ATUL N. CHOTAI

a Writer


ગુજરાતની એકમાત્ર સૈનિક ગર્લ્સ સ્કૂલ મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલી છે

Ladies Army School

Ladies Army School

મહેસાણા જિલ્લામાં છેલ્લા ૧૦ વર્ષથી એક સૈનિક કન્યાશાળા ચાલે છે. આ સ્કુલમાં છોકરીઓને અભ્યાસની સાથે સાથે સેનામાં અપાતી ટ્રેનિંગ પણ અપાય છે. જેનાથી આગળ જઇને આમાં કેરિયર બનાવી શકાય છે. ખેરવામાં આવેલી ગણપત યુનિવર્સીટી કેમ્પસમાં શ્રીમતી એમ. જી. પટેલ સૈનિક સ્કુલ ફોર ગર્લ્સમાં ધો ૬ થી પ્રવેશ લઇ શકાય છે. આમતો આ સ્કુલ સામાન્ય શાળાઓ જેવી છે જ્યાં રૂટિન સ્ટડીની સાથે સાથે ક્રિકેટ, બેડમિંટન, ટેનિસ જેવી રમતોમાં પણ છોકરીઓ ભાગ લે છે પણ જે અભ્યાસ આ શાળાને બીજી સ્કુલોથી જુદી પાડે છે. ટ્રેકિંગ, રોક ક્લાયમ્બિંગ અને પર્વતારોહણ જેવી ગતિવિધિઓ જે આર્મીમાં જવા માટે જરૂરી છે તેની તાલીમ અપાય છે. ગણપત યુનિવર્સીટી ટ્રસ્ટ દ્વારા ૧૯૯૯માં આ સ્કુલ શરૂ કરવા આવી છે. સરકાર તરફથી આ સ્કુલ માટે ફુડ બિલ અને આર્મી ટ્રેનિંગ માટે સહાય આપવામાં આવે છે. અત્યારે ધોરણ ૬ થી ૧૦ સુધીમાં ૨૪૮ જેટલી વિદ્યાર્થીનીઓ અહિંયા શિક્ષણ લઇ રહી છે. વેરાવળ, મહેસાણા, સુરત, નવસારી, જુનાગઢથી પણ અહિંયા છોકરીઓ ભણી રહી છે. સ્કૂલનાં પ્રિન્સિપાલના જણાવ્યા અનુસાર સરકારના નિયમ પ્રમાણે અત્યારે યુવતીઓ ગ્રેજ્યુએશન પછીજ સેનામાં જોડાઇ શકે છે એટલે અહિંયા આર્મીની ટ્રેનિંગ પ્રમાણેજ તમામ ટ્રેનિંગ અપાય છે.

Advertisements


વિદ્યાર્થીઓને પર્યાવરણ અને વિજ્ઞાન સાથે પ્રેમ કરાવતા ભાવનગરના એક અનોખા શિક્ષક

dipakbhai pandya

dipakbhai pandya

-નિધિ ભટ્ટ

શિક્ષક એ સમાજની સૌથી જવાબદાર અને અગત્યની વ્યક્તિ ગણાય છે, કારણકે તેમની વિદ્ધતા ફક્ત સમાજની જ નહીં પણ સંપૂર્ણ પૃથ્વીનું ભાવિ બદલી શકવા સક્ષમ ગણાય છે : હેલન ક્લેડિકોટ

હેલન ક્લેડિકોટનું જીવન શિક્ષકે સૂચવેલાં પુસ્તકે બદલી નાખ્યું બાળરોગના નિષ્ણાત ડૉક્ટર બન્યા બાદ પણ તેમણે ધીકતી પ્રેક્ટીસ છોડીને પૃથ્વીને ન્યુક્લિઅર ફ્રી બનાવવા માટેની ઝુંબેશ શરૂ કરી. રેડિયો ઉપર દર સપ્તાહે એક કાર્યક્રમ યોજવાનું નક્કી ર્ક્યું. જેનો મુખ્ય હેતુ હતો તમે પૃથ્વીને ચાહતા હો તો..?? ધરતી અને સમુદ્રમાં સમાયેલી અદભૂત જીવસૃષ્ટિનું રક્ષણ તે જ તેમનું જીવન બની ગયું હતું. ૨૦૦૯માં તેમને નેશનલ વુમન્સ હિસ્ટ્રી પ્રોજેક્ટ તરફથી ખાસ એવૉર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રકૃતિ અને પર્યાવરણનું જતન જ તેમના જીવનનું ધ્યેય બની ગયું હતું. આધુનિક યુગમાં દરેક ક્ષેત્રમાં વ્યાપારીકરણ ફેલાઈ ગયું છે. આ જુવાળ વચ્ચે પણ ભારતમાં એવા અનેક શિક્ષકો છે જે વિદ્યાર્થીઓને પર્યાવરણને પ્રેમ કરતા શીખવે છે.

ભાવનગર કામાણી ઘરશાળાના શિક્ષકની વાત આપણે કરી રહયા છીએ  ઘરશાળામાં ભૌતિક વિજ્ઞાનના શિક્ષક દિપકભાઈ જે. પંડ્યા તેમની ફરજ પ્રત્યે સતત જાગૃત રહે છે. દીપકભાઈનું કહેવું છે ભારતમાં સામાન્ય રીતે વિદ્યાર્થીઓ વિજ્ઞાન અને ગણિત શીખવાનું નામ પડે એટલે અચાનક બીમારીનો શિકાર બની જતા હોય છે. દીપકભાઈ આ વિદ્યાર્થીઓને પર્યાવરણને પ્રેમ કરવા દરિયાઈ જીવોનો અને દરિયાઈ વનસ્પતિઓનો અભ્યાસ કરાવવા સમુદ્રની સફર પણ કરાવે છે. સમુદ્રના પેટાળમાં છુપાયેલી વિવિધ વનસ્પતિઓને જોઈને બાળકો પણ આશ્ચર્યચકિત બની જાય છે. દીપકભાઈને આ અગાઉ કાઉન્સિલ ઓફ સાયન્ટિફિક ઍન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રિયલ રિસર્ચ તથા ઈસરો દ્વારા આયોજિત રાષ્ટ્રીય વિકાસ માટે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીની પરિષદમાં હાજર રહેવાનું આમંત્રણ મળ્યું હતું. થોડા સમય પહેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઉપસ્થિતિમાં આંધ્ર પ્રદેશના તિરુપતિ ખાતેની શ્રી વ્યંકટેશ્ર્વર યુનિમાં યોજાયેલી ૧૦૪મી ભારતીય વિજ્ઞાન પરિષદમાં તેમનો પ્રોજેક્ટ સૌરાષ્ટ્રના સમુદ્ર તટે પ્રાપ્ય શેવાળની વિવિધ પ્રજાતિની જૈવ વિવિધતા સંદર્ભે સમુદ્રીય પર્યાવરણ પરની સકારાત્મક અસર પસંદ થયો હતો. ગુજરાતમાંથી પસંદ થયેલા ૫ અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ૧૦૦ સંશોધનોમાં તેમનો સંશોધન પ્રોજેક્ટ પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો. જે સૌરાષ્ટ્ર તેમજ ગુજરાતીઓ માટે એક ગર્વની વાત છે. તેમના સંશોધનમાં સિનિયર વૈજ્ઞાનિકો ડૉ. એચ.વી. જોશી, ડૉ. સી.આર.કે રેડ્ડી, ડૉ. એમ.આર. ગાંધીના માર્ગદર્શન હેઠળ કરવામાં આવ્યું છે.

ચાલો જાણી લઈએ સમુદ્રીય પર્યાવરણની એક મહત્ત્વની પોષણકડી તેવી શેવાળની અવનવી વાતો. ગુજરાતી ભાષામાં શેવાળની પ્રીત વિશે એક સુંદર લોકગીત જોવા મળે છે. કહેવાય છે કે સાચી પ્રીત શેવાળની જળ ખૂટે જીવ જાય જેમ શેવાળ જ્યાં પાણી હોય ત્યાં રહેવાનું પસંદ કરતી હોય છે તે જ પ્રમાણે શિક્ષક દીપકભાઈ શેવાળની પર્યાવરણમાં ઉપયોગીતા કે સમુદ્રીય જીવસૃષ્ટિ વિશે માહિતી મેળવવા ઉત્સુક વ્યક્તિઓ પાસે તેમના જ્ઞાનનો ભંડાર ખોલી દે છે. દીપકભાઈનું કહેવું છે કે સૌરાષ્ટ્રનો દરિયાકિનારો શેવાળનું પિયર ગણવામાં આવે છે. શેવાળને સમુદ્રીય પર્યાવરણ વ્યવસ્થાપનની એક મહત્ત્વપૂર્ણ કડી ગણવામાં આવે છે. ટૂંકમાં કહેવું હોય તો સમુદ્રનું કલ્પવૃક્ષ એટલે જ શેવાળ. સૌરાષ્ટ્રનો દરિયાકિનારો પ્રકાશ ઉષ્ણતાઊર્જા યુક્ત છીછરો, અગ્નિકૃત ખડકો ધરાવતો, રેતાળ, સુયોગ્ય તાપમાન સેલીનીટી (ક્ષાર સંકેન્દ્રણ) ના મૂલ્યો ધરાવે છે. શેવાળને વૈજ્ઞાનિક પરિભાષામાં આલ્ગી કહેવામાં આવે છે. સમુદ્રમાં ત્રણ પ્રકારની શેવાળ જોવા મળે છે. ગ્રીન શેવાળ (ક્લોરો ફાયસી), ફીયો ફાયસી (ભૂખરી શેવાળ) તથા રોડો ફાયસી (લાલ શેવાળ). શેવાળ સમુદ્રીય જીવો જેવા કે માછલીઓ, ઝીંગા, કરચલાં માટે શ્રેષ્ઠ ખોરાક ગણાય છે. વળી પરોક્ષ રીતે તે માનવીને પણ પોષણયુક્ત ખોરાક પૂરો પાડે છે. શેવાળમાં મિનરલ્સ, કાર્બોહાઈડ્રેટ, પ્રોટીન, એમિનો ઍસીડ, નાઈટ્રેટ, ફોસ્ફેટ, કૅલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ જેવાં પોષકતત્ત્વો જોવા મળે છે.

શેવાળનો ઉપયોગ વિવિધ પ્રકારના ઉત્પાદનોમાં કરવામાં આવે છે. અગર, કેરેઝીનન, આલ્જીનિક, એસીડ, ડાયેટમ્સ વગેરે ખોરાક તરીકે, ઉદ્યોગોમાં જેલી પદાર્થો બનાવવામાં, ટુથપેસ્ટ, પેઈન્ટસ, ડેરી ઉદ્યોગોમાં, દવાઓમાં, કાપડ ઉદ્યોગમાં ડાઈ બનાવવામાં, જૈવિક ખાતર તરીકે, પશુ ખોરાક તરીકે, જૈવિક બળતણ ઉર્જા માટે, સૌંદર્ય પ્રસાધનોમાં, વેસ્ટ વોટર ટ્રીટમેન્ટ, કૅન્સર, ડાયાબિટીસ, ગોઈટર જેવા ગંભીર રોગોમાં પણ શેવાળ ઉપયોગી ગણાય છે. સમુદ્રીય જીવો કોચલાઓ (કૉરલ્સ)ના રક્ષણ અને પોષણ માટે, જમીનમાં નાઈટ્રોજન સ્થાપક તરીકે, ફેવિકોલ, વિસ્ફોટકો વગેરે બનાવવામાં પણ શેવાળ અત્યંત ઉપયોગી ગણાય છે. સમુદ્રમાં ઓગળેલા સીઓટુએસઓટુ પ્રદૂષકોને શોષી લઈ ફિલ્ટરેશન તરીકે શેવાળ સમુદ્રીય પર્યાવરણને શુદ્ધ રાખે છે. કેટલાક રસાયણો, ક્ષારો, વિટામિન્સ અને એન્ટિ બાયોટિક્સ ગ્રહણ કરીને સમુદ્રીય પર્યાવરણને પ્રદૂષણમુક્ત બનાવે છે. તેવી અનેક શેવાળના ઉપયોગની માહિતી તેમણે સંશોધન દ્વારા જાણી છે.

દીપકભાઈનું સંશોધન મુખ્યત્વે ભાવનગર જિલ્લામાં ગોપનાથ, મહુવા, ઘોઘા સહિત દ્વારકા, ઓખા, બેટદ્વારકા, દીવ, જાફરાબાદ, પોરબંદર, વેરાવળ, મીઠાપુર, સિક્કા જેવી વિવિધ જગ્યાઓમાં અનેક દિવસો વિતાવીને કરવામાં આવ્યું છે. શેવાળની ૨૦૦થી વધુ પ્રજાતિ મળી આવે છે તેમનું કહેવું છે કે દ્વારકા, ઓખા, બેટદ્વારકા અને દીવને શેવાળનું પિયર ગણવામાં આવે છે. શેવાળને સમુદ્રીય પર્યાવરણને ધબકતું રાખનાર એક મહત્ત્વપૂર્ણ પોષણકડી ગણવામાં આવે છે. સમુદ્રમંથન દ્વારા પ્રાપ્ય ઉત્તમ કલ્પવૃક્ષ છે, તેવું તેમને સંશોધન દ્વારા જાણવા મળ્યું છે. વિદ્યાર્થીઓને દરિયામાં ઊગતી પર્યાવરણની પોષણ કડી સમાન શેવાળની અગત્યતા વિશે બાળપણથી જાણકારી આપીને સમુદ્રીય જીવસૃષ્ટિનું જતન કરવું તે જ તેમના જીવનની પ્રાથમિક્તા બની ગઈ છે. આજકાલ વિવિધ એમ્યુઝમેન્ટ પાર્કમાં કે રિસોર્ટમાં સહેલગાહ માટે લઈ જવામાં આવતા વિદ્યાર્થીઓને ક્યારેક સમુદ્રીય જીવસૃષ્ટિની સહેલગાહે લઈ જઈને જાણકારી આપવામાં આવે તો આપણે ચોક્કસપણે કહી શકીએ કે ભાવિપેઢી પર્યાવરણની રક્ષા માટે જરૂર સજાગ રહેશે.. (મુંબઈ સમાચાર માંથી સાંભાર)


રાજકોટના નિવૃત્ત ફૌજી લશ્કરના ભાવિ સૈનિકો તૈયાર કરી રહ્યા છે

Sureshbhai Amipara - Rajkot

Sureshbhai Amipara – Rajkot

દેશના ભાવિ સમાન યુવાપેઢીમાં પ્રજાની રક્ષા માટે સૈન્ય અને પોલીસદળમાં ભરતી થવા તૈયાર થાય તેમજ દેશભક્તિ, એક્તાની ભાવના પ્રબળ બને તે હેતુથી રાજકોટ રહેતા નિવૃત્ત ફૌજી સુરેશભાઇ અમીપરા છેલ્લા 15 વર્ષથી રાજકોટ સહિત સૌરાષ્ટ્રમાં યુવાનોને નિ:શુલ્ક ફિટનેશ ટ્રેનિંગ આપી રહ્યા છે. 15 વર્ષમાં સૌરાષ્ટ્રમાં 10 હજારથી વધુ યુવકો તાલીમ મેળવી ચૂક્યા છે અને 2 હજાર યુવકોને આર્મીમાં ભરતી કરાવ્યા છે. નેશનલ બોક્સિંગ સ્પર્ધામાં ભાગ લઇ ચૂકેલી રાજકોટની આરતી પાલ પણ નિવૃત્ત ફૌજી સુરેશભાઇ પાસે ફિટનેશ ટ્રેનિંગ લઇ રહી છે. મૂળ જામનગરના લાલપુર તાલુકાના આરીખાણા ગામના વતની અને હાલ રાજકોટમાં યુનિવર્સિટી રોડ પર ક્રિષ્નાપાર્કમાં રહેતા સુરેશભાઇ અમીપરા 19 સપ્ટેમ્બર 1985માં આર્મીમાં ભરતી થયા હતા. સૈન્યમાં ફરજકાળ દરમિયાન બોક્સિંગ, રનિંગ, જિમ્નાસ્ટિકની તાલીમ પણ મેળવી હતી. પંજાબમાં આતંકવાદીઓ સામેના ઓપરેશન તેમજ કારગીલ યુધ્ધ સમયે જમ્મુ – કાશ્મીરમાં 3 વર્ષ ઉપરાંત આસામ, એમ.પી.,આંધ્રપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશમાં ફરજ બજાવી 31 ઓગસ્ટ 2001માં નિવૃત્ત થયા. તેઓ જયારે સૈન્યમાં હતા ત્યારે તેમનો માત્ર એકજ ધ્યેય હતો કે ગુજરાતી યુવકોમાં દેશભક્તિના ભાવના જગાવવી તેમજ તેમનામાં લશ્કર અથવા પોલીસદળમાં જોડાવાની ભાવના ઊભી થાય તેવું કંઇક કરવું છે. નિવૃત્તિ પછી તરત જ યુવકોને ખડતલ બનાવવા ફિટનેશની ટિપ્સ આપવાનું કાર્ય શરૂ કર્યું.

રાજકોટની સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં સવાર – સાંજ તાલીમ આપી રહેલા નિવૃત્ત ફૌજી સુરેશભાઇ કહે છે કે આજની યુવા પેઢી ફાસ્ટ ફૂડ અને વ્યસનમાં ડૂબી રહી છે, યુવાનો જ દેશનું ભવિષ્ય છે, દેશની પ્રગતિમાં યુવાનોનું યોગદાન અમૂલ્ય છે, જો યુવાનો નબળા હશે તો દેશ મજબૂત કઇ રીતે બની શકે, ટ્રેનિંગમાં આવતા યુવકોને સ્વાસ્થ્ય માટે અતિ નુકસાનકારક ફાસ્ટફૂડ અને વ્યસનથી દૂર રહેવાની સલાહ પહેલાં અપાય છે. સૈન્ય,પોલીસમાં ભરતી થવા ઇચ્છતા યુવાનોને રનિંગ, સૂર્યનમસ્કાર, દોડ, લોંગ જમ્પ, હાઇ જમ્પની તાલીમ ઉપરાંત ખોરાકમાં લીલા શાકભાજી, કઠોળ, ફળ – ફ્રૂટ લેવાથી તંદુરસ્તી સારી રહે છે અને રોગ પ્રતિકારક શક્તિ વધે છે તે સમજાવીને ફાસ્ટ ફૂડ, વ્યસનથી દૂર રહેવા સમજાવાય છે. નિવૃત્તિ પછી ચૌધરી હાઇસ્કૂલમાં વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપવાથી અનોખા અભિયાનનો પ્રારંભ કરનાર નિવૃત્ત ફૌજીએ સૌરાષ્ટ્રના અલગ – અલગ શહેર ગામડાંની સ્કૂલ – કોલેજોમાં પણ તાલીમ આપી છે. કોઇ પણ શૈક્ષણિક સંસ્થા બોલાવે ત્યારે વિદ્યાર્થીઓ નિ:શુલ્ક તાલીમ આપવા જાય છે. આજની પેઢી જંક ફૂડ તરફ વળી છે. નિવૃત્ત ફૌજી સુરેશભાઇના મતે વિદેશી ફૂડનો ચસકો દુશ્મન કરતા પણ ખતરનાક છે. દારૂ, સિગારેટ અને તંબાકુ જેવા વ્યસન કરતા પણ જંક ફૂડ વધુ નુકસાનકારક છે અાવા આહારથી ઉંમર વધવા સાથે શરીરની રોગ પ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે છે. માતા – પિતાએ સંતાનોના આરોગ્ય માટે સચેત રહેવા સૂચન કર્યું છે તેમજ જ્યારે ભૂખ લાગે ત્યારે લીલા શાકભાજી, ખજૂર, સીંગ,દાળિયા, ચણા જેવો ખોરાક લેવો જોઇએ.


1 Comment

કન્યાઓને પણ યજ્ઞોપવિત આપવાની પરંપરા..

Aryakanya Gurukul Janoi

Aryakanya Gurukul Janoi

યજ્ઞોપવિત એ આપણા એક પવિત્ર સંસ્કાર છે આ સંસ્કાર આજે અમુક જ્ઞાતિમાં જ લેવામાં આવે છે અને  એમાં પુરુષોએ જ આ સંસ્કાર ધારણા કરવાની હોય છે.પણ પોરબંદરમાં આવેલ આર્યકન્યા ગુરુકુળની સંસ્થા દ્વારા કન્યાઓને પણ પવિત્ર યજ્ઞોપવિત સંસ્કાર દર વર્ષે  બળેવના દિવસે આપવામાં આવે છે અને આ પરંપરા છેલ્લા ૭૫ વર્ષોથી ચાલતી આવે છે


મહેસાણાના ગોદળીયા બાબા ભિક્ષા માંગી ને શિક્ષણની જ્યોત જલાવે છે

Godadiya Baba - Mahesana

Godadiya Baba – Mahesana

મહેસાણા : આ તસવીરમાં દેખાતી આ વ્યકિતએ ભિક્ષા માંગીને અત્યાર સુધી બે હજારથી પણ વધુ દીકરીઓની મદદ કરી ચૂક્યા છે. મહેસાણામાં મંદિરોની બહાર ઉભા રહેતા ગોદળીયા બાબા દર વર્ષે શહેરની બે થી ત્રણ શાળાઓમાં જઇ ગરીબ વર્ગની વિદ્યાર્થિનીઓને યુનિફોર્મ, પેન, નોટબુક વગેરે આપે છે. ભિક્ષામાં મળેલા રૂપિયામાંથી તેઓ આ કામ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી કરી રહ્યા છે હવે તેમની ઇચ્છા દીકરીઓને સોનું દાન કરવાની છે. શહેરના સાંઇબાબા મંદિર, સિમંઘર જિનાલય હોય કે પછી હનુમાનજી મંદિર અહીં અન્ય ભિક્ષુકોની હરોળમાં વ્હીલચેરમાં બેસતા ગોદળીયા બાબા પોતાના માટે નહીં પરંતુ શહેરની બાળકીઓ માટે ભિક્ષા માંગી રહ્યા છે. અપંગ ખીમજીભાઇ રાત- દિવસ ભિક્ષા માંગી એક એક રૂપિયો જોડી ભેગા કરેલા નાણાંમાંથી શહેરની શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતી હિન્દુ – મુસ્લિમ સમાજની ગરીબ પરિવારની વિદ્યાર્થિનીઓને વસ્ત્રોની સાથે પુસ્તક, પેન, નોટબુક આપી સમાજને ઉત્તમ ઉદાહરણ આપી રહ્યા છે. છેલ્લા ૭ વર્ષથી ભિક્ષાને દાનમાં ફેરવી રહેલા ગોદળીયા બાબાએ અત્યાર સુધીમાં બે  હજારથી પણ વધુ વિદ્યાર્થિનીઓ ને દાન કર્યુ છે તેમના કહેવા મુજબ દીકરી જન્મથી જ દુ:ખી હોય છે. હું જીવીશ ત્યાં સુધી દીકરીઓને યથાશક્તિ દાન કરતો રહીશ અને ભવિષ્યમાં તેમને સોનાનું દાન કરવાની ઇચ્છા છે. શાળાઓમાં જઇને દાન કરનાર ગોદળીયા બાબા ગરીબ કન્યાઓનું કન્યાદાન સહિતનું ગુપ્તદાન પણ કરે છે.


મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે…

Student

Student

મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.
દોડતાં જઈને મારી રોજની બાંકડીએ બેસવું છે ,
રોજ સવારે ઊંચા અવાજે રાષ્ટ્રગીત ગાવું છે.
નવી નોટની સુગંધ લેતાં પહેલા પાને ,
સુંદર અક્ષરે મારું નામ લખવું છે.
મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.

રીસેસ પડતાં જ વોટરબેગ ફેંકી ,
નળ નીચે …હાથ ધરી પાણી પીવું છે.
જેમ તેમ લંચબોક્સ પૂરું કરી… મરચુ મીઠું ભભરાવેલ
આમલી-બોર-જમરુખ-કાકડી બધું ખાવું છે.
સાઈકલના પૈડાની સ્ટમ્પ બનાવી ક્રિકેટ રમવું છે ,
કાલે વરસાદ પડે તો નીશાળે રજા પડી જાય ,
એવાં વિચારો કરતાં રાતે સુઈ જવું છે ,
અનપેક્ષીત રજાના આનંદ માટે…
મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.

છૂટવાનો ઘંટ વાગવાની રાહ જોતાં ,
મિત્રો સાથે ગપ્પાં મારતાં વર્ગમાં બેસવું છે.
ઘંટ વાગતાં જ મિત્રોનું કુંડાળુ કરીને ,
સાઈકલની રેસ લગાવતાં ઘેર જવું છે.
રમત-ગમતના પીરીયડમાં તારની વાડમાંના
બે તાર વચ્ચેથી સરકી બહાર ભાગી જવું છે.
તો ભાગી જવાની મોજ અનુભવવા…
મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.

દીવાળીના વેકેશનની રાહ જોતાં ,
છ માસીક પરીક્ષાનો અભ્યાસ કરવો છે.
દીવસભર કિલ્લો બાંધીને માટીને પગથી તોડી ,
હાથ ધોયા વિના ફરાળની થાળી પર બેસવું છે.
રાતે ઝાઝા બધા ફટાકડા ફોડ્યા પછી ,
તેમાંથી ન ફૂટેલા ફટાકડા શોધતાં ફરવું છે.
વેકેશન પત્યા પછી બધી ગમ્મતો દોસ્તોને કહેવા…
મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.

કેટલીયે ભારે જવાબદારીઓના બોજ કરતાં ,
પીઠ પર દફતરનો બોજ વગાડવો છે.
ગમે તેવી ગરમીમા એરકંડીશન્ડ ઓફીસ કરતાં ,
પંખા વીનાના વર્ગમાં બારી ખોલીને બેસવું છે.
કેટલીયે તૂટ્ફૂટ વચ્ચે ઓફીસની આરામદાયક ખુરશી કરતાં ,
બે ની બાંકડી પર ત્રણ દોસ્તોએ બેસવું છે.
બચપણ પ્રભુની દેણ છે તુકારામના એ અભંગનો
અર્થ હવે થોડો સમજમાં આવવા માંડ્યો છે.
એ બરાબર છે કે નહી તે સાહેબને પુછવા માટે…
મારે ફરી એકવાર શાળાએ જવું છે.

નાનો હતો ત્યારે જલ્દી મોટા થવું હતું…
આજે જયારે મોટો થયો છે કે “તૂટેલા સ્વપ્નો”
અને “અધુરી લાગણીઓ” કરતા “તૂટેલા રમકડા”
અને “અધૂરા હોમવર્ક” સારા હતા..
આજે સમજાય છે કે જયારે “બોસ” ખીજાય એના
કરતા શાળા માં શિક્ષક “અંગુઠા” પકડાવતા હતા એ સારું હતું…
આજે ખબર પડી કે ૧૦-૧૦ રૂપિયા ભેગા કરી ને
જે નાસ્તાનો જે આનંદ આવતો હતો એ
આજે “પીઝા” મા નથી આવતો…

ફક્ત મારેજ નહી આપણે બધાને ફરી સ્કુલે જવુ છે

(ઇન્ટરનેટ ઉપરથી  મળેલ કવિતા)


અમીરગઢના વિદ્યાર્થીને વેસ્ટમાંથી બેસ્ટ બનાવવાનો અનોખો શોખ છે

Ajay Amirgadh student

Ajay Amirgadh student

અમીરગઢ : અમીરગઢમાં આવેલ સરસ્વતી વિદ્યામંદિરનો વિદ્યાર્થી વેસ્ટ પડેલા પ્લાસ્ટિક તથા થર્મોકોલમાંથી ઈલેકટ્રીક યંત્રો બનાવવાની સિધ્ધિ પ્રાપ્ત કરતાં ગૌરવ મેળવેલ છે. અમીરગઢમાં રેલ્વેમાં ફરજ બજાવતાં બડીયા કનૈયાલાલનો ૧૫ વર્ષનો પુત્ર અજયકુમાર સરસ્વતી વિદ્યામંદિરમાં ધોરણ-૧૦માં હાલમાં અભ્યાસ કરી રહ્યો છે. શિક્ષણ ક્ષેત્રે તે કુશળ વિદ્યાર્થી તો છે જ પરંતુ તે વૈજ્ઞાાનિક દ્રષ્ટિએ પણ પારંગત છે. તે જણાવતા સરસ્વતી વિદ્યામંદિરના શિક્ષક હિતેષ જોષીએ ખુશી અનુભવી હતી. અજય વેસ્ટ પડેલા પ્લાસ્ટિક તથા થર્મોકોલના ટુકડાઓમાંથી ઈલેકટ્રીક યંત્રો જેવા કે ટેબલ ફેન, રિમોટથી ચાલતા હેલીકોપ્ટર, બાઈક, બોટ વગેરે સાધનો બનાવામાં કુશળ છે. તેને બનાવેલ બાઈકને રિમોટથી ચલાવી બતાવતાં સૌ કોઈ મંત્રમુગ્ધ બની ગયા હતા.અજયને આવો શોખ તથા વૈજ્ઞાાનિક જ્ઞાન કઈ રીતે પ્રાપ્ત થયુ તેના જવાબમાં તેણે જણાવ્યું હતું કે એક વર્ષ પહેલાથી તે આ બધુ કરી રહ્યો છે. તેને વેસ્ટ પડેલા પ્લાસ્ટિક તથા થર્મોકોલ જોઈને આવા વેસ્ટ પદાર્થોમાંથી કંઈક બેસ્ટ કરવાની ઘેલના જાગતા તેના મનમાં વિચારો આવતાં તેને કંઈક સંશોધન કરવાનુ ચાલુ કરતાં તેને ઈલેકટ્રીક બાઈક, બોટ, ફેન બનાવવાનું વિચારતા અંતે તે સફળ થયો હતો. વૈજ્ઞાાનિકો ઘણા બધા સંશોધનો બાદ કોઈ કાર્ય સફળ કરી શકે છે. જ્યારે ધોરણ-૧૦ના વિદ્યાર્થીનું આ કૌતુક જોતા તેના માતા-પિતા, શિક્ષકો તથા અમીરગઢ વાસીઓ પણ ધન્યતા અનુભવી રહ્યા છે.


ગુજરાતની જમિયતપૂરા ગામની સરકારી શાળા રાજ્યની મોડલ શાળા છે

Gandhinagar Government School

Gandhinagar Government School

રાજ્યમાં સરકાર દ્વારા શિક્ષણ માટે છેલ્લા ઘણા સમયથી બાળકોના વિકાસ માટે વિવિધ કાર્યક્રમો હાથ ધરવામાં આવ્યા છે. જેમ કે ગુણોત્સવ, શાળા પ્રવેશોત્સવ, સર્વ શિક્ષા અભિયાન વગેરે.. આ બધા કાર્યક્રમોનો ઉદ્દેશ માત્ર એક છે કે બાળકોનો નિરંતર વિકાસ…

આજના આધુનિક અને ટેકનોલોજીના યુગમાં બાળકોને ટેકનોલોજીથી જ શિક્ષણ અપાય અને બાળકો નાનપણથી જ ટેકનોસેવી બને એવા ઉદ્દેશથી ગામના જ એક માણસ દ્વારા આખી સ્કૂલને અધત્તન ટેકનોલોજીથી સજ્જ કરી દેવાય અને એ પણ ગામલોકોના સહયોગથી તો..??  જ્યાં બાળકો કમ્પ્યુટર દ્વારા અભ્યાસ કરતા હોય, બાળકો જ પરીક્ષાના પેપર તપાસતા હોય, અને જો શિક્ષક ના હોય તો ટેકનોલોજીના ઉપયોગથી પહેલા ધોરણના બાળકો પણ અન્ય વર્ગમાં ભણાવે એવી સંપૂર્ણ ફિલ્મી લાગે એવી આ કહાની ગુજરાતના પાટનગરથી એકદમ નજીકની શાળામાં સાર્થક થઈ છે.

ગાંધીનગરથી નજીક આવેલા જમિયતપૂરા ગામની શાળા રાજ્યની તો મોડલ શાળા છે પરંતુ દેશની પણ પ્રથમ અને એકમાત્ર મોડલ સ્કૂલ છે એવું આ શાળાને રાજ્ય અને દેશ સમક્ષ મોડલ સ્કૂલ તરીકે મુકનાર ગોવિંદભાઈ પટેલનું માનવું છે. આ શાળામાં વાઈ ફાઈ દ્વારા કોઈ પણ બાળક પોતાના લેપટોપ, ટેબલેટ કે મોબાઈલથી પોતાની જાતે કોઈ પણ એકમ ભણી શકે છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા લોકોને સરકારી શાળાઓમાં દાન કરવા પ્રેરી ગામડાની સરકારી શાળાઓને અધ્યતન બનાવવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવ્યો છે. આખી શાળામાં માત્ર એક જ કમ્પ્યુટરનો ઉપયોગ કરી થીન ક્લાયંટ ટેક્નોલૉજી દ્વારા ઓછા ખર્ચે અને ઓછામાં ઓછો જાળવણી ખર્ચ આવે તેવી સિસ્ટમ ઉભી કરવામાં આવી છે.

શાળામાં એક અદ્યતન કમ્પ્યુટર લેબ બનાવવામાં આવી છે જેમાં ૧૨ થીન ક્લાયંટ લગાવી તેને લોકલ એરીયા નેટવર્કથી સરવર સાથે જોડવામાં આવ્યા છે.  શાળાના તમામ વર્ગોમાં ૪૨ ઈચના LCD લગાવવામાં આવ્યા છે અને તેને થીન ક્લાયંટ દ્વારા લોકલ એરીયા નેટવર્કથી સર્વર સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. સર્વરમાં ગુરૂજી ઑનલાઈન સોફ્ટ્વેર ઈન્સ્ટોલ કરવામાં આવ્યું છે અને તેમાં દરેક ધોરણનું ગુણવત્તાસભર અને રસપ્રદ શૈક્ષણિક સાહિત્ય મૂકી શિક્ષકો પોતાના વર્ગખંડમાં જ બાળકોને જુદા જુદા વિષયોનું વાંચન સાહિત્ય, આકૃતિ, ફોટોગ્રાફ, શ્રાવ્ય સાહિત્ય અને દ્રશ્ય શ્રાવ્ય સાહિત્ય સરળતા થી બતાવી જેતે એકમનું ઉંડાણ પૂર્વકનું જ્ઞાન આપી શકે તેવી સુવિધા ઉભી કરવામાં આવી છે.

શિક્ષક વર્ગખંડમાં કોઈપણ એકમનું જુદા જુદા ચાર પ્રકારના પ્રશ્નો દ્વારા વારંવાર પુનરાવર્તન કરાવી પોતાના બાળકોને હાજર જવાબી બનાવી શકે તેવી સુવિધા ઉભી કરવામાં આવી છે. આનંદીબેને મુખ્યમંત્રી બન્યા બાદ સૌથી પ્રથમ મુલાકાત આ મોડલ સ્કૂલની લીધી હતી. આનંદીબેન પટેલે સ્માર્ટ સ્કૂલ પ્રોજેક્ટ ની મુલાકાત લઈ આ પ્રોજેક્ટ રાજ્યની વધુમાં વધુ શાળાઓમાં શરૂ કરવાનો આદેશ કરી આ અનુકરણીય કાર્ય માટે હૃદયપૂર્વક અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. તેમણે આ શાળાને રાજ્યની મોડલ સ્કૂલ તરીકે અપનાવીને આખા રાજ્યમાં આવી શાળાઓ સ્થાપવાનો અનુરોધ કર્યો હતો.જેમાં આ શાળાને મોડલ તરીકે અપનાવીને વિદ્યાર્થીઓને અધત્તન ટેકનોલોજીથી ગુણવત્તા લાવવાની વાત કરી હતી.


સાવરકુંડલાના છાત્રની ઉંદરડી સાથે અજીબ મિત્રતા છે

Krish Dodiya - Savarkundla

Krish Dodiya – Savarkundla

સાવરકુંડલાના શીવાજી નગરમાં રહેતો અને સનરાઇઝ સ્કૂલમાં ધો. ૪ માં અભ્યાસ કરતો વિદ્યાર્થી ક્રીશ ડોડીયા સવાર પડતા જ શાળાએ પહોંચી જાય છે  પરંતુ તે એકલો નહી. તેની સાથે નાની ઉંદરડી અચુક હોય છે  અને તે પણ તેના દફતરમાં કંપાસ બોક્સમાં..

ક્રિશ ડોડીયાને આ ઉંદરડી સાથે અજીબ દોસ્તી છે. બન્નેને એકબીજા વગર નથી ચાલતુ. ચાલુ શાળાએ આ ઉંદરડી તેના ખભા પર કે હાથ પર રમતી નજરે પડે છે. સામાન્ય પરિવારના ક્રિશ ડોડીયાના પિતા ચીમનભાઇ શીવાજી નગરમાં જ રહે છે અને લુહારી કામ તથા કાંટા કામનો ધંધો કરે છે. ચીમનભાઇના નવ વર્ષના આ પુત્રને કોઇપણ જીવ પ્રત્યે પ્રેમભાવ છે. વળી છેલ્લા છએક માસથી એક નાનકડી ઉંદરડી સાથે તેનો દિલનો નાતો જોડાઇ ગયો છે. જેને પગલે આખો દિવસ તે તેની સારસંભાળ લે છે. એટલુ જ નહી શાળાએ જાય ત્યારે પણ આ ઉંદરડીને સાથે લઇને જ જાય છે. ચાલુ ક્લાસરૂમે ઉંદરડી તેની આસપાસ ઘુમે છે. પોતાના લંચ બોક્સની સાથે સાથે તે કંપાસ બોક્સમાં પોતાના આ ખાસ મિત્ર માટે પણ નાસ્તો લઇને આવે છે. જીવનો જીવ સાથેનો લાગણીનો સબંધ શું હોય તેનુ આ સાક્ષાત ઉદાહરણ છે.

ક્રિશનો ઉંદરડી સાથેનો આ લગાવ કોઇ પબ્લીસીટી માટે નથી. શાળાના બાળકોને પણ આ ઉંદરડીની હાજરીમાં ભણવાની મજા પડે છે. શાળામાં રીશેષ પડતા જ ક્રિશ માટે ઉંદરડી સાથે રમવાનો સમય શરૂ થાય છે. તેનાથી ઉપરના ધોરણના ઘણા વિદ્યાર્થીઓ પણ ડરીને ઉંદરથી દુર ભાગે છે. પરંતુ ક્રિશ માટે તો તેની સાથે રમવામાં જ રીશેષનો સમય પુરો થઇ જાય છે. ક્રિશ રિશેષના સમયે ઘેરથી પોતાના માટે ભાગ ડબ્બામાં નાસ્તો લઇ આવે છે સાથે સાથે તેમના મિત્રને પણ ભૂલતો નથી અને ખાસ મિત્ર માટે પણ નાસ્તો લઇ આવે છે. અને સાથે નાસ્તો કરે છે. ટાબરીયા ક્રિશ ડોડીયાને કબુતર અને શ્વાન સાથે પણ દોસ્તી છે. શાળા સંચાલક પ્રતાપભાઇ ખુમાણે જણાવ્યુ હતું કે શેરીમાં કુતરી ગલુડીયાને જન્મ આપે તો તેના માટે ખાવા પિવાની અને પાણીની વ્યવસ્થા પણ તે કરે છે. એટલુ જ નહી કુતરી અને તેના બચ્ચાને ઠંડી ન લાગે તે માટે વ્યવસ્થા કરતો તે નજરે પડી જાય છે.