીશ અને રાજા રજવાડા વખતની છે

police horse training

police horse training

:: સંકલન ::
અલ્તાફ કુરેશી

સૌરાષ્ટ્રના પાટનગર રાજકોટમાં માઉન્ટેન્ડ પોલીસ હેડ હવાટર ખાતે આવેલી પોલીસ અશ્વ તાલીમ શાળા અને આર.ડી.ઝાલા હોર્સ રાઇડીંગ કલબનો ઇતિહાસ રજવાડા અને બ્રિટીશ એજન્સી જેટલો પુરાણો છે. અહી ૩પ જેટલા અશ્વોનો રાખ-રખાવ પોલીસ વિભાગ દ્વારા રાખવામાં આવે છે. પોલીસ તાલીમ શાળા અને હોર્સ રાઇડીંગ વિશે ઘણુ જાણવા જેવુ છે. આમ તો રાજા રજવાડા અને બ્રિટીશ એજન્સી વખતથી પોલીસ દળમાં અશ્વોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે તે વખતે રાજા રજવાડા પોતાના સૈનિકોને અને બ્રિટીશ એજન્સીમાં પોતાના કર્મચારીઓને અશ્વસ્વારીની ખાસ તાલીમ આપવામાં આવતી હતી અને શહેરમાં પેટ્રોલીંગમાં કરવામાં આવતુ. ભારત દેશ આઝાદ થયા બાદ ભારત સરકારે આ અશ્વસ્વારીની કળાને જીવંત રાખવા માટે તાલીમ શાળામાં ફેરવી નાખી હતી. આ રીતે ગુજરાતમાં અમદાવાદ ખાતે અને રાજકોટમાં પોલીસ તંત્ર દ્વારા ઘોડેસ્વારીની તાલીમ આપવામાં આવે છે.

રાજકોટની વાત કરીએ તો રાજકોટના રેલવે સ્ટેશન પાસે જીલ્લા જેલની પાછળ આવેલી માઉન્ટેન્ડ લાઇનમાં પોલીસ તંત્ર દ્વારા ગુજરાત પોલીસ અશ્વદળ તાલીમ સ્કુલ કાર્યરત છે. આ તાલીમ શાળા બ્રિટીશ અને રાજા રજવાડા વખતની છે. આઝાદી પહેલાની આ તાલીમ શાળામાં ત્યારે પણ આ જ જગ્યાએ અશ્વ સવારીની તાલીમ આપવામાં આવતી અને આજે પણ અશ્વ સવારીની તાલીમ આપવામાં આવે છે. સૌ પ્રથમ આ ગુજરાત પોલીસ અશ્વદળ તાલીમ સ્કુલમાં ટ્રેઇન થયેલા ઘોડાઓ અને ઘોડેસ્વારો માટેની ઓલ ઇન્ડિયા ગેઇમ ટુર્નામેન્ટ યોજવામાં આવતી હતી ત્યારે આ તાલીમ સ્કૂલમાં પી.આઇ તરીકે જે. બી. ગોહિલ ફરજ બજાવતા હતાં અને તેને વિચાર આવ્યો કે આ અશ્વ સવારીની તાલીમ માત્ર પોલીસ જવાનોને તો આપવામાં આવે જ છે પરંતુ આ કળાની લોકોને જાણકારી મળે તે હેતુથી તેણે ર૦૦પ ની સાલમાં માઉન્ટેન્ડ પોલીસ હેડ કવાર્ટર ખાતે આર.ડી. ઝાલા હોર્સ રાઇડીંગ કલબની શરૂઆત કરી હતી અને હાલમાં આ આધુનિક સમયમાં પોલીસ ડીપાર્ટમેન્ટમાં પેટ્રોલીંગ માટે ટુ વ્હીલર અને ફોર વ્હીલરનો ઉપયોગ થવા લાગ્યો છે ત્યારે આ અશ્વસવારીને જીવંત રાખવા માટે લોકોને ઘોડેસવારી શીખાડવામાં આવે છે. આ અશ્વસવારી શું છે..?? અને ઘોડેસવારી કેવી રીતે કરવી જોઇએ..?? તેની તાલીમ આપવામાં આવે છે.

આ તાલીમ સ્કૂલમાં હાલમાં અરબી, કાઠીયાવાડી અને મારવાડી એમ ૩પ જેટલા ઘોડાઓ છે. આ ૩પ ઘોડાઓને ટ્રેઇન કરવા માટે હેડ કોન્સ્ટેબલ અથવા કોન્સ્ટેબલ ટ્રેઇનર હોય છે તથા ચાર સાઇસ અને બે જેટલા સફાઇ કામદારો હોય છે. ટ્રેનર ઘોડાને ટ્રેઇન કરે છે જયારે સાઇસ ઘોડાને ટાઇમસર નીણ આપવું, માલીશ કરવું, પાણી આપવુ અને ઘાસની પથારી કરવી તેવી કામગીરી બજાવે છે અને સફાઇ કામદાર ઘોડાની જગ્યાની સફાઇ કરે છે. હાલમાં રાજકોટમાં નાઇટ પેટ્રોલીંગમાં પોલીસ દ્વારા ઘોડાનો ઉપયોગ થાય છે અને હાઇવે પેટ્રોલીંગ, સીમ પેટ્રોલીંગ તમામ પ્રકારના વીઆઇપી બંદોબસ્ત તથા મેળા બંદોબસ્તમાં પણ પોલીસ દ્વારા ઘોડાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ ઘોડેસ્વારી પોલીસ તો ઠીક પણ આર.ડી.ઝાલા હોર્સ રાઇડીંગ કલબમાં પોલીસ સિવાયના લોકોને પણ તાલીમ આપવામાં આવે છે. આ તાલીમ સવારે ૬-૩૦ થી ૮-૦૦ વાગ્યા સુધી તાલીમ આપવામાં આવે છે. આ તાલીમ સ્કુલમાં તાલીમાર્થીઓને ત્રણ માસની તાલીમ આપવા આવે છે. આ તાલીમ ડીવાયએસપી સહિતના ઉચ્ચ અધિકારીઓ માટે ફરજીયાત છે.  વધુ માહિતી માટે આ તાલીમ સ્કૂલના બ્લોગ rdzalahorseridingclub.blogspot.in ની મુલાકાત લઇ શકાય છે.


ગુજરાતની એકમાત્ર સૈનિક ગર્લ્સ સ્કૂલ મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલી છે

Ladies Army School

Ladies Army School

મહેસાણા જિલ્લામાં છેલ્લા ૧૦ વર્ષથી એક સૈનિક કન્યાશાળા ચાલે છે. આ સ્કુલમાં છોકરીઓને અભ્યાસની સાથે સાથે સેનામાં અપાતી ટ્રેનિંગ પણ અપાય છે. જેનાથી આગળ જઇને આમાં કેરિયર બનાવી શકાય છે. ખેરવામાં આવેલી ગણપત યુનિવર્સીટી કેમ્પસમાં શ્રીમતી એમ. જી. પટેલ સૈનિક સ્કુલ ફોર ગર્લ્સમાં ધો ૬ થી પ્રવેશ લઇ શકાય છે. આમતો આ સ્કુલ સામાન્ય શાળાઓ જેવી છે જ્યાં રૂટિન સ્ટડીની સાથે સાથે ક્રિકેટ, બેડમિંટન, ટેનિસ જેવી રમતોમાં પણ છોકરીઓ ભાગ લે છે પણ જે અભ્યાસ આ શાળાને બીજી સ્કુલોથી જુદી પાડે છે. ટ્રેકિંગ, રોક ક્લાયમ્બિંગ અને પર્વતારોહણ જેવી ગતિવિધિઓ જે આર્મીમાં જવા માટે જરૂરી છે તેની તાલીમ અપાય છે. ગણપત યુનિવર્સીટી ટ્રસ્ટ દ્વારા ૧૯૯૯માં આ સ્કુલ શરૂ કરવા આવી છે. સરકાર તરફથી આ સ્કુલ માટે ફુડ બિલ અને આર્મી ટ્રેનિંગ માટે સહાય આપવામાં આવે છે. અત્યારે ધોરણ ૬ થી ૧૦ સુધીમાં ૨૪૮ જેટલી વિદ્યાર્થીનીઓ અહિંયા શિક્ષણ લઇ રહી છે. વેરાવળ, મહેસાણા, સુરત, નવસારી, જુનાગઢથી પણ અહિંયા છોકરીઓ ભણી રહી છે. સ્કૂલનાં પ્રિન્સિપાલના જણાવ્યા અનુસાર સરકારના નિયમ પ્રમાણે અત્યારે યુવતીઓ ગ્રેજ્યુએશન પછીજ સેનામાં જોડાઇ શકે છે એટલે અહિંયા આર્મીની ટ્રેનિંગ પ્રમાણેજ તમામ ટ્રેનિંગ અપાય છે.


વિદ્યાર્થીઓને પર્યાવરણ અને વિજ્ઞાન સાથે પ્રેમ કરાવતા ભાવનગરના એક અનોખા શિક્ષક

dipakbhai pandya

dipakbhai pandya

-નિધિ ભટ્ટ

શિક્ષક એ સમાજની સૌથી જવાબદાર અને અગત્યની વ્યક્તિ ગણાય છે, કારણકે તેમની વિદ્ધતા ફક્ત સમાજની જ નહીં પણ સંપૂર્ણ પૃથ્વીનું ભાવિ બદલી શકવા સક્ષમ ગણાય છે : હેલન ક્લેડિકોટ

હેલન ક્લેડિકોટનું જીવન શિક્ષકે સૂચવેલાં પુસ્તકે બદલી નાખ્યું બાળરોગના નિષ્ણાત ડૉક્ટર બન્યા બાદ પણ તેમણે ધીકતી પ્રેક્ટીસ છોડીને પૃથ્વીને ન્યુક્લિઅર ફ્રી બનાવવા માટેની ઝુંબેશ શરૂ કરી. રેડિયો ઉપર દર સપ્તાહે એક કાર્યક્રમ યોજવાનું નક્કી ર્ક્યું. જેનો મુખ્ય હેતુ હતો તમે પૃથ્વીને ચાહતા હો તો..?? ધરતી અને સમુદ્રમાં સમાયેલી અદભૂત જીવસૃષ્ટિનું રક્ષણ તે જ તેમનું જીવન બની ગયું હતું. ૨૦૦૯માં તેમને નેશનલ વુમન્સ હિસ્ટ્રી પ્રોજેક્ટ તરફથી ખાસ એવૉર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રકૃતિ અને પર્યાવરણનું જતન જ તેમના જીવનનું ધ્યેય બની ગયું હતું. આધુનિક યુગમાં દરેક ક્ષેત્રમાં વ્યાપારીકરણ ફેલાઈ ગયું છે. આ જુવાળ વચ્ચે પણ ભારતમાં એવા અનેક શિક્ષકો છે જે વિદ્યાર્થીઓને પર્યાવરણને પ્રેમ કરતા શીખવે છે.

ભાવનગર કામાણી ઘરશાળાના શિક્ષકની વાત આપણે કરી રહયા છીએ  ઘરશાળામાં ભૌતિક વિજ્ઞાનના શિક્ષક દિપકભાઈ જે. પંડ્યા તેમની ફરજ પ્રત્યે સતત જાગૃત રહે છે. દીપકભાઈનું કહેવું છે ભારતમાં સામાન્ય રીતે વિદ્યાર્થીઓ વિજ્ઞાન અને ગણિત શીખવાનું નામ પડે એટલે અચાનક બીમારીનો શિકાર બની જતા હોય છે. દીપકભાઈ આ વિદ્યાર્થીઓને પર્યાવરણને પ્રેમ કરવા દરિયાઈ જીવોનો અને દરિયાઈ વનસ્પતિઓનો અભ્યાસ કરાવવા સમુદ્રની સફર પણ કરાવે છે. સમુદ્રના પેટાળમાં છુપાયેલી વિવિધ વનસ્પતિઓને જોઈને બાળકો પણ આશ્ચર્યચકિત બની જાય છે. દીપકભાઈને આ અગાઉ કાઉન્સિલ ઓફ સાયન્ટિફિક ઍન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રિયલ રિસર્ચ તથા ઈસરો દ્વારા આયોજિત રાષ્ટ્રીય વિકાસ માટે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીની પરિષદમાં હાજર રહેવાનું આમંત્રણ મળ્યું હતું. થોડા સમય પહેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઉપસ્થિતિમાં આંધ્ર પ્રદેશના તિરુપતિ ખાતેની શ્રી વ્યંકટેશ્ર્વર યુનિમાં યોજાયેલી ૧૦૪મી ભારતીય વિજ્ઞાન પરિષદમાં તેમનો પ્રોજેક્ટ સૌરાષ્ટ્રના સમુદ્ર તટે પ્રાપ્ય શેવાળની વિવિધ પ્રજાતિની જૈવ વિવિધતા સંદર્ભે સમુદ્રીય પર્યાવરણ પરની સકારાત્મક અસર પસંદ થયો હતો. ગુજરાતમાંથી પસંદ થયેલા ૫ અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ૧૦૦ સંશોધનોમાં તેમનો સંશોધન પ્રોજેક્ટ પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો. જે સૌરાષ્ટ્ર તેમજ ગુજરાતીઓ માટે એક ગર્વની વાત છે. તેમના સંશોધનમાં સિનિયર વૈજ્ઞાનિકો ડૉ. એચ.વી. જોશી, ડૉ. સી.આર.કે રેડ્ડી, ડૉ. એમ.આર. ગાંધીના માર્ગદર્શન હેઠળ કરવામાં આવ્યું છે.

ચાલો જાણી લઈએ સમુદ્રીય પર્યાવરણની એક મહત્ત્વની પોષણકડી તેવી શેવાળની અવનવી વાતો. ગુજરાતી ભાષામાં શેવાળની પ્રીત વિશે એક સુંદર લોકગીત જોવા મળે છે. કહેવાય છે કે સાચી પ્રીત શેવાળની જળ ખૂટે જીવ જાય જેમ શેવાળ જ્યાં પાણી હોય ત્યાં રહેવાનું પસંદ કરતી હોય છે તે જ પ્રમાણે શિક્ષક દીપકભાઈ શેવાળની પર્યાવરણમાં ઉપયોગીતા કે સમુદ્રીય જીવસૃષ્ટિ વિશે માહિતી મેળવવા ઉત્સુક વ્યક્તિઓ પાસે તેમના જ્ઞાનનો ભંડાર ખોલી દે છે. દીપકભાઈનું કહેવું છે કે સૌરાષ્ટ્રનો દરિયાકિનારો શેવાળનું પિયર ગણવામાં આવે છે. શેવાળને સમુદ્રીય પર્યાવરણ વ્યવસ્થાપનની એક મહત્ત્વપૂર્ણ કડી ગણવામાં આવે છે. ટૂંકમાં કહેવું હોય તો સમુદ્રનું કલ્પવૃક્ષ એટલે જ શેવાળ. સૌરાષ્ટ્રનો દરિયાકિનારો પ્રકાશ ઉષ્ણતાઊર્જા યુક્ત છીછરો, અગ્નિકૃત ખડકો ધરાવતો, રેતાળ, સુયોગ્ય તાપમાન સેલીનીટી (ક્ષાર સંકેન્દ્રણ) ના મૂલ્યો ધરાવે છે. શેવાળને વૈજ્ઞાનિક પરિભાષામાં આલ્ગી કહેવામાં આવે છે. સમુદ્રમાં ત્રણ પ્રકારની શેવાળ જોવા મળે છે. ગ્રીન શેવાળ (ક્લોરો ફાયસી), ફીયો ફાયસી (ભૂખરી શેવાળ) તથા રોડો ફાયસી (લાલ શેવાળ). શેવાળ સમુદ્રીય જીવો જેવા કે માછલીઓ, ઝીંગા, કરચલાં માટે શ્રેષ્ઠ ખોરાક ગણાય છે. વળી પરોક્ષ રીતે તે માનવીને પણ પોષણયુક્ત ખોરાક પૂરો પાડે છે. શેવાળમાં મિનરલ્સ, કાર્બોહાઈડ્રેટ, પ્રોટીન, એમિનો ઍસીડ, નાઈટ્રેટ, ફોસ્ફેટ, કૅલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ જેવાં પોષકતત્ત્વો જોવા મળે છે.

શેવાળનો ઉપયોગ વિવિધ પ્રકારના ઉત્પાદનોમાં કરવામાં આવે છે. અગર, કેરેઝીનન, આલ્જીનિક, એસીડ, ડાયેટમ્સ વગેરે ખોરાક તરીકે, ઉદ્યોગોમાં જેલી પદાર્થો બનાવવામાં, ટુથપેસ્ટ, પેઈન્ટસ, ડેરી ઉદ્યોગોમાં, દવાઓમાં, કાપડ ઉદ્યોગમાં ડાઈ બનાવવામાં, જૈવિક ખાતર તરીકે, પશુ ખોરાક તરીકે, જૈવિક બળતણ ઉર્જા માટે, સૌંદર્ય પ્રસાધનોમાં, વેસ્ટ વોટર ટ્રીટમેન્ટ, કૅન્સર, ડાયાબિટીસ, ગોઈટર જેવા ગંભીર રોગોમાં પણ શેવાળ ઉપયોગી ગણાય છે. સમુદ્રીય જીવો કોચલાઓ (કૉરલ્સ)ના રક્ષણ અને પોષણ માટે, જમીનમાં નાઈટ્રોજન સ્થાપક તરીકે, ફેવિકોલ, વિસ્ફોટકો વગેરે બનાવવામાં પણ શેવાળ અત્યંત ઉપયોગી ગણાય છે. સમુદ્રમાં ઓગળેલા સીઓટુએસઓટુ પ્રદૂષકોને શોષી લઈ ફિલ્ટરેશન તરીકે શેવાળ સમુદ્રીય પર્યાવરણને શુદ્ધ રાખે છે. કેટલાક રસાયણો, ક્ષારો, વિટામિન્સ અને એન્ટિ બાયોટિક્સ ગ્રહણ કરીને સમુદ્રીય પર્યાવરણને પ્રદૂષણમુક્ત બનાવે છે. તેવી અનેક શેવાળના ઉપયોગની માહિતી તેમણે સંશોધન દ્વારા જાણી છે.

દીપકભાઈનું સંશોધન મુખ્યત્વે ભાવનગર જિલ્લામાં ગોપનાથ, મહુવા, ઘોઘા સહિત દ્વારકા, ઓખા, બેટદ્વારકા, દીવ, જાફરાબાદ, પોરબંદર, વેરાવળ, મીઠાપુર, સિક્કા જેવી વિવિધ જગ્યાઓમાં અનેક દિવસો વિતાવીને કરવામાં આવ્યું છે. શેવાળની ૨૦૦થી વધુ પ્રજાતિ મળી આવે છે તેમનું કહેવું છે કે દ્વારકા, ઓખા, બેટદ્વારકા અને દીવને શેવાળનું પિયર ગણવામાં આવે છે. શેવાળને સમુદ્રીય પર્યાવરણને ધબકતું રાખનાર એક મહત્ત્વપૂર્ણ પોષણકડી ગણવામાં આવે છે. સમુદ્રમંથન દ્વારા પ્રાપ્ય ઉત્તમ કલ્પવૃક્ષ છે, તેવું તેમને સંશોધન દ્વારા જાણવા મળ્યું છે. વિદ્યાર્થીઓને દરિયામાં ઊગતી પર્યાવરણની પોષણ કડી સમાન શેવાળની અગત્યતા વિશે બાળપણથી જાણકારી આપીને સમુદ્રીય જીવસૃષ્ટિનું જતન કરવું તે જ તેમના જીવનની પ્રાથમિક્તા બની ગઈ છે. આજકાલ વિવિધ એમ્યુઝમેન્ટ પાર્કમાં કે રિસોર્ટમાં સહેલગાહ માટે લઈ જવામાં આવતા વિદ્યાર્થીઓને ક્યારેક સમુદ્રીય જીવસૃષ્ટિની સહેલગાહે લઈ જઈને જાણકારી આપવામાં આવે તો આપણે ચોક્કસપણે કહી શકીએ કે ભાવિપેઢી પર્યાવરણની રક્ષા માટે જરૂર સજાગ રહેશે.. (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાંભાર)


રાજકોટના નિવૃત્ત ફૌજી લશ્કરના ભાવિ સૈનિકો તૈયાર કરી રહ્યા છે

Sureshbhai Amipara - Rajkot

Sureshbhai Amipara – Rajkot

દેશના ભાવિ સમાન યુવાપેઢીમાં પ્રજાની રક્ષા માટે સૈન્ય અને પોલીસદળમાં ભરતી થવા તૈયાર થાય તેમજ દેશભક્તિ, એક્તાની ભાવના પ્રબળ બને તે હેતુથી રાજકોટ રહેતા નિવૃત્ત ફૌજી સુરેશભાઇ અમીપરા છેલ્લા 15 વર્ષથી રાજકોટ સહિત સૌરાષ્ટ્રમાં યુવાનોને નિ:શુલ્ક ફિટનેશ ટ્રેનિંગ આપી રહ્યા છે. 15 વર્ષમાં સૌરાષ્ટ્રમાં 10 હજારથી વધુ યુવકો તાલીમ મેળવી ચૂક્યા છે અને 2 હજાર યુવકોને આર્મીમાં ભરતી કરાવ્યા છે. નેશનલ બોક્સિંગ સ્પર્ધામાં ભાગ લઇ ચૂકેલી રાજકોટની આરતી પાલ પણ નિવૃત્ત ફૌજી સુરેશભાઇ પાસે ફિટનેશ ટ્રેનિંગ લઇ રહી છે. મૂળ જામનગરના લાલપુર તાલુકાના આરીખાણા ગામના વતની અને હાલ રાજકોટમાં યુનિવર્સિટી રોડ પર ક્રિષ્નાપાર્કમાં રહેતા સુરેશભાઇ અમીપરા 19 સપ્ટેમ્બર 1985માં આર્મીમાં ભરતી થયા હતા. સૈન્યમાં ફરજકાળ દરમિયાન બોક્સિંગ, રનિંગ, જિમ્નાસ્ટિકની તાલીમ પણ મેળવી હતી. પંજાબમાં આતંકવાદીઓ સામેના ઓપરેશન તેમજ કારગીલ યુધ્ધ સમયે જમ્મુ – કાશ્મીરમાં 3 વર્ષ ઉપરાંત આસામ, એમ.પી.,આંધ્રપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશમાં ફરજ બજાવી 31 ઓગસ્ટ 2001માં નિવૃત્ત થયા. તેઓ જયારે સૈન્યમાં હતા ત્યારે તેમનો માત્ર એકજ ધ્યેય હતો કે ગુજરાતી યુવકોમાં દેશભક્તિના ભાવના જગાવવી તેમજ તેમનામાં લશ્કર અથવા પોલીસદળમાં જોડાવાની ભાવના ઊભી થાય તેવું કંઇક કરવું છે. નિવૃત્તિ પછી તરત જ યુવકોને ખડતલ બનાવવા ફિટનેશની ટિપ્સ આપવાનું કાર્ય શરૂ કર્યું.

રાજકોટની સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં સવાર – સાંજ તાલીમ આપી રહેલા નિવૃત્ત ફૌજી સુરેશભાઇ કહે છે કે આજની યુવા પેઢી ફાસ્ટ ફૂડ અને વ્યસનમાં ડૂબી રહી છે, યુવાનો જ દેશનું ભવિષ્ય છે, દેશની પ્રગતિમાં યુવાનોનું યોગદાન અમૂલ્ય છે, જો યુવાનો નબળા હશે તો દેશ મજબૂત કઇ રીતે બની શકે, ટ્રેનિંગમાં આવતા યુવકોને સ્વાસ્થ્ય માટે અતિ નુકસાનકારક ફાસ્ટફૂડ અને વ્યસનથી દૂર રહેવાની સલાહ પહેલાં અપાય છે. સૈન્ય,પોલીસમાં ભરતી થવા ઇચ્છતા યુવાનોને રનિંગ, સૂર્યનમસ્કાર, દોડ, લોંગ જમ્પ, હાઇ જમ્પની તાલીમ ઉપરાંત ખોરાકમાં લીલા શાકભાજી, કઠોળ, ફળ – ફ્રૂટ લેવાથી તંદુરસ્તી સારી રહે છે અને રોગ પ્રતિકારક શક્તિ વધે છે તે સમજાવીને ફાસ્ટ ફૂડ, વ્યસનથી દૂર રહેવા સમજાવાય છે. નિવૃત્તિ પછી ચૌધરી હાઇસ્કૂલમાં વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપવાથી અનોખા અભિયાનનો પ્રારંભ કરનાર નિવૃત્ત ફૌજીએ સૌરાષ્ટ્રના અલગ – અલગ શહેર ગામડાંની સ્કૂલ – કોલેજોમાં પણ તાલીમ આપી છે. કોઇ પણ શૈક્ષણિક સંસ્થા બોલાવે ત્યારે વિદ્યાર્થીઓ નિ:શુલ્ક તાલીમ આપવા જાય છે. આજની પેઢી જંક ફૂડ તરફ વળી છે. નિવૃત્ત ફૌજી સુરેશભાઇના મતે વિદેશી ફૂડનો ચસકો દુશ્મન કરતા પણ ખતરનાક છે. દારૂ, સિગારેટ અને તંબાકુ જેવા વ્યસન કરતા પણ જંક ફૂડ વધુ નુકસાનકારક છે અાવા આહારથી ઉંમર વધવા સાથે શરીરની રોગ પ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે છે. માતા – પિતાએ સંતાનોના આરોગ્ય માટે સચેત રહેવા સૂચન કર્યું છે તેમજ જ્યારે ભૂખ લાગે ત્યારે લીલા શાકભાજી, ખજૂર, સીંગ,દાળિયા, ચણા જેવો ખોરાક લેવો જોઇએ.


1 Comment

કન્યાઓને પણ યજ્ઞોપવિત આપવાની પરંપરા..

Aryakanya Gurukul Janoi

Aryakanya Gurukul Janoi

યજ્ઞોપવિત એ આપણા એક પવિત્ર સંસ્કાર છે આ સંસ્કાર આજે અમુક જ્ઞાતિમાં જ લેવામાં આવે છે અને  એમાં પુરુષોએ જ આ સંસ્કાર ધારણા કરવાની હોય છે.પણ પોરબંદરમાં આવેલ આર્યકન્યા ગુરુકુળની સંસ્થા દ્વારા કન્યાઓને પણ પવિત્ર યજ્ઞોપવિત સંસ્કાર દર વર્ષે  બળેવના દિવસે આપવામાં આવે છે અને આ પરંપરા છેલ્લા ૭૫ વર્ષોથી ચાલતી આવે છે


મહેસાણાના ગોદળીયા બાબા ભિક્ષા માંગી ને શિક્ષણની જ્યોત જલાવે છે

Godadiya Baba - Mahesana

Godadiya Baba – Mahesana

મહેસાણા : આ તસવીરમાં દેખાતી આ વ્યકિતએ ભિક્ષા માંગીને અત્યાર સુધી બે હજારથી પણ વધુ દીકરીઓની મદદ કરી ચૂક્યા છે. મહેસાણામાં મંદિરોની બહાર ઉભા રહેતા ગોદળીયા બાબા દર વર્ષે શહેરની બે થી ત્રણ શાળાઓમાં જઇ ગરીબ વર્ગની વિદ્યાર્થિનીઓને યુનિફોર્મ, પેન, નોટબુક વગેરે આપે છે. ભિક્ષામાં મળેલા રૂપિયામાંથી તેઓ આ કામ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી કરી રહ્યા છે હવે તેમની ઇચ્છા દીકરીઓને સોનું દાન કરવાની છે. શહેરના સાંઇબાબા મંદિર, સિમંઘર જિનાલય હોય કે પછી હનુમાનજી મંદિર અહીં અન્ય ભિક્ષુકોની હરોળમાં વ્હીલચેરમાં બેસતા ગોદળીયા બાબા પોતાના માટે નહીં પરંતુ શહેરની બાળકીઓ માટે ભિક્ષા માંગી રહ્યા છે. અપંગ ખીમજીભાઇ રાત- દિવસ ભિક્ષા માંગી એક એક રૂપિયો જોડી ભેગા કરેલા નાણાંમાંથી શહેરની શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતી હિન્દુ – મુસ્લિમ સમાજની ગરીબ પરિવારની વિદ્યાર્થિનીઓને વસ્ત્રોની સાથે પુસ્તક, પેન, નોટબુક આપી સમાજને ઉત્તમ ઉદાહરણ આપી રહ્યા છે. છેલ્લા ૭ વર્ષથી ભિક્ષાને દાનમાં ફેરવી રહેલા ગોદળીયા બાબાએ અત્યાર સુધીમાં બે  હજારથી પણ વધુ વિદ્યાર્થિનીઓ ને દાન કર્યુ છે તેમના કહેવા મુજબ દીકરી જન્મથી જ દુ:ખી હોય છે. હું જીવીશ ત્યાં સુધી દીકરીઓને યથાશક્તિ દાન કરતો રહીશ અને ભવિષ્યમાં તેમને સોનાનું દાન કરવાની ઇચ્છા છે. શાળાઓમાં જઇને દાન કરનાર ગોદળીયા બાબા ગરીબ કન્યાઓનું કન્યાદાન સહિતનું ગુપ્તદાન પણ કરે છે.


મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે…

Student

Student

મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.
દોડતાં જઈને મારી રોજની બાંકડીએ બેસવું છે ,
રોજ સવારે ઊંચા અવાજે રાષ્ટ્રગીત ગાવું છે.
નવી નોટની સુગંધ લેતાં પહેલા પાને ,
સુંદર અક્ષરે મારું નામ લખવું છે.
મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.

રીસેસ પડતાં જ વોટરબેગ ફેંકી ,
નળ નીચે …હાથ ધરી પાણી પીવું છે.
જેમ તેમ લંચબોક્સ પૂરું કરી… મરચુ મીઠું ભભરાવેલ
આમલી-બોર-જમરુખ-કાકડી બધું ખાવું છે.
સાઈકલના પૈડાની સ્ટમ્પ બનાવી ક્રિકેટ રમવું છે ,
કાલે વરસાદ પડે તો નીશાળે રજા પડી જાય ,
એવાં વિચારો કરતાં રાતે સુઈ જવું છે ,
અનપેક્ષીત રજાના આનંદ માટે…
મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.

છૂટવાનો ઘંટ વાગવાની રાહ જોતાં ,
મિત્રો સાથે ગપ્પાં મારતાં વર્ગમાં બેસવું છે.
ઘંટ વાગતાં જ મિત્રોનું કુંડાળુ કરીને ,
સાઈકલની રેસ લગાવતાં ઘેર જવું છે.
રમત-ગમતના પીરીયડમાં તારની વાડમાંના
બે તાર વચ્ચેથી સરકી બહાર ભાગી જવું છે.
તો ભાગી જવાની મોજ અનુભવવા…
મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.

દીવાળીના વેકેશનની રાહ જોતાં ,
છ માસીક પરીક્ષાનો અભ્યાસ કરવો છે.
દીવસભર કિલ્લો બાંધીને માટીને પગથી તોડી ,
હાથ ધોયા વિના ફરાળની થાળી પર બેસવું છે.
રાતે ઝાઝા બધા ફટાકડા ફોડ્યા પછી ,
તેમાંથી ન ફૂટેલા ફટાકડા શોધતાં ફરવું છે.
વેકેશન પત્યા પછી બધી ગમ્મતો દોસ્તોને કહેવા…
મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.

કેટલીયે ભારે જવાબદારીઓના બોજ કરતાં ,
પીઠ પર દફતરનો બોજ વગાડવો છે.
ગમે તેવી ગરમીમા એરકંડીશન્ડ ઓફીસ કરતાં ,
પંખા વીનાના વર્ગમાં બારી ખોલીને બેસવું છે.
કેટલીયે તૂટ્ફૂટ વચ્ચે ઓફીસની આરામદાયક ખુરશી કરતાં ,
બે ની બાંકડી પર ત્રણ દોસ્તોએ બેસવું છે.
બચપણ પ્રભુની દેણ છે તુકારામના એ અભંગનો
અર્થ હવે થોડો સમજમાં આવવા માંડ્યો છે.
એ બરાબર છે કે નહી તે સાહેબને પુછવા માટે…
મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.

નાનો હતો ત્યારે જલ્દી મોટા થવું હતું…
આજે જયારે મોટો થયો છે કે “તૂટેલા સ્વપ્નો”
અને “અધુરી લાગણીઓ” કરતા “તૂટેલા રમકડા”
અને “અધૂરા હોમવર્ક” સારા હતા..
આજે સમજાય છે કે જયારે “બોસ” ખીજાય એના
કરતા શાળા માં શિક્ષક “અંગુઠા” પકડાવતા હતા એ સારું હતું…
આજે ખબર પડી કે ૧૦-૧૦ રૂપિયા ભેગા કરી ને
જે નાસ્તાનો જે આનંદ આવતો હતો એ
આજે “પીઝા” મા નથી આવતો…

ફક્ત મારેજ નહી આપણે બધાને ફરી સ્કુલે જવુ છે

(ઇન્ટરનેટ ઉપરથી  મળેલ કવિતા)


અમીરગઢના વિદ્યાર્થીને વેસ્ટમાંથી બેસ્ટ બનાવવાનો અનોખો શોખ છે

Ajay Amirgadh student

Ajay Amirgadh student

અમીરગઢ : અમીરગઢમાં આવેલ સરસ્વતી વિદ્યામંદિરનો વિદ્યાર્થી વેસ્ટ પડેલા પ્લાસ્ટિક તથા થર્મોકોલમાંથી ઈલેકટ્રીક યંત્રો બનાવવાની સિધ્ધિ પ્રાપ્ત કરતાં ગૌરવ મેળવેલ છે. અમીરગઢમાં રેલ્વેમાં ફરજ બજાવતાં બડીયા કનૈયાલાલનો ૧૫ વર્ષનો પુત્ર અજયકુમાર સરસ્વતી વિદ્યામંદિરમાં ધોરણ-૧૦માં હાલમાં અભ્યાસ કરી રહ્યો છે. શિક્ષણ ક્ષેત્રે તે કુશળ વિદ્યાર્થી તો છે જ પરંતુ તે વૈજ્ઞાાનિક દ્રષ્ટિએ પણ પારંગત છે. તે જણાવતા સરસ્વતી વિદ્યામંદિરના શિક્ષક હિતેષ જોષીએ ખુશી અનુભવી હતી. અજય વેસ્ટ પડેલા પ્લાસ્ટિક તથા થર્મોકોલના ટુકડાઓમાંથી ઈલેકટ્રીક યંત્રો જેવા કે ટેબલ ફેન, રિમોટથી ચાલતા હેલીકોપ્ટર, બાઈક, બોટ વગેરે સાધનો બનાવામાં કુશળ છે. તેને બનાવેલ બાઈકને રિમોટથી ચલાવી બતાવતાં સૌ કોઈ મંત્રમુગ્ધ બની ગયા હતા.અજયને આવો શોખ તથા વૈજ્ઞાાનિક જ્ઞાન કઈ રીતે પ્રાપ્ત થયુ તેના જવાબમાં તેણે જણાવ્યું હતું કે એક વર્ષ પહેલાથી તે આ બધુ કરી રહ્યો છે. તેને વેસ્ટ પડેલા પ્લાસ્ટિક તથા થર્મોકોલ જોઈને આવા વેસ્ટ પદાર્થોમાંથી કંઈક બેસ્ટ કરવાની ઘેલના જાગતા તેના મનમાં વિચારો આવતાં તેને કંઈક સંશોધન કરવાનુ ચાલુ કરતાં તેને ઈલેકટ્રીક બાઈક, બોટ, ફેન બનાવવાનું વિચારતા અંતે તે સફળ થયો હતો. વૈજ્ઞાાનિકો ઘણા બધા સંશોધનો બાદ કોઈ કાર્ય સફળ કરી શકે છે. જ્યારે ધોરણ-૧૦ના વિદ્યાર્થીનું આ કૌતુક જોતા તેના માતા-પિતા, શિક્ષકો તથા અમીરગઢ વાસીઓ પણ ધન્યતા અનુભવી રહ્યા છે.