ATUL N. CHOTAI

a writer – since 2014


જો આપણે પાણી જોઈતું હશે તો પાણીને બચાવવું પણ પડશે..

save water

save water

ગુજરાત રાજ્યની ૭૫ ટકા જેટલી વસ્તી પીવાનાં પાણી માટે નર્મદા પર આધારિત છે. પરંતુ નર્મદામાં પાણી ઘટે ત્યારે આપણને તકલીફ પડે છે. માટે હવે ખરી જવાબદારી આપણા માથે છે. ટીપે ટીપે સરોવર ભરાય એમ રાજ્યના દરેક નાગરિકે ટીપે ટીપે પાણી બચાવવું પડશે. આપણે પાણીદાર રહેવું હશે તો ઘરમાં જ પાણી બચાવવા માટે નાનાં નાનાં પગલાં લેવાં પડશે.

પાણીને પાણી સમજી ન વેડફો : દુનિયા ગમે એટલો વિકાસ કરી લે, કેટલીય ટેક્નૉલોજી આવી જાય, ગમે એટલા પ્રયોગ કરીએ, પણ આપણે પાણી નહીં બનાવી શકીએ. આપણી પાસે પાણી બચાવવું જ એક વિકલ્પ છે. આ સત્ય સ્વીકારવું જ પડશે. એટલે હવે આપણે જ પહેલ કરવી પડશે. કેમ કે સવારે ઊઠવાથી માંડીને રાતે સુવા સુધી પાણી આપણી માટે પળે પળની જરૂરિયાત છે. આપણે નાનાં નાનાં પગલાં દ્વારા પાણી બચાવી શકીએ છીએ. અઠવાડિયાની શરૂઆતથી જ આપણે પાણી બચાવવાના સંકલ્પ સાથે કરીએ તો..?? આપણા પરિવાર, મિત્રો અને આપણને મળતા લોકોને પણ પાણીનું મહત્ત્વ સમજાવીએ..

બ્રશ- શેવિંગ કરતી વખતે નળ બંધ રાખો : બ્રશ કરતી વખતે વોશ બેસિનનો નળ ખુલ્લો રહેવાથી એક વારમાં ૪-૫ લિટર પાણી વહી જાય છે. એટલે કે મહિનાનું ૧૫૦ લિટર. આ રીતે ૪ વ્યક્તિના પરિવારમાં ૬૦૦ થી ૭૦૦ લિટર પાણી વેડફાય છે. એવી જ રીતે શેવિંગ કરતી વખતે નળ ખુલ્લો રહેવાથી ૬-૭ લિટર પાણી વહી જાય છે. એટલે કે મહિનામાં ૨૦૦ લિટર..!! આને બદલે ટમ્બલરમાં પાણી લઈ બ્રશ કે શેવ કરીએ તો મહિનામાં ૯૦૦ લિટર પાણી બચાવી શકીશું.

ડોલમાં પાણી ભરીને કાર ધોશો : પાઇપ દ્વારા પાણી છાંટીને કાર ધોવાથી એક જ વખતમાં ૧૫૦ લિટર જેટલું પાણી વહી જાય છે જ્યારે ડોલમાં પાણી લઈ કારને ધોવામાં આવે તો ૨૦ લિટરમાં જ કામ પતી જાય. જેથી સીધું ૧૩૦ લિટર પાણી બચી જશે. અાપણે કારને નવડાવીઅે નવડાવીએ છીએ જયારે બીજી તરફ અેક બેડું ભરવા લાઈન લાગે છે.

ફૂવારાના બદલે ડોલમાં નાહવું : ન્હાવામાં પાણીનો ધોધ હોય વહે છે જયારે આપણી નદીઅો સૂકી ભઠ્ઠ રહે છે. ન્હાતી વખતે ફૂવારાનો ઉપયોગ ટાળો એને બદલે એક ડોલમાં પાણી લઈ સ્નાન કરો. આપણી આ પહેલથી ૮૦ ટકા પાણી બચશે. કેન્દ્રના એક રિસર્ચ મુજબ આખા દેશની ૨૦ ટકા વસ્તી પણ આવું કરે તો રોજ ૬૨૫ કરોડ લિટર પાણીની બચત થશે. આ પહેલ આપણે ગુજરાતથી કેમ ન શરૂ કરીએ..??

ઘરમાં નાના લીકેજ બંધ કરો : ઘરના વોશ બેસિન, બાથરૂમના નળ, વોશિંગ મશીનની પાઇપ કે અન્ય પાઇપમાંથી જરા પણ લીકેજ હશે તો સરવાળે ઘણા પાણીનો બગાડ થશે. આપણે નળ ખુલ્લો રાખી દઈએ છીએ અને બીજી તરફ અને આપણા લોકો પાણીના ટીપાં માટે તરસે છે.

મહેમાનને અડધો ગ્લાસ પાણી આપો : અાપણે જેટલું પાણી ઢોળી દઈઅે છીએ અેટલાં જ પાણી માટે ખેડૂત વલખાં મારે છે. મહેમાનને આખો ગ્લાસ ભરેલું પાણી આપવાને બદલે અડધો ગ્લાસ આપો જેથી વધેલું પાણી ઢોળવું ન પડે. અંદાજે ૧ લિટર પાણી હોય તો ૪ ગ્લાસ ભરાય. આખો ગ્લાસ આપો તો ૪ મહેમાન પીએ, અડધો ગ્લાસ પીએ તો વધેલું ઢોળવું પડે અને અડધો લિટર પાણી બગડે.

ટબ કે ડોલમાં પાણી લઈ વાસણ ધુઓ : વાસણ ધોવામાં પાણી વેડફાય અને બીજા લોકોને વાસણ ભરાય અેટલુંય પાણી નથી મળતું ઘણા લોકોને પીવા માટે જેટલું પાણી વિરડાઓ ગાળીને કાઢવું પડે છે. એટલું પાણી તો આપણે વાસણ ધોતી વખતે વેડફીએ છીએ. એટલે જ વાસણ ધોઈએ ત્યારે સીધા ચાલુ નળ નીચે વાસણ ધોવાને બદલે ટબ કે ડોલમાં પાણી લઈ ધોવાનો નિયમ બનાવી દેજો. આવું કરવાથી ૪ વ્યક્તિના પરિવારમાં રોજ ૨૦ થી ૨૪ લિટર પાણી બચાવી શકીશું.

વોટર પ્યુરિફાયરના પાણીનો આ રીતે ઉપયોગ કરો : વોટર પ્યુરિફાયરનું નકામું પાણી આપણે અામ જ વહેવા દઈઅે છીઅે અને બીજે મજબૂરીથી દૂષિત પાણી પીવું પડે છે. આર.ઓ માંથી ૧ લિટર પીવાનું પાણી મળે ત્યારે ૩ લિટર પાણી વેસ્ટ જાય છે. પ્રતિ દિવસ ૧ વ્યક્તિ પીવાને માટે ૩ લિટર, રસોઈ માટે ૪ લિટર પાણી જોઈએ. જેથી ૪ વ્યક્તિના પરિવારમાં ૨૧ લિટર શુદ્ધ પાણી માટે ૨૧ લિટર પાણી વેડફાય. એ પાણીનો કપડાં-વાસણ ધોવા, પોતું કરવા ઉપયોગ કરી શકાય.. આ માટે આપણે જાતે જ પહેલ કરવી પડશે કેમ કે આપણે પાણી બનાવી નથી શકતા, ફક્ત બચાવી શકીએ છીએ..

Advertisements